ŞEYTAN VE CEHENNEM

    ŞEYTAN VE CEHENNEM

       SELİM GÜRBÜZER

     Muaz b. Cebel (r.a) ne de güzel kaynağından şeytan ve cehennem hususunda, Allah Resulünün dilinden bakın nasıl rivayet edip bize aktarıyor, bir görelim:

     Ensar'dan birinin evinde sohbet dinliyorduk,  o an dışarıdan bir ses geldi, içeri girmek için izin isteyen biri varmış meğer. Bunun üzerine Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v) ashabına;

      -Kimdir o bilir misiniz?

      Ashab-ı Kiram:

      -Allah Resulü bilir, biz bilemeyiz der.

       Resulü Ekrem (s.a.v):

      -O lanetlenmiş şeytandır.

       Malum Hz. Ömer (r.a)  her zaman ki gibi daha şeytanın ismini duyar duymaz derhal ileri atılıp;

       -Ya Rasulüllah!  İzin ver hemen onu oracıkta öldüreyim der.

      Allah Resulü:

       -Ya Ömer! Sakin ol.  Bilmiyor musun Allah o lanetlenmiş şeytana kıyamete kadar mühlet vermiştir, hele bir kapıyı açın içeri girsin bakalım derdi neymiş bir görelim.

      Tabii Şeytan içeri girince önce selam verir de.

      Resulü Ekrem (s.a.v):

      -Selam Allah’ındır, sen ise lanetlenmiş şeytansın, bir iş için geldiğini söyledin, söyle bakalım neymiş o iş?

       Şeytan cevaben:

     -Buraya kendi arzumla gelmedim, mecburiyetten geldim.  Zira Allah tarafından gönderilen bir melek ansızın çıka gelip bana: 

     -Tez elden bana Âdemoğullarını nasıl kandırdığını anlat dedi. Ve ardından bana şu uyarıda bulunur da:

      -Bak şayet anlatacaklarına en ufak yalan katarsan şunu iyi bil ki herkesin önünde seni rezil rüsva ederim.

        Tabii,  Şeytan baktı ki bu işin şakası yok, derhal Allah Resulünün huzurunda:

        -İşte karşınızdayım, cümle âleme rezil rüsva olacağıma her şeyi tüm ince ayrıntısıyla anlatmaya razıyım, buyurun ne sualiniz varsa sorunuz der.  

      Resul-i Ekrem  (s.a.v):

       -Yeryüzünde en çok sevmediğin kimdir?

       Şeytan:

       -Sen der.

       -Sonra kim?

       -İnançlı genç,

       -Sonra?

       -Şüpheli şeylerden kaçınan âlim,

      -Sonra?

      -Temizlik yaparken yıkadığı yerleri üç defa yıkamaya devam eden,

      -Sonra?

      -Halinden şikâyet etmeyen sabırlı fakirler...

      -Sonra?

      -Şükreden zengin.

      -Peki, ümmetim namaza durunca senin halin nice olur?

      -Beni adeta sıtma tutup, titrerim.

      -Neden?

        -Kul secde edince bir derece yükselmesinden ötürüdür. 

        -Peki, ya oruç tuttukları zaman?

        -İftara kadar adeta kendimi tutsak hissederim.

        -Peki ya, Hac yaptıkları zaman?

        -Çıldırırım,

        -Peki ya, Kur’an okudukları zaman?

        -Kurşun gibi eririm,

        -Ya sadaka verdikleri zaman?

        -Halim yaman olup testereyle kendimi doğranılır hissederim.

        -Sebebi?

        -Çünkü Allah; sadaka veren ihsanda bulunur, cehennemle arasında perde kılar, belayı sıkıntıyı üzerinden alır vs.

       -Ebu Bekir hakkında ne düşünürsün?

       -O cahiliye devrinde bile bana itaat etmedi,

       -Peki ya, Ömer b. Hattab için ne dersin?

       -Onu görünce kaçacak delik ararım ve kaçarımda,

       -Osman b. Affan için ne dersin?

       -Meleklerin bile hayâ ettiği biri, dolayısıyla onu görünce utanırım.

       -Ali için ne dersin?

       -Ben onu bırakırım, ama o beni bırakmaz.

        Bu arada Resul-i Ekrem (s.a.v)  bu cevaplar karşısında:  

       -Ümmetime ihsan eden ve seni şaki kılan Allah’a hamd olsun demekten kendini alamaz da.

           Şeytan bu ya,  kendinden emin bir şekilde sözlerine şöyle devam eder:

            -Heyhat, heyhat. Ben o vakte diri kaldıkça ümmetin için nasıl rahat olabilirsin ki, ben onları kan damarlarında dolanır ete karışır, ama onlar fark etmezler bile, hiçbirinin kurtuluş şansı yok, ancak Allah’ın halis kullarını saptıramam.

           Allah Resulü (s.a.v) bunun üzerine şu suali yöneltir:

          -İman sahibi olup da iflas etmiş kullar kim?

          Şeytan:

         -Parayı ve malı çok sevenler, sende bilirsin ki mal sevgisi günahların en büyüğü. Malı mülkü olup da ihlâs sahibi olanı gördüğümde kaçarım zaten. Ya Muhammed! Benim yetmiş bin çocuğum var olup, her biri kendi alanında görevli ve her çocuğumla birlikte yetmiş beş bin tane şeytan var; onlardan bir kısmını din adamlarına, bir kısmını gençlere, bir kısmını ihtiyar kadınlara musallat ederim... Gençlerle aram çok iyi, çocuklarla bizimkiler iyi oynarlar, bir kısım zahitlerden ihlâsını almayı başarır, farkına dahi varamazlar. Bilmez misin Rahip Barsisa; tam yetmiş yıl ihlâs içerisinde Allah’a ibadet etti, öyle ki herkese şifa kaynağı oldu, duasıyla hastalar iyi oldu, ama peşine takıldım zina etti, katil oldu en sonunda da küfre girdi.

       Şeytan konuşmasının bu bölümünde de şunları der:

       -İlk yalan söyleyen benim, kim yalan yere yemin ederse o benim dostumdur. Gıybet şenliğimdir. Her kim bir konuda karşısındakini inandırmak amacıyla hanımından boşanmak üzere yemin ederse, o konuda gerçek ortaya çıkıncaya kadar hanımı ona haram olur, kıyamete kadar doğacak çocuklar hep zina çocuğu olur, yani ağzına alınan o boşanma kelimesi yüzünden hepsi cehenneme girer... Namaza gelince; namaz kılmak isteyene vesvese veririm. Şöyle ki; henüz daha vakit var, ya da şimdilik işine bak sonra kılarsın derim,  eğer namaz kılarsa bu defa da üfleyince, o esnemeye başlar, elini ağzına kapamazsa küçük şeytan girer, dünyevi bağlarını çoğaltır dediklerimizi yapar böylece. Ümmetine bunun gibi ne tuzaklar kurarım, ne tuzaklar, daha neler, neler. Fakirlerine, zavallılarına namazı bırakmalarını emrederim, namaz Allah’ın bolluk verdiği kimseler içindir. Sonrada hastalara gider onlara; iyi olduğun zaman çokça kılarsın telkininde bulunur, böylece namazını bırakmasını sağlarım,  bu durumlarından dolayı küfre girebilirler de, şayet ölüp giderse Allah’ın huzuruna çıkarken, Allah’ın öfkesiyle karşılaşır. Ya Muhammed! Ümmetinin altıda birini dininden çıkardığım halde hala nasıl ferahlık duyarsın?

Efendimiz(s.av):
-Ey lanetlenmiş şeytan! Arkadaşların kim?

Şeytan:

-Faiz yiyenler,

-Dostun kim?

-Zina edenler,

-Yatak arkadaşın kim?

-Sarhoşlar,

-Misafirin kim?

-Hırsızlar,

-Elçin kim?

-Sihirbazlar,

-Gözünün nuru kim?

-Eşini boşayanlar,

-Sevgilin kim?

-Cuma namazını bırakanlar,

-Senin kalbini ne kırar?

-Cihada koşan atların kişnemesi,

-Senin cismini ne eritir?

-Tevbe edenlerin tövbesi,

-Peki, ciğerini ne parçalar?

-Allah’a bol bol tövbe edenler,

-Peki, yüzünü ne ekşitir?

-Gizli sadaka,

-Peki, gözlerini kör eden nedir?

-Gece namazı,

-Peki, başını eğdiren ne?

-Namazın vaktinde cemaatle kılınması,

-Sana en sevimli gelen insanlar kimler?

-Namazını bilerek kasten bırakanlar,

-İnsanların en şakisi kimler?

-Cimriler,

-Seni işinden ne alıkoyar?

-İlmi toplantılar,

-Yemeğini nasıl yersin?

-Sol elimle ve parmaklarımın ucu ile.

         -Peki, sam yeli estiği veya ortalığı sıcaklık bastığı zaman çocuklarını nerede gölgelendirirsin?

-İnsanların tırnakları arasında,

-Rabbinden neler talep ettin?

-On şey:

1-Allah’tan Âdemoğullarının malına ve evladına ortak ede dedim, isteğim kabul gördü. Her besmelesiz kesilen hayvanın etinden karışan yemekten, faiz ve haram karışan yemekten yerim, cinsi münasebet esnasında Allah’a şeytandan sığınmayan kimse ile birlikte hanımı ile birleşirim. Her kim hayvana binerken helal yola değil de,  aksi istikamet duygusuyla yola çıkanla beraber yoldaş olurum,

2-Bana ev ver talebinde bulundum,  hamamlar bana ev olarak verildi.

3-Bana bir mescit ver dedim. Pazar yerlerini bana mescit yaptı.

4-Okuma kitabı istedim, şiirleri okuma kitabı yaptı.

5-Benim için ezan istedim, mezmurları verdi.

6-Yatak arkadaşı istedim sarhoşlar verildi.

7-Bana yardımcılar istedim, kaderiye mezhebinden gidenleri verdi.

8-Kardeş istedim, mallarını günah yolunda harcayanlar verildi.

Allah Resulü bir ara:

-Eğer söylediklerini, Allah’ın kitabındaki ayetlerle ispat etmeseydin seni tasdik etmezdim.

          Sonrasında şeytan yine devam etti sözlerine:

           9-Allah’tan diledim ki Âdemoğullarını ben göreyim, ama onlar beni göremeyeler. Böylece dileğim kabul gördü.

          10-Âdemoğullarının kan damarlarında bana yol yap, bu da oldu. İşte ben bu özeliklerimle övünürüm. Benim bir oğlum vardır, adı: Ateme olup, bir kul yatsı namazını kılmadan uyursa kulağına gider işer, bir oğlum var onun adı da: Mütekazı olup ibadetlerini gizli yapan kulun amelini açığa çıkmasına muvaffak olur ve böylece Allah yüz sevabının doksan dokuzunu yok eder bir sevabı kalır. Diğer oğlumun adı da Kühayl olup insanların gözlerine sürme çekerek uyuklarlar, böylece âlimlerin sözlerini dinlemekten mahrum kalıp sevap kazanamazlar.

           Tabi bitmedi, dahası var. Nitekim şeytan bu sıralamaları yaptıktan sonra da Allah Resulünün meclisinde anlatmaya devam edip şöyle der:

         -Her kadının kucağında mutlaka şeytan oturur, o kadına bakanların gözlerini allayıp pullayıp güzel gösteririm, sonra kadına emirler yağdırıp elini, kolunu göster vs. der hayâ perdesini tırnakları ile yırtmasını sağlarım. Şu da bir gerçek bir kimseyi sapıklığa ve isyana sürüklemek için elimde imkân yok, ama vesvese veririm, bir şeyi güzel gösteririm. Nasıl ki senin elinde hidayet yok, olsaydı yeryüzünde tek bir kâfir bırakmazdın, aynen öyle de bende şaki yazılan kimselerin sebebiyim. Said anne karnında iken saiddir, şaki olanda anne karnında şakidir deyince Resul-i Ekrem (s.a.v) şu ayeti kerimeyi okur:

           -Bunlar, ta sonuna kadar böyle değişik şekilde devam edecek. Ancak Rabbin esirgedikleri hariç (11/119), Allah’ın emri behemehâl yerini bulan kaderdir(33/38).

         Allah Resulü ayet-i celileri okuduktan sonra şöyle dedi:

         -Ya Ebamürre (İblis)! Acaba senin bir tevbe etmen ve Allah’a dönmen mümkün mü? Cennete girmene kefil olurum. Söz veririm.

İblis:

            -Ya Resulullah! İş verilen hükme göre oldu. Kararı yazan kalem kurudu. Kıyamete kadar olacak işler olacaktır. Seni insanlar içinden,  beni de şakilerin efendisi kılan Allah’tır. İşte bu söylediklerim sana son sözümdür, söylediklerim doğrudur der.  Böylece karşılıklı soru cevap ilişkisi çerçevesinde konuşma burada sona ermiş olur (Bkz. Muhyiddin Arabî Şeceret’ül Kevn adlı eserinden iktibas edilen ‘Şeytanın hileleri’ adlı küçük risale, Hacegan).

        İşte yukarıda Allah Resulünün meclisinde şeytanla soru cevap çerçevesinden geçen tüm konuşmalardan çıkan sonuç şudur ki,   ömür boyunca yakamızı bırakmayacak şu üç düşmandan kaçınmamız gerekiyor.  Nedir bu üç düşman derseniz, Birincisi nefis, ikincisi şeytan, üçüncüsü kötü arkadaştan başkası değil elbet.  Bu üçünden de mutlaka kaçınmamız şarttır. Zira Rabbul âlemin; “Allah katında en şerefliniz Allah’tan en fazla korkanınızdır” (Hucurat–13) buyurmakta Bakınız Peygamberimiz (s.a.v) Allah katında en sevgili dost olmasına rağmen “Emr olunduğun şekilde dosdoğru hareket et” (Hud, 12) ayet-i celilenin hükmüne muhatap kalabiliyor. Zaten o ‘Ey Sevgili Habibine‘de emrin gereği gündüzün tebliği görevi, geceleyin de sabahlara kadar ibadetten dizleri şişecek derecede ibadet etmek yaraşır.

          Peki ya, Şeytana ne yaraşır?  Ona da:

         -Elinden geldiği kadar kıyamete kadar kullarını yoldan çıkarmak suretiyle azdırmaya çalışıp Allah’a isyan etmek yarışır. 

          Şeytan İblisliğine devam ede dursun bakın Allah-ü Teâlâ bu hususta ne diyor:

         -And olsun ki cehennemi senden (türeyenlerle) ve Âdemoğullarının hepsiyle dolduracağım (Sad:85).

          Öyle ya,  şeytan ahd eder de Yüce Yaratıcı ahd etmez mi? Nitekim Seyda Hz.leri bu durumu şu veciz sözlerle dile getirirde:  

          -Şeytan şeytanlığı ile sözünü yemezken, hâşâ Rabbül Âlemin mi sözünü yiyecek. Hiç kuşkusuz Yüce Mevla’mızın sözü yerde kalmayacaktır.

Mağaradaki Abid

            Hz. Âdem (as)’'in yasaklı ağacın yemişinden yemesi küçük günahlardandı,  ama bir anda cennet yurdundan dünyaya inmesine yetmiştir. Bu demektir ki, günahın küçüğü ve büyüğünü düşünmeden asıl olan tüm günah kategorilerinden uzak kalmak mühimdir. Çünkü her şey küçükten büyüğe doğru ilerleme kaydedebiliyor. Hani sinek küçük ama mide bulandırır denilir ya hep, aynen öyle de hafife alınacak herhangi kötü bir fiil ilerisinde daha katmerli bir şekilde daha bambaşka kötü fiillere kapı açabiliyor.  Nasıl mı?   İşte şu aşağıda zikredeceğimiz Abid kıssasına bakmakta fayda vardır:

           Bakınız, bir zamanlar bir Abid (Allah’a ibadet eden) varmış, öyle ki günübirlik mağaraya çekilip ibadet edermiş hep. Sadece ibadet etmekle kalmaz hastalananlara dua edip şifa bulurmuş bile.  Hatta padişahın bir deli kızı varmış, ona da dua etsin diye abide göndermişler. Şeytan bu ya, fırsattan istifade boş durmayıp abide şöyle vesvese verecektir:

       -Baksana ne de hoş güzel kızmış bu,  nasıl olsa kız delidir,  dolayısıyla tehlike teşkil etmeyecektir

         Tabii Abid bu vesvese karşısında yenik düşüp ilk etapta gözüyle kızı inceden inceye süzer de. Bir insan abid’de olsa kerecik olsun gözle nazar etmeye görsün şeytanın şehvet damarını kamçılayacağı muhakkak.  Nitekim ikinci aşamada padişahın kızı ile zina eder hale düşer de. Tüm ipler artık şeytanın elindedir.  Şeytan bu kez vesvese yoluyla değil bilakis görünür halde Abidi yönlendirecektir. Ve Abide şöyle der:

         -Bak yarın bu kız akıllandığında babasına her an her şeyi anlatabilir,  en iyisi mi sen sen ol bu işi kapatmaya bak. Kolayı var, öldürüp falancı yere gömersin. Zaten başka da çaren yoktur. Babası sorduğunda, benden izin isteyip gitti dersin,  böylece mesele kapanmış olur.

          Abid denileni yapar da.

         Şeytan bu kez soluğu padişahın yanında alır ve durumu tüm ince ayrıntılarıyla anlatır da. Hatta daha inandırıcı olmak için:

          -Şayet anlattıklarım doğru değilse başımı vermeye razıyım demeyi de ihmal etmez.

          Apar topar olay mahalline gidildiğinde önce kızın gömüldüğü yeri gösterir, sonrası malum Abid elleri bağlanmış ve boynuna ip geçirilmiş halde darağacına çıkartılır.

         Şeytan burdada boş durmayıp son hamlesini yapacaktır. Bu kez Abidin imanını çalmak için şu telkinde bulunur:

-          Bak şayet bana secde edersen başına gelen tüm belalardan seni kurtarırım.

          Can derdi ya,  maalesef şeytanın bu isteğine de boyun eğip secde edecektir.  Böylece Abid, hem imanından olun hem de canından olur.

         Anlaşılan bir insan âlimde olsa,  zahit de olsa, her ne olursa olsun hiç kimse şeytanın hile ve desiselerine karşı güvence altında değildir.  Bu yüzden bize düşen sürekli şeytanın şerrinden Allah’a sığınmak olmalıdır. Görüyorsunuz önce vesveseyle kıza baktırıyor,  sonra zina ettiriyor,  sonra katlini gerçekleştiriyor, ardından imanını çalıp katline ferman okuyor. İşte şeytanın hile ve desiseleri denen hadise budur.    

Şeytanın akıbeti

         Satanistler şeytana tapa dursunlar,  biz öyle inanıyoruz ki müminler sırat-ı müstakim üzere yaşamaya azmettiği müddetçe kurtuluşa erecekleri muhakkak. Hiç şüphe yoktur ki,  Allah mümin kulunun hüsnü zannı üzeredir.  Dolayısıyla durduk yerde kendi kendimize yeise kapılmaya gerek yoktur,  her daim Allah’tan umut kesilmez motivasyonuyla ümit var olmakta fayda vardır. Umut var olalım ki akıbetimiz hayrolsun. Malum, acı akıbet daha çok şeytan ve onun yolunu takip edenler içindir.  Madem öyle ehlisünnet âlimlerin kitaplarına bakaraktan şeytanın kıyamet akıbeti nasılmış onu bir görelim. Gerçektende bu kitapları taradığımızda ölüm meleği tüm mahlûkatın canını alıp vazifesinin tamamladıktan sonra yapacağı ilk iş şeytanı kovalamak olacaktır. Ta ki bu kovalama canını alana dek sürecektir. Nasıl mı?  Şeytan ilk etapta kaçabileceği küçücük bir deliğe razı olur bile. Ancak baktı çok sıkı takip altında yerin dibine girecektir. Orada da kovalamaca tüm hızıyla devam eder, ister istemez soluğu bu kez gök kubbede alacaktır. Azrail bu ya,  ister yerin dibinde ister semada hiç fark etmez aman vermeksizin sıkı takip altına alınca, şeytan bu kez denizin dip dalgalarına kendini koyuverip izini kaybettirmeye çalışacaktır.  Artık Azrail’de bu noktadan sonra bitap düşer. Bu durumda Allah’a rücu edip meramını şöyle dile getirir:

    -Yüce Allah’ım sana malumdur,  tüm gücümle elimden geleni yaptım,  ama şeytanı bir türlü yakalayamamaktan bitap düşer hale döndüm.

       Allah-ü Teâlâ:

      -Madem öyle, var git Cehennem malikinin yanına o sana yetmiş beş bin cehennem köpeğini emrin altına versin. Böylece sende güç tazelemiş olursun.

        Azrail bu kez beraberinde götürdüğü yetmiş beş bin köpekle şeytanın ardına düşecektir. Ama yine yakalayamayacaktır. Rabbul Âlemin ikinci kez yetmiş beş bin köpek daha almasını emreder, şeytan yine yakalanamaz.  Neyse ki üçüncüsünde bir yetmiş beş bin köpek daha takviye edildiğinde şeytan onca kovalamanın ardından can havliyle Hz. Âdem’in mezarına kapanmak zorunda kalacaktır.  Sen misin ‘Ben ateşten o ise topraktan yaratıldı’ diyen,  işte o küçümsediği toprağa yüz sürer bile.  Dahası Âdem’e secde etmemek neymiş o sözünü kendisine böyle yedirilmiş olur. Derken bütün köpeklerin üzerine üşüşüp kıskıvrak abluka altına alınır.  Ardında Azrail geldiğinde şöyle der:

         -Ey Melun Şeytan! Yüce Allah (c.c)  Adem’i yarattığında sana secde et dediğinde etmedin de şimdi kapana sıkışınca mı toprağa kapanıp secde edesin geldi.  

        Besbelli ki bu söz Şeytana çok ağır gelip adeta ciğerine işler. Tabii gururuna yediremeyince de abandığı topraktan başını kaldırıp:

       -Sen öyle san,  asla ona secde etmem der demez,  Azrail o anda tepesine binip ruhunu kabz edecektir.

Düşünsenize Şeytan neydi ne oldu. Bir zamanlar Meleklere hocalık yaptığı dönemlerde tam beş yüz sene ibadet ederek hayatını geçirmişti. Öyle ibadet etmişti ki neredeyse secde etmediği yer kalmamıştı diyebiliriz, işte bu denli derin biriydi.  Fakat vakta ki emri ilahiye'ye karşı gelir,  işte o an lanet halkası başına geçirilip huzurdan tard edilecektir. O artık bundan böyle Adem (a.s)’ı ve onun zürriyetinden gelenleri binbirtürlü hile ve desiselerle yakmak için çalışacaktır.

 Peki, Adem (a.s)’ı bir şekilde oyuna getirip kandırdı da ne oldu, sonunda toprak ateşe galip geldi ya, bu yetmez mi?  Anlayana elbette ki bu ibretlik tablodan çıkaracağı pek çok ders ziyadesiyle yeter artar da. Zira Adem (a.s) toprak mayasıyla günahını görüp tevbe ederekten kurtuluşa ererken, Şeytanda ateş mayasıyla amelini sermaye görüp lanetlenenlerden oldu.  

 Evet, toprak ve ateş örneğinden ders çıkaralım ki, bizde tıpkı atamız Adem (a.s)  gibi amelimizi değil,  günahımızı görüp bin pişman olmasını bilelim. Bakın,  Rabbul Âlemin bu hususta ne buyuruyor: “Benim yanımda Resulümün ümmetinden günahkâr olanların yalvarıp yakarmalarından daha güzel ses yoktur, ariflerin münacatı müstesna.”

   Şu bir gerçek, Yüce Allah kulunun günahlarından pişmanlık duyup tevbe etmesine rızalığı var,  ama kibrine yenik düşüp pişman olmayanlara ise asla razılığı yoktur.  Hem şeytan varı bu dünyada böbürlenip yeryüzünde fesada kalkışmaktan kim ne bulmuş ki bizde bulalım.   Kaldı ki biz müminler için cehennem asla tercih edilecek mekân değildir. Orası ancak şeytanın yolundan giden irinsi bedenlere layık mekândır. Zaten cehennem narı Allah’a asi olan kulların bedenlerinden kan ve irin akıtmak için vardır. Allah’tan dileğimiz odur ki cehennemde kan ve irin şeytanın yolundan gidenlere olsun,  selam yurdunda gül kokusu da müminler için olsun. Aslında bu dilekten öte bir hakikat temennisidir bu. Nitekim cehennemin hararetinden susayanlara su yerine irin verilirken, Cennette gölgelenenlere de kevser suyu verilecektir. Yeter ki şairin ‘Oluklar çift birinden nur akar, diğerinden kir’ dediği noktada tercihimizi nurdan yana koyalım,  bak o zaman ruz-i mahşerde irin yerine kevser havuzu sularından kana kana içmek nasip olacaktır elbet. Kaldı ki bizim kıymetimiz Efendimiz (s.a.v)’den gelmekte. Bikere her şeyden önce salâvat getiren son ümmet olmamız hasebiyle Allah Resulü şefaatini bizden esirgemeyecektir. O dünyada iken kendisine salâvat getirenlere şefaat diledikçe Allah-ü Teâlâ da Habibinin yüzü suyu hürmetine beşeriyetten en yakın arkadaşı olan Hz. Ebu Bekir (r.anh)’a cennetin anahtarlarını eline verip, al istediğini cennete koy diye beyan buyuracaktır.  Madem öyle, ne mutlu Sıddıkiye yolunda gidenleredir ki, Allah Resulünün yolunu yol bilip İsmail’ce yat kurban olmuşlar. Şayet şu fani dünyada Hz. Ebubekir misali müşriklerin dedikodusuna aldırmaksızın  ‘O dediyse doğrudur’ tarzı bir duruş sergileyip hak ve hakikate teslim olabilirsek, biliniz ki mahşerde Sıddık-ı Ekber Erleri bizleri yalnız koymayıp cehennem zebanilerin eline teslim etmeyeceklerdir. Buna inancımız tam da.  

          Şöyle geriye dönüp Şeytan, Firavun, Karun ve diğerlerinin düştükleri duruma baktığımızda,  hep başlarına ne gelmişse kibirlerinin yüzünden helak olduklarını görürüz. Oysa asıl hakiki pehlivan kıyamet günü başı önüne eğilmeyecek olandır. Şayet ruz-i mahşerde başımız önümüze eğilmesini istemiyorsak vakit çok geçmeden Allah’ın hakiki pehlivanlarını dost edinip feyzinden ve bereketinden istifade etmemiz icab eder.  Zira Allah Resulü Kişi sevdiği ile beraberdir buyurmakta.  Dolayısıyla her kim dünyada iken Sadatları dost edinirse, şu iyi bilinsin ki o dost edinilen Sadatlar sadece bu dünyanın değil mahşer gününün de hakiki pehlivanlardırlar. Yeter ki, onlara Allah için hürmette kusur edilmesin, hiç kuşku yoktur ki ruz-i mahşerde bizi yapa yalnız yüz üstü bırakmayacaklardır.  Nitekim Gavs-ı Bilvanisi (k.s)  bu gerçeği şöyle müjdeler:

            “-Yiğit sadece kendi başına çalışan kimse değildir. Gerçek yiğit o dur ki hem kendisi çalışır, hem de âlem ona çalışır”

           Evet, başta Peygamberimiz (s.a.v) olmak üzere ve O’nun izini iz sürenler önce kendi nefislerinden ziyade Ümmet-i Muhammed’in kurtuluşu için çalışmayı yeğlemişlerdir. Düşünsenize o gün cehennem zebanileri mahşer halkının üzerine hücum ettiğinde o an herkes kendi derdine yanıp  ‘nefsi, nefsi’ diye çırpınırken Allah Resulü ‘Ümmetim Ümmetim’ diye feryad edecektir. Aslında şu an içinde bulunduğumuz dünyanın hali de mahşer gününü hatırlatmakta. Bakın şöyle etrafımıza artık bu dünyada gemisini kurtaran kaptandır diyebiliriz. Öyle ki, kel derman bulsa başına sürer misali hemen herkes düştüğü bataklıktan ya kendi çabasıyla çıkmaya çabalamakta, ya da kendisine uzanacak bir yardım elini beklemekte.  Mutlaka bir yardım eli uzatacak biri çıkar elbet. Yeter ki onca kokuşmuşluk içerisinde Peygamberimizin izinden yürüyen Allah dostlarına dost olunsun, bataklıktan kurtulmamız an be an mümkün diyebiliriz. Bu arada sadece yardım elinin uzatılmasını beklemekle kalmayıp, cehennem ateşini sürekli göz önümüzde bulundurmamızda icab eder. Çünkü cehennem azabının şiddetini ruhumuzda hissetmediğimiz müddetçe kendimizi rehavete kaptırıp günah bataklığına sürükleneceğimiz gibi öteki dünyaya da kendi ateşimizi beraberimizde götüreceğiz demektir. Bakınız,  bir gün Behlül’ü soluk soluğa bir halde görenler:

    -Ey Behlül! Bu ne telaştır, hayırdır nereden geliyorsun böyle?

     Behlül cevaben:

    -Cehennemden geliyorum.

     Derler ki:

    -Cehennemde ne işin vardı ki?

     Behlül:

    -Ateş almaya gitmiştim ama ateş yoktu.

     Merak ederler:

    -Efendim bu nasıl söz, cehennemde hiç ateş olmaz mı?

     Behlül:

    -Evet, Cehennemde yanmayacaklar için ateş bulunmaz, bu yüzden ateş yoktur.  

        Nasıl ki Nemrut’un ateşi İbrahim (a.s)’ı yakamamıştı ya, aynen öyle de İbrahim-i yolda yürüyenler içinde elbette ateş yok mesabesindedir. Nitekim Rabbul Âlemin ateşe;

        -Ey ateş İbrahim’e serin ve selamet ol (Enbiya:69) buyurunca ateş gül bahçesine dönüşüverir de.  Şayet müminler can-ı gönülden İbrahim-i Gül olmaya gayret ederse biliniz ki ateş nur kaynağı olacaktır. Malum ateşte yakıcılık özelliği vardır, nur ise yakmaz sadece ışık verir.         

         Bakın, İbn-i Cüreyc ne buyuruyor, der ki;

        -Cehennem yedi kattır. İlk katman günahkârlar içindir, ikinci katman Yahudiler içindir, üçüncü katman Hıristiyanlar içindir, dördüncü katman yıldızlara tapanlar içindir, beşinci katman ateşperestler içindir, altıncı katman putperestler içindir, yedinci katmansa münafıklar içindir.

     Bir görüşe göre de; göz, kulak dil, karın, edep yeri, el ve ayaklardan oluşan yedi vücut azasına denk düşen cehennem ise yedi kat olarak konumlandırılmıştır. Öyle ya, madem günahlar insanın yedi uzvuyla işlenmekte,  o halde işlenen her kötü fiilin karşılığına denk gelen cehennem tabakalarından her hangi birinde karşılık görmesi gayet tabiidir.  

     Velhasıl kelam son söz olarak Said Nursi Hz.lerinin şu veciz sözüyle bağlayalım: ”Zaman gösterdi ki cennet ucuz değil, cehennem dahi lüzumsuz değil.”

       Bu böyle biline.

       Vesselam. 

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/3240/seytan-ve-cehennem.html

GÜNAHIN MERKEZİ NEFİS Mİ?

GÜNAHIN MERKEZİ NEFİS Mİ?

     SELİM GÜRBÜZER

     Bir insan evliya da olsa günahtan masum değildir.

       Günahın merkezi neresidir diye soru sorulsa verilecek cevap; hiç şüphesiz nefistir. Malum, günahlar ruhumuza adeta zakkum zehir etkisi yapıp vücut dengemizi hem madden hem manen sarsabiliyor. Hele bir insan nefsin hevâsına kapılıp günah işlemeye görsün ruha kuvvet veren kalbimizin üzerini siyah zift kaplayacağı muhakkak. Böylece kalb ilahi feyze kapalı hale gelmiş olur. 

         Hiç şüphesiz nefse en cazip gelen fiil günah işlemektir, dolayısıyla bize düşen bir nefsin bu hevesini boşa çıkartmak olmalıdır, aksi halde başımızı bin bir türlü musibetlerden kurtaramayız. Bakınız Allah Teâlâ bu hususta ne buyuruyor:  “Size yasak edilen büyük günahlardan kaçınırsanız, sizin küçük günahlarınızı örteriz ve sizi güzel bir yere koyarız” (Nisa,31). 

         Evet, Rabbimizin emri gayet net çok açık ortada,  günah kirine bulaşmamak gerektiği gibi nefsin hevâ ve heveslerine yenik düşüp günah işlediğimizde ise büyük bir pişmanlıkla tövbe etmemiz gerekir. Zira Allah sonsuz merhamet sahibidir,  her halükarda rahmeti bol, merhameti sonsuz Yüce Allah’ın affına mazhar olmak için merhametine sığınmakta fayda var. 

          Malumunuz günahlar büyük ve küçük diye iki kategoride tasnif edilir. Hatta İsmail Hakkı Bursevi (k.s) bir eserinde on üç büyük günahı şöyle sıralamışta:

-Şirk,

-Haksız yere cinayet işlemek,

-Anne ve babaya asi olmak,

-Cihaddan kaçmak,

-Dinde olmayan bir şeyi göstermek ve itikad etmek, yani bidat işlemek,

-Mescidi-i Haramda küçük de olsa günah işlemek,

-İçki içmek,

-Fiili livatada bulunmak,

-İffetli kadınlara zina iftirasında bulunmak,

-Öksüz ve yetim malını haksız yere yemek,

-Yalancı şahitlikte bulunmak,

-Faize bulaşmak vs.

        Öyle anlaşılıyor ki, pek çok günahlarla karşı karşıyayız, her an bu günahların büyük bir kısmı üzerimize sıçrayabilir, bu kaçınılmaz.  Burada önemli olan işlediğimiz günahlardan büyük pişmanlık duyabilmektir. Yok, eğer pişmanlık duymayıp birde bunun üstüne keyif çatıp katmerli bir şekilde günah işlemeye devam edilirse asıl tehlike burada gizlidir.    Nitekim Resul-i Ekrem (s.a.v) “Günahına pişman olan Allah’ın rahmetini,  kendini beğenen ise O’nun gazabını bekler”; “Günahlarından tövbe eden kimse günahı olmayan kimse gibidir” (Taberani) diye beyan buyurmaktalar. 

       Tabii günahlarla ilgili hadis-i şerifler bunlarla sınırlı değil,  devamı var elbet.  Bakın, Rasulüllah (s.a.v) tüm bunlara ilaveten daha ne beyan buyurmaktalar bir bir görmekte fayda var elbet;

      - Kıyamete yakın zina, faiz ve içki salgın hale gelir (Taberani).

      -Günahlarınız göğe dayanacak kadar kötülük işleseniz de sonra tevbe etseniz yine Allah tevbenizi kabül eder (İbn-i Mace).

       -Can boğaza dayanmadıkça Allah kulun tevbesini kabul eder. Kul günahlarını koruyucu meleklere vücudunun azalarına ve yeryüzünde ki iz ve belirtilerine unutturur da kıyamet günü,  günahlının hiç şahidi olmaksızın Allah’ın katına çıkar (Isfahani).

       -Cennetin sekiz kapısı var, yedisi kapalı ve biri güneş batışından doğuncaya kadar tevbe için açıktır. (Taberani).

       Bir Hadisi Kutside ise Yüce Allah (c.c) “Ululuk ridam, azimetde gömleğimdir. Bunların birinde bana ortak çıkanı hiç aldırmadan belini kırarım” buyuruyor.

          Bilindiği üzere dünyada iken nefsine uyanlar mahşer günü kıyametin dehşetinden pişman olacaklar, öyle ki o gün insan kendi kendine:

        -“Keşke toprak olsaydım (toprak olsaydım da bu hallere düşmeseydim)” (Nebe:40) demekten kendini alamayacaktır.

       Evet, son pişmanlık fayda vermeyecektir. Çünkü kıyamet günü insanın ağzı mühürlenip, bütün azaları işlediği günahlara şahitlik edecek, o gün sadece doğruluğa geçit verilecek.  Nasıl ki yılan yolda kıvrım kıvrım ilerleyip ancak deliğine gireceği esnada dosdoğru girmek zorunda ya, aynen öyle de bir kulda dünyada binbir türlü kıvırmalarla pek çok şeyden sıyrılsa da, ancak kıyamet günü gelip çattığında artık kıvıramayıp ilahi huzura çıkacağı esnada dosdoğru olmak zorunda kalacaktır. Yani huzurda tüm günahlarını dosdoğru bir şekilde itiraf edecektir. Böylece fermanda yüzüne dosdoğru okunacak. Huzurda asla eğriliğe, zikzaklığa ve kıvrımlığa ödün verilmeyecektir. 

         Madem öyle, bu dünyada nefsin elinde oyuncak olmadan bir an evvel Allah’ın lütfettiği faziletlere erişmek esas olmalıdır. Zira Allah’ın yüz rahmeti vardır sadece bir rahmeti dünyaya inmiştir, doksan dokuzu ise kıyamette Peygamberimizin ümmeti için saklanmıştır. Düşünsenize bu dünyada pay edilen bir rahmet,  ahrette doksan dokuz rahmetle birleşip yine yüz rahmet olacak. İşte Nebiyyi Ekrem hürmetine birleştirilen bu rahmet deryası içerisinden Peygamberimizin yüzü suyu hürmetine ayrılan pay yarın yevm-i kıyamette Allah’ın ikramı olarak ümmetin imdadına yetişecektir.

   Hiç şüphesiz, emr olunduğumuz üzere dosdoğru olmak çok mühim bir fermanımızdır. Ki, bu fermanın birinci hikmet dayanağı hilafsız düşünme becerisidir, ikinci iffet dayanağı şehvani arzulara gem vurmaktır, üçüncü sabretme dayanağı öfkelenmemektir,   dördüncü adalet dayanağı ise hem madden hem de manen dengeyi sağlayabilmektir.  

          Evet,  adaletin tesisi için maddi ve manevi dengeleri sağlayabilmek iyi hoşta, şu da var ki,   içinde bulunduğumuz şu ahir zamanda dengeyi sağlamak pek kolay gözükmüyor, Hele etrafımıza şöyle bir baktığımızda denge menge hak getire, artık her şeyin çivisi çıkmış durumda. Tüm bu olumsuz manzaralar bize dünyanın sona doğru yaklaşıldığını gösteren işaretlerdir. Sanki mahşerde herkesin nefsi nefsi dediği bir kıyamet gününü yaşıyoruz.  Nitekim seyr u süluk idmanında epey ter döken bir sofi,  elinden gelen çabayı gösterip hal ve ahvalini Gavs-ı Bilvanisi’ye açtığında:

      -Kurban!  Vird, hatme, rabıta iyi hoşta,   ama gel gör ki vird yarım, hatme yarım, rabıta yarım, hemen her şeyim yarım yamalak seyretmekte, bu ne iştir?  diye sorar.

     Gavs-ı Bilvanisi (k.s),  bu samimi itirafın üzerine şöyle der:

         -Sofi haklısın,  artık ahir zamandayız, bizim ki sadece idaredir, artık tam hidayet kalmamıştır,  hidayeti amme’yi tam olarak Mehdi (a.r) tamamlayacaktır.  

        Evet, acı ama gerçek, her işimiz yarım yamalak,  yine de her ne kadar zaman nefsi nefsi zamanı da olsa çoluk çocuğumuzun kurtuluşuna yönelik Kur’an ahlakı üzerine yaşaması için çaba sarf etmek gerekir.  Hele ki ailenin reisi konumdaysak sırf kendimizi kurtarmak yetmez çoluk çocuğumuzu hak yola yönelmesi içinde çaba sarf etmek vaciptir, aksi halde bunun vebalini ahirette ödeyemeyiz. Malum ailenin birinci derecede reisi konumunda olan bir baba dinimizin emri gereği çoluk çocuğunun akıl baliğ olana dek, yani on beş yaşına kadar dini terbiyesinden birinci derecede sorumlu tutmuştur. Hatta bu arada her ne kadar ‘zaman nefsi nefsi zamanı’ olsa da bir mümin kendi ve çoluk çocuğunun dışında konu komşu tanıdık tanımadık her kim varsa hak ve hakikat yolunda yoldaş olmalı da. Çünkü birbirimize yoldaş olmakla da yarım yamalak her işimizi tam hale getirmek pekâlâ mümkün. Yeter ki,  yoldaşlığımız nefsimizin hevâsına kapılaraktan zail olmasın gerisi gelir elbet.  Keza bu arada bir ihmal etmeyeceğimiz diğer husussa tevbe zırhımızdır.  Ne de olsa ömrümüzden giden gitmiştir, geçmiş kayıp zaman için tek yapmamız gereken Allah’tan mağfiret dileyip can-ı gönülden tevbe etmektir. Bunun dışında geçmiş kanayan yaralarımızı saracak bir reçete de gözükmüyor zaten.  O halde bize şuan elzem olan geçmiş günahlarımıza tevbe edip gelecek içinde nefsimizi ıslah etme çalışmalarına hız verip Allah’a hakiki manada kulluk etmek olmalıdır. Ki, Yüce Allah Teâlâ nefis hususunda kullarını “Muhakkak ki,  nefis kötülüğü emredicidir” (Yusuf:53) ayeti celilesiyle uyarmakta da.

      Evet, sakın ola ki nefis için hava cıva deyip işi hafife almayalım.  Bakın bir kâfir, Rasulüllah (s.a.v)’in “Her kim ki nefsiyle mücadele eder, nefsinin arkasından gitmezse o kimse keşif ve keramet sahibi olur” hadisi şerifini nefsinde tecrübe etmeye başlayıp üç beş ya da yedi sene devam ettikten sonra bazı haller zuhur eder ve keşfi açılır da. Bu durumu etraftan müşahede edenler nasıl olurda bir kâfir keramet sahibi olur şeklinde kafa karışıklığı yaşarlar.  Neyse ki bu kafa karışıklığına son verecek bir âlim bu işi halletmek için kâfirin kapısına dayanırda mesele aydınlanmış olur. Şöyle ki alim zat kâfirin kapısına dayandığında kendisine şu suali tevdi eder:

-Söyle bakalım sen ne yaptın da böyle bir keşif ve keramet sahibi oldun?  

 Kâfir der ki:

-Ben peygamberinizin nefsine muhalefet edenin keşfi açılır manasına gelen hadisini bizatihi nefsimde tecrübe ettim, ne olduysa ondan sonra oldu.

Âlim:

-Madem öyle diyorsun, o halde sana bir teklifimiz var, bakalım o zaman dediğinde ne kadar samimi olup olmadığını anlamış oluruz.

Kâfir:

-Söyleyin neymiş o teklifiniz bir görelim.

Âlim:

-Kelime-i Şahadet getirin. Bakalım sende buna muhalefet var mı?

          Kâfir: Peki, dedikten sonra yaklaşık bir saat inzivaya çekilip nefis muhasebesine girdiğinde nefsinin buna alabildiğince direnç gösterip iman etmek istemediğini görür.  Ve böylece her defasında olduğu gibi yine nefsinin zıddına bir davranış sergileyip Müslüman olmakla şereflenir de.

  İşte görüyorsunuz nefsin zıddını yapmak bir kâfirin hidayetine vesile olacak bir durum ortaya çıkarabiliyor. Nefis hususunda pür dikkat olunması gerekliliği şundan besbelli ki, Şeyh Muhammed Diyâeddin Nurşînî (k.s) gibi büyük bir zat bile dualarında “Ya Rabbi!  Beni nefsin azgınlık zamanına bırakma” demeyi ihmal etmezdi. Gerçekten de öyle değil mi, Muhammed Diyâeddin Nurşînî (k.s)’ın şimdi tam da işaret ettiği nefsin azgınlık dönemlerin eşiğine gelmiş durumdayız. Her ne kadar eskiden bir lokma bir hırka hayatın çilesi çok olsa da nefis o kadar azgın konumda değildi. Düşünsenize eskiden gidilecek yerin konumuna göre bir yerden bir yere gitmek aylar, hatta seneleri bulmaktaydı. Kimi yaya,  kimi at, eşek ve deve sırtında ancak gideceği yere varabiliyordu. Günümüzde öyle mi, ne aylık,  ne haftalık ne de senelik yolculuklar söz konusudur, artık saatlik, dakikalık lüks ve konforlu gelişmiş ulaşım araçlarla gideceğimiz yere çok rahatlıkla ulaşabiliyoruz.  Evet, teknoloji çok büyük nimettir, elbette ki bu inkâr edilemez bir gerçek,  ancak şu da var ki,  teknolojik imkânlar müsbet yönde kullanılmazsa tüm dakikalık ve saatlik lüks ve konforlu hayat tarzı nefsin azgınlaşmasını da beraberinde getirdiği muhakkak. Öyle ki, bu tarz üzerinde bir değil,  bin düşünülmesi gereken bir konudur bu. Hatta bir başka açıdan da meseleye baktığımızda, Peygamber kavlince dile getirilen ‘nefisle olan mücadelenin en büyük cihad olduğu’ hükmün teknolojik çağda çok daha büyük önem kazandığını müşahede edebiliyoruz.  

 Nefis öyle bir şey ki, lüks ve konfor hayat içerisinde kimi zaman soy sop faslıyla, kimi zaman kariyer etiketiyle,  kimi zaman mal mülkle övünme şeklinde kendini ele verebiliyor. Nitekim buna örnek olarak medresede eğitimi gören iki arkadaş kıssasından söz edilir ki, bu kıssada sözü edilen o iki arkadaştan biri avamdan, diğeri ise Ehlibeyt neslinden Seyyid biridir. Her iki arkadaşta medrese eğitimini başarıyla tamamlayıp icazet aldığında bu kez tasavvufi seyr-i suluk eğitimine koyulacaklardır. Derken seyr u süluk eğitimin sonunda seyyid olan halifelik alamazken diğer arkadaş halifeliği alır duruma gelir. Tabii, seyyid bu durumu içine sindiremez, için içini yer. Böylece şeyhinde izin alıp memleketine çekip gider.  Güya memleketine gittiğinde kafasını dağıtacağını düşünür, oysa düşündüğü gibi olmaz, kendi nefsiyle baş başa kaldığında; sürekli acaba benim günahım neydi ki arkadaşım halifelik alır da ben alamadım gibi sorularla kendini meşgul ettikçe daha da bir nefsi kabarır hale gelir.  Neyse ki, baktı bu iş böyle evde kara kara düşünmekle olmayacak kendini sokağa attığında biraz ileride duran takva sahibi bir sofiye denk gelir.  Ve sofiye içini dökme ihtiyacı duyar o an.  Sofi, seyidin epey derdini dinledikten sonra ona şöyle der:

-Anladığım kadarıyla senin derdin davan halifelik alıp ya da almamak değil, asıl dert dava, sıkıntı nefsinle alakalıdır.  Maalesef, Seyyidlik senin nefsinde enaniyet oluşturmuştur. 

Seyyid:

-        O halde söyle bana, bu enaniyetten kurtulmak için ne yapmam gerekir?

         Sofi:

           -Yapacağın şey çok basit, var git şeyhin dergâhına,  sabah vaktinde eşiğe başını koyarsın.  Böylece,  Şeyh hanesinden dışarı çıkacağı esnada üzerine bastığında bu arada senin kabarmış nefsin başı da kırılıp ezilmiş olur.

          Gerçekten de Seyyid başını eşiğe koyup Şeyh kapıyı açar açmaz ilk adımında ansızın ayağı takılınca;

-Kim o diye seslenir.

Seyyid:

Kurban! Eşiğiniz Ethem der.

Şeyh tebessüm edip cevaben:

          -Ha, şöyle nihayetinde geçte olsa şimdi nefsini yenmiş oldun, bu eşik sana mübarek olsun deyip halifeliğe hak kazanır da.  

         Hakeza nefisle alakalı bir başka kıssayı da gelin bizatihi Gavs-ı Bilvanisi  (k.s)’ın sofilerine yapmış olduğu bir sohbetten dinleyelim. O sohbette Gavs Hz.leri özetle şöyle der:

          “Bir zaman bir Şeyh vardı, Ramazan ayı idi. Gittiği yerde çok muhteşem karşılanmayla karşı karşıya kaldığında bir anda kendi nefsini kabarmış görür. Derhal bu durumda heybesinden çıkardığı bir ekmek parçasını yiyerekten kalabalığa doğru ilerleyiverir.   Ve bu sayede nefsin mağrurlanmasına geçit vermemiş olur. Derken Peygamberimiz (s.a.v)’in “Allah’ım beni kendi gözümde küçült, insanların gözünde büyük kıl” dua ve niyazını bizatihi kendi nefsinde tatbik etmiş olur.”

          Malumunuz, Müberra Dinimizde seferde iken orucu yemeye ruhsatta vardır, yani sonradan günü gününe kaza edilme kolaylığı söz konusudur. Dolayısıyla oruç telafi edilebilir ama nefis öyle kolay kolay telafi edilecek gibi bir mesele değil elbet. İşte benlik davasına kapılanın hastalığının telafisi zor bir mesele olduğu içindir bu kutsi yolda asla nefsin istek ve arzularına geçit verilmez. Nitekim Şah-ı Nakşibend (k.s) sistemleştirdiği bu kutsi yolun yolcularına yönelik şu sohbette bulunur: “Bir sofi seyr-i süluk yolunda en yüksek makam ve mertebelere erişse bile kendi nefsini Fravun’un nefsinden yüz derece aşağı görmelidir.” Gerçekten de nefsin istek ve arzularına yenik düşen bir sofiyi düşünün, hiç kuşkusuz o sofi seyr u süluk yolunda gerekli istifadeyi elde edemeyecektir. İlla ki, bir insan sofide olsa sürekli kötülüğü telkin eden nefsin arzularından sakınması gerekir ki seyr u süluk yolunda ilerleme kayd edebilsin.  Hakeza Şah-ı Hazne (k.s)’ın Gavs-ı Bilvanisi’ye yazdığı mektupta bu hususla alakalı ifadeye baktığımızda  “Bir sofi nefsini kâfirden aşağı görmelidir” şeklinde dile getirdiği öğüdü bir sofi kulağına küpe yapmalı ki Allah yolunda vuslata erebilsin.           Çünkü Rasulüllah (s.a.v) “En faziletli amel, nefse zor gelen ameldir” diye buyurmakta.  İşte Şah-ı Hazne (k.s),  bu hadisi şerifi kendisine ölçü aldığı içindir bu hususta hep şöyle der: “Yaptığım her işte niyetimi Allah rızasına uygun olarak yapmadıkça o işi yapmam.” 

        Madem, Şah-ı Hazne (k.s) hadis-i şerifin gereğini yapmış bize de  “Her nefis ölümü tadacak” (Ali İmran 185) ayeti mucibince gelmiş geçmiş tüm günahlarımıza tövbe edip halis niyetle kendimize yeni bir tertemiz sayfa açmak düşer. Buna mecburuz da. Zira Peygamberimiz (s.a.v) bu hususta “Âdemoğlu günahkârdır; günahkârların en hayırlıları ise tevbe edenlerdir” (İbn Mace, Zühd, 30) diye beyan buyurmuşlardır. O halde, daha ne duruyoruz, tez elden tevbe edip kendi nefsimizi aşma vaktidir. Düşünsenize Hz. Ali (k.v) hem  ‘el-mübeşşerun bi’l cenne aşeretül mübeşşera’ ile müjdelenenlerden hem de ilmin kapısı olmasına rağmen bir bakıyorsun o bile   “Keşke annem beni doğurmamış olsaydı” demekten kendini alamamıştır. O halde, değim yerindeyse bizim etimiz budumuz ne ki, kendimizi dev aynasında görebiliyoruz. Kaldı ki üç kıtada hüküm süren bizim ceddimiz, hatta padişahlarımız kendilerini dev aynasında görmemişler ki, bizde görelim. Şöyle Osmanlı tarihine baktığımızda padişahlarımız selamlığa çıktıklarında askerine “Mağrurlanma padişahım senden büyük Allah var”  tempo tutturduklarını görürüz. Besbelli ki padişahlarımız askerine tempo tuttururken tahtını düşünerekten değil, bilakis  “Nefsini bilen Rabbini bilir” hükmünü düşünerekten tempo tutturmuşlardır. Ve bu hükmü her daim baş tacı edinmişler de. Hem nasıl baş tacı edinmesinler ki, nefsin hevâ ve isteklerine boyun eğmek padişahları köle yaparken, nefsin hevâ ve isteklerine baş eğmemekse Yusuf yüzlü Hz Yusuf (a.s)’ı tutsak kaldığı zindandan bir anda Mısır’a Melik Sultan yapabiliyor.           

          Nefis ve şeytana boyun eğmemek aynı zamanda Peygamberimizin sünnetini kendi iç dünyamızda tatbik ve ihya etmek;  sırtımızı Uhud dağına dayamak gibidir. Yeter ki sırtımızı dayadığımız Uhud dağında okçuların durumuna düşmeyelim,  bak o zaman biz nefse değil, nefis bize uymak zorunda kalacaktır. Böylece bu sayede gerçek manada hürriyetimizi elde etmiş oluruz da.  Malum, Allah’a abd olaraktan hür olmak her insana nasip olmayabiliyor. Nitekim öyle peygamberler gelmiş ancak kendi nefsine söz geçirip hürriyet meşalesi olmuş,  öyle peygamberler gelmiş ancak ailesinin hidayetine vesile olaraktan hürriyet meşalesi olmuş,  öyle peygamberlerde gelmiş ki kabile kabile, kavim kavim hidayetine vesile olaraktan hürriyet meşalesi olmuştur. Derken peygamberlik silsilesinin en son halkasına Peygamberimiz (s.a.v)  dâhil olduğunda ise diğer peygamberlerden farklı olarak tüm insanlığa hidayet rehberi hürriyet meşalemiz olmuştur.

          Peki ya, peygamberlik sonrası?  Malum, peygamberlik kapısının kapanmasıyla birlikte bu kez hürriyet meşalesini Peygamberimizin varisi hükmünde izini iz süren Rabbani âlimler elden ele taşıyacaklardır.  Nitekim elden ele bu meşaleyi taşıyan o kadar Rabbani âlim yetişir ki, bir bakıyorsun Mevlânâ Hâlid-i Zülcenehayn (k.s)  bu kutsi emanetin kıyamete sürdürülebilecek derecede dört yüz halife kaldırabiliyor, keza İmamı Rabbaninin oğlu da dörtbin tane halife yetiştirmiştir. İşte görüyorsunuz, kelimenin tam anlamıyla Peygamberimizin izini iz sürmek denen hürriyet meşalesini elden ele devretmek hadisesi budur. Şu iyi bilinsin ki, Rabbani âlimler var oldukça insanlığın hidayetine vesile olacak bu hürriyet meşalesinin kıyamete dek hiç sönmeyeceğine inancımız tam da.  Zira bu kutsi yol aydınlık meşalelerimizle kat edilebiliyor. Hiç kuşkusuz elden ele devr olunan bu aydınlık meşalelerimiz bizi en nihayetinde Allah’a ulaştıracak Şeb-i Arus meşalelerinden başkası değildir. Yeter ki,  sefere koyulduğumuz yolda nefsimizin kölesi değil, Allah’ın kölesi olalım, bak o zaman sırat-ı müstakim üzere vuslat hâsıl olurda.  Nitekim Şeb-i Arus ölümün en nihai darbe etkisi sinsi nefse ve melun şeytana olmakta. Nasıl darbe etkisi yapmasın ki, düşünsenize nefis ve şeytan bir ömür boyu beraber geçirdikleri aynı bedende işleri güçleri hep kötülüğü telkin etmek olmuş,  ama bir ömür sonunda Şeb-i Arus ölümle karşılaştıklarında büyük bir şok yaşayıp tüm uğraşları yerle yeksan olabiliyor.

            İkili şer kuvvet şok yaşaya dursun, bu ikili kuvvetten bilhassa  nefsi nasıl  tarif ederekten  kategorize edebiliriz  denildiğinde, hiç kuşkusuz  bunu tarif edip kategorize etmek  her babayiğidin harcı olmasa gerektir. Çünkü nefsin mahiyetine ancak Arifler vakıf olabiliyor.  Her ne kadar Kuran’da nefis hakkında pek çok ayette sıkça bahsedilse de sonuçta nefis denen kuvvet, hayvani nefis ve insani nefis olmak üzere iki ana başlık altında açıklanmaya muhtaç bir konudur. Biz sadece okuduklarımızdan anlayabildiğimiz kadarıyla, mesela hayvani nefs hakkında mülk âleminde yaratılmış bir meleke kuvvet demekle yetinebiliriz. Şayet bu hayvani meleke ıslah edilir nuraniyet kesb ederse mülk âleminden çıkıp emr âlemine rücu edebiliyor, böylece yeni vatanı bu kez emr âlemi olmuş olur. Anlaşılan o ki, hayvani nefsin günah üreten merkez olmaktan çıkıp nuraniyet kesb etmesi ıslah olmasına bağlıdır. Dahası, insan göğsünde âlemi emirle bağlantılı nurani letaifler asıllarına dönüş yaptıkça hayvani nefiste bu döngünün peşine takılmak suretiyle kendi ıslahını gerçekleştirmiş olur. Ki; âlemi mülkten olan toprak, su, ateş ve hava unsurlar aynı zamanda nefsinde sıfatı unsurlardır.  Şayet bu sıfatlar insan nefsinde nurani letaiflerin rengine bürünürse biliniz ki o nefis kötülük üreten merkez olmaktan çıkıp nurani melekiyet kazanacak demektir.  Böylece vücutta letaifler işlevlik kazanıp çalıştığında o insanda tevazu, özü sözü bir, hayâ, doğruluk vs. gibi güzel hasletlerin yanı sıra ruhunda ilahi aşk pırıltısı parlamış olacağından, böylesi vücud kafesinin tek egemen gücü âlemi emirle bağlantılı letaifler olacaktır. Yok,  eğer insan göğsünde kodlanmış âlemi emirle bağlantılı letaifler vücutta silik bir işlevsiz bir vaziyette ise elbette ki bu durumda böylesi vücud kafesinin tek egemen gücü hayvani nefs olacak demektir.  

 Madem öyle, siz siz olun nurani meleki kuvvetlerin sesine kulak vermeye bakın.  Kulak verilsin ki Allah’a abd olmakla hürriyet fermanımız işlevlik kazansın.  Aksi halde nefse itaat etmekle nefsin kölesi bir tutsaklıktan kurtulamayız.  Maalesef böylesi tutsak bir kölelikte:

        -Nefse itaat,

        -Şeytana itaat,

        -Allah’tan gayri dünyevi sebeplere itaat,

        -Dünyalık için kula itaat,

        -Maddeye itaat gibi kötü hasletler söz konusudur.  Oysa hür olmak Allah’a kul olmaktan geçmektedir.  Nitekim böylesi Allah’a kul olmak özgürlüğünde:

       -Amentüye iman etmek,

      - İslam’ın beş şartını yerine getirmek,

      - Günahlardan el çekmek,

      - Derken en nihayetinde nefsimizi ıslah etmek vardır. Zaten bir insanın nefisle olan cihadında zaferle çıkıp nefsini ıslah ettiğinde gerçek özgürlüğüne kavuşmuş olacaktır.

           Bilindiği üzere cihad denince hep akla savaş gelmekte. Ve böylesi savaşta Allah için ölene şehit,  hayatta kalana da gazi denmektedir. Malum, Uhud harbinde yetmişten fazla Ashab-ı Kiram şehit olmuşlardı. Sadece Uhud mu,  daha pek çok savaşlarda da şehit verilmişti.  İlginçtir Ashab-ı Kiram aralarında onca şehit vermelerine rağmen Allah Resulü bir savaş dönüşü haremi şerifin avlusunda kendilerine hitaben  “Küçük cihaddan,  artık büyük cihada dönüyoruz” denilen bir harbden söz ettiğinde Ashab ister istemez bu hitap karşısında şaşkınlıktan adeta dona kalacaklardır.  Ve şöyle derler: 

        -Ya Resulullah! Bundan daha büyük cihad (harb mı) ne olabilir ki? 

        Efendimiz (s.a.v)  ashabına cevaben şöyle beyan buyurur;

        -Bundan daha büyük cihad  (büyük harb) nefis ve şeytanla cihad (harb) yapmak vardır.

        Evet, Allah Resulünün beyanlarından anlaşılan o ki, nefs ve şeytanla cihad yapmak cephede kazanılan savaştan daha evla cihaddır.  İcabında cephede harb yapmak, duruma göre iki, üç gün, dört gün, bir hafta, bilemedin bir yıl vs sürerken,  nefis ve şeytanla yapılan harb öyle değil, bilakis bir ömür boyu sürecek bir cihaddır.  Öyle ki, bu savaş ölene kadar bir müminin yakasından düşmez de. Üstelik cephede yapılan harbde düşmanımızı görüp ona göre gardımızı alabiliyoruz,  ama nefis ve şeytan öyle değiller, her ikisi de görünmez düşmanlarımızdır. Bu demektir ki, görünmez olmaları mücadelenin de çetin geçmesini beraberinde getirecektir.  Dolayısıyla Efendimizin (s.a.v.)’in nefis ve şeytanla mücadelenin büyük harb olarak ilan etmesi son derece gayet tabii bir durumdur. 

         Her ne kadar nefis ve şeytan üzerimize tank, tüfek silahla gelmeseler de sonuçta karşımızda son derece sinsi bir o kadarda nerde, ne zaman ne yapacağı belli olmayan her an bizi avlamak için fırsat kollayan ikili şer kuvvet söz konusudur. Tabii bu demek değildir ki nefis ve şeytan ikili kuvvete karşı büsbütün savunmasızız.  Şayet Peygamber Efendimizin (s.a.v.) beyan buyurduğu büyük cihad için şeriatın belirlediği farzlardan sünnetlere, sünnetlerden nafilelere, müstehablardan mendublara her ne fıkhı kaide ve şer’i kural varsa hepsine harfi harfine riayet edip haramlardan uzak durursak, biliniz ki tüm nefsanî ve şeytani kuvvetlere karşı savunma hattımız güçlü olacak demektir. Ama gel gör ki, günümüz dünyasında artık savunma hatlarımız pek iç açıcı görünmüyor, sürekli alarm vermekte.   Bilhassa elinen noktada nefis ve şeytanla mücadele etme konusunda Ümmet-i Muhammed’in kahır ekseriyasının gerekli hassasiyet gösterdiği pek söylenemez. Maalesef ümmet olarak çok büyük vurdumduymazlık içerisindeyiz. Baksanıza ümmetin şu haline, ne cemaatle namaz kılma hassasiyeti kalmış, ne gece teheccüd namazı kılma hassasiyeti, ne sabah namazına kalkma hassasiyeti, ne ilmihal bilgisine vakıf olma hassasiyeti, ne de kul hakkı hassasiyeti. Hiçbirinden zerre miskal eser kalmadı dersek yeridir.  Oysa Ümmet-i Muhammed’in bir an evvel vurdumduymazlığına son verip üzerine serpilmiş olan ölü toprağı mutlaka atması gerekiyor. Hadi ümmetin bir ferdi olarak üzerimizde ki ölü toprağı atamasak da bari hiç olmazsa geçmişte yaptığımız kötü fiillerdin dolayı kendimizi kınayacak noktaya gelsek ne kaybederiz ki, bilakis yaptıklarımızdan, hatta yapacaklarımızdan dolayı pişmanlık duyacak noktaya gelmekle  çok şey kazanırız.. Zaten bu çizgiye geldiğimizde biliniz ki kötülüğü emreden nefsi emmare aşamasından, yaptıklarından ve yapacaklarından bin pişmanlık duyacak donanıma sahip nefs-i levvame aşamasına geçiş yapacağız demektir. Şayet nefsi emmareden kurtulamazsak Allah muhafaza her an küfür bataklığına batmamız an meselesi diyebiliriz.  Madem öyle,  nefsi emmarenin bir adım ötesinde nefsi levvame basamağına geçiş yapmamız gerekir.  Ki,  geçiş yapacağımız nefsi levvame basamağı bazen Allah’a itaat halleri bazen de itaatsiz halleri görülebilen bir basamaktır.  Her ne kadar bu basamakta bir takım eksiklerin varlığı ayan beyan ortada gözüksede en azından bir önceki sürekli insana kötülüğü teşvik eden nefsi emmare’ye göre nisbeten hiç yoktan daha ehven bir nefis diyebiliriz. Gönül ister ki,  buradan da diğer üst basamaklara geçiş yapıp kalbimizin mutmain hale geldiği nefis mertebelerine erişmiş olalım. Neden olmasın ki. Yeter ki gayret edelim,  gayret edenden şeytan kaçar da.

            Vesselam.

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/3940/gunahin-merkezi-nefis-mi

DENGE ÂLEM

                                      DENGE ÂLEM

         SELİM GÜRBÜZER

         Kâinatta müthiş bir denge sistemi söz konusudur. Şimdi bu kâinattaki dengeye bakıp kendi denge sistemimizi göremezsek abesle iştigal olur elbet. Ancak görmek den de daha mühim olan iç dünyamızın dışımızla, dış dünyamızın içimizle uyumlu hale gelip gelmemsi çok mühimdir. Yani, içimiz dışımız birbiriyle uyumlu olması gerekir ki denge âlem bozulmasın. Hele bir insanın denge ayarı bozulmaya yüz tutsun hem madden hem manen çöküş yaşar da. Çöküş ve hayal kırıklığı yaşamamak için İsmail Çetin Hoca’nın “Müminin istikameti (dengesi) velinin en büyük kerameti” dediği istikamet gerçeğini idrak etmemiz gerekir.

         Şu bir gerçek her şey denge âlem ayarı üzerine kurulu, Ne var ki denge ayarının ne anlama geldiği noktasında kafa yormayışımız,  kendimize çeki düzen vermemize engel teşkil edebiliyor. Hele kafamızı gömdüğümüz kumdan başımızı kaldırıp şöyle kâinat kitabının sayfalarını çevirdiğimizde yaratılan her şeyin zıddı ile kaim olduğunun farkına varacağımız muhakkak. Zaten farkına vardığımız da her şeyin bu çift kutupluluk sayesinde dengelendiğini idrak etmiş olacağız. İşte buradan hareketle kutbun bir tarafına ağırlık verip diğer kutbu ihmal ettiğimizde denge ayarımızın şaşacağının muhasebesini yapmak biz kullara düşer elbet. Bikere denge âlemimiz normal seyrinde akması için zıt kutupları ne aşırı derecede birbirine yakınlaştırmalı ne de aşırı derecede birbirinden uzaklaştırmalı. Mutlaka orta bir yol takip edip dengelememiz gerekir ki istikamet üzere yol alabilelim. Nitekim Fen Bilgisi derslerinde de anlatıldığı üzere aynı yüklü iyonlar birbirini iterken zıt iyonlar ise birbirini çekebiliyor. İşte bu en temel kanunda bize gösteriyor ki,  ne toplum hayatından uzaklaşıp kendi kabımıza (uzlete) çekilmeli, ne de kendimizi ihmal edip dünyaya tamah etmeli.  Esas olan hiç ölmeyecekmiş gibi dünyaya yarın ölecekmiş gibi ahirete yönelik bir hayat dengesi ve hayat nizamı ortaya koyabilmektir. İşte denge âlem,  işte istikamet üzere olmak budur. Bunun dışında hepsi lafügüzaftın öte bir anlam ifade etmeyeceği aşikâr.     

            Evet, Yüce Allah’ın dışında her şey zıddı ile bilinmektedir.  Nasıl mı?  Mesela iyilik ve kötülük iki zıt kutup arasında muhasebe yapıp kendimize rota tayin ettiğimizde ister istemez bu iki zıt kutbun bilgisini de vakıf olmuş oluruz. Öyle ya, edindiğimiz bilgiler doğrultusunda rotamızı iyi yönde belirlediğimizde istikamet üzere bir yol takip edeceğiz anlamı çıkar Yok, eğer rotamızı kötü yönde tayin ettiğimizde bir anda dengemizin alt üst olacağı besbelli. Neyse ki Yüce Allah yarattığı kuluna cüz-i irade vermişte, bu sayede iyi ile kötüyü birdirbirinden ayırd ederekten zıtlıkları ahenkli hale getirebiliyoruz. Ancak ahenkli hale getirirken şurası unutulmamalıdır ki, Allah’ın istediği tek şey kullarına bahşettiği cüz-i iradeyi istikamet üzere yol takip etmeleri yönünde irade sergilemeleridir. Nitekim yaratılış gayemiz bizi denge âlem şuuru perspektifi içerisinde kendimize mutlaka bir istikamet belirlemek gerektiğini mecbur kılıyor da. O halde istikametten şaşmamak icab eder, aksi halde kendi kendimizin mahvına davetiye çıkarmış oluruz. Hele bir insanın dengesi şaşmaya görsün taş toprak incindiği gibi gök kubbede titrer. Öyle ya, dağ taş gök kubbe incindiğine göre kimi âlimlerimizin eşrefi mahlûkat insan için küçük âlem manasına ‘zübde-i âlem’ derken kimi âlimlerimizin de ‘büyük âlem’ demesi son derece gayet tabiidir. Küçük ya da büyük hiç fark etmez sonuçta öyle anlaşılıyor ki, insan için tüm âlemlerin özü dersek yeridir. O halde yaşadığımız hayat süreci içerisinde mümkün mertebe fıtri özümüzü korumakta fayda vardır. Aksi halde hem içerden hem dışarıdan müdahaleye açık bir konumda olursak vay halimize, ortada ne denge kalır ne de insanlığımız.  

             Madem insan için âlemin özü dedik,  bilhassa insanın iç âlemine baktığımızda bir yandan insan ruhuna iyiliği emdiren melek-i kuvvetler varken, diğer yandan da insan ruhunu perdelemek için şeytani ve nefsi kuvvetler vardır.  Burada bize düşen dikkatimizi melek-i kuvvetler üzerinde odaklayıp dengemizi sağlamak olmalı. Hiç kuşkusuz, şayet cüz-i irademizi iyiliği ilham eden melekler yönünde kullanırsak istikamet üzere bir yol takip edeceğiz demektir. Yok, eğer tercihimizi nefsin ve şeytanın telkinleri yönünde kullanırsak mazaallah dengemizi kaybedip tepetaklak yuvarlanacağız demektir. Hadi yuvarlanmak neyse de bu arada kendi kendimize zulmetmiş oluruz da. Ki, iç denge âlemimizi zindana çevirmeye hiçbir surette asla hakkımız yoktur, Madem böyle bir lüksümüz yok, o halde neydik edip hayatımızı fikir, zikir ve şükür ekseninde tanzim etmemiz gerekir ki, hem iç hem de dış dengemiz sıhhat bulabilsin.

          Her doğan çocuğun fıtri donanım ve kabiliyetlerle dünyaya gelmesi Allah’ın kullar üzerinde bir lütfü ve nimeti olduğu malum. Dolayısıyla doğuştan bize ihsan edilen bu nimetleri tefekkür edip şükretmemiz icab eder. Hatta şükretmek de yetmez, verilen nimetleri yaradılış gayemiz doğrultusunda ibadetle taçlandırmamızda gerekir. Ki, bunu yaptığımızda maddi ve manevi yönden dengelenmiş oluruz. Düşünsenize genetik kodlarımızda doğuştan var olan kabiliyetlerimizi bilgi donanımıyla birlikte içine ruh kattığımızı, hiç kuşkusuz çiftkanatlı iç ve dış dengemiz bir bütün halde sıhhat bulacağı muhakkak. Nasıl sıhhat bulmasın ki,  bikere yine bize bahşedilen cüz-i ihtiyar nimetini yaradılış kodlarımızdaki ilahi programa tabii tutmakla her girişeceğimiz fiili durum fikir zikir ve şükür olarak karşılık bulacaktır.

        Evet,  doğuştan var olan fıtri kabiliyetlerimizi müspet yönde işleyip geliştirmek iç ve dış dengemizin sıhhati açısından çok önem arz etmektedir. Yeter ki yeteneklerimizin farkına varalım gerisi gelir elbet. Öyle insan vardır ki yeteneklerinin farkında olmanın yanı sıra gereğini yaptığı için hayat dengesini ve hayat enerjisini sağlamış durumda, öyle insanda var ki yeteneklerin farkında ama gereğini yapmıyor, bu durumda mevcut potansiyelini kullanmadığı içindir hayat enerjisinden yoksun dengesiz bir hayat sürmesi kaçınılmazdır. Öyle de insan vardır ki, doğuştan var olan fıtri yeteneklerinin büsbütün farkında olmayıp bihaber halde, elbette ki bu durum çok daha vahim, dolayısıyla böyle bir insanın hayatta varlığı ile yokluğu hiçbir anlam ifade etmeyecektir.  Hatta bir insanın anlam kaybına uğramaması için sadece kendi fıtri donanımın farkında olması yetmez, kendini bilmesi de gerekir.  Nitekim Yunus bu gerçeği şöyle dile getirir de:

                          “İlim ilim bilmektir,

                            İlim kendin bilmektir,

                            Sen kendini bilmezsen,

                            Bu nice okumaktır.”

         Hele bir insan Yunus’un kendini bilmek dediği ilme yöneliversin kendi biyolojik yapısının rastgele gelişigüzel işlemediğinin farkına varır bile. Nitekim et ve kemik yığını sandığımız vücudumuzda öyle muazzam işleyen otomasyon sistemler var ki, hayretler içerisinde kalmamak mümkün değil. Örnek mi? İşte vücut hormonlarımızdan dopamin ve serotoninin karşılıklı olarak birbirlerini dengelemeleri bunun en çarpıcı örneği diyebiliriz. Değim yerindeyse Serotonin hormonu gülmemizi ve rahatlamamızı sağlamaya yönelik işlev görürken, Dopamin hormonu ise tam aksine agresif işlev görür. Bu nedenle birincisine mutluluk, diğerine de stres hormonu denmektedir. Adına ne denilirse densin sonuçta seratonin hormonunun salgısı karşısında kendimizi ne aşırı rehavete kaptırıp tüketim çılgınlığına meydan vermeli,  ne de dopamin hormonunun salgısı karşısında aşırı karamsarlığa kendimizi kaptırıp ümitsizliğe meydan vermeli. Mutlaka bu iki arasında orta bir yol bulup homeostasis   (denge)  haletiruhiye dengesini yakalamak gerekir. Aksi halde homeostasis denge hali hak getire,  bir bakmışsın kendimiz, kendimiz olmaktan çıkıp Allah korusun saldırgan bir hüviyete bürünmüşüz. Her ne kadar canlılık mükemmeliyetten bozulmaya doğru yüz tutsa da, yani biyolojik homeostasis  (biyolojik denge) aleyhine sinyaller verse de,  Allah’a çok şükürler olsun ki vücudumuzda var olan bir başka ‘mesaj alma-karar verme ve uygulama’ niteliğinde uyarıcı sistemler sayesinde sil baştan sıhhi dengemize kavuşabilmek mümkün hale gelebiliyor. Nasıl mı? Koruyucu sağlık diyebileceğimiz tedbirlerle elbet. Hatta bu da kafi gelmeyebilir,  moral ve motivasyon gibi manevi tedbirlere de ihtiyaç vardır. Nasıl mı? Şöyle ki gerek hastalık öncesi gerekse hastalık sonrası Allah’ın ‘El-Şafî’ isminin yüzü suyu hürmetine canı gönülden yapacağımız dualarla da pekala kendimizi korumaya alabiliriz.

             Tabii yukarıda bahsettiğimiz ‘biyolojik denge âlem’ sadece hormonlardan ibaret değil,  tüm hücreler ve uzuvlarımızda buna dâhildir.  Nitekim bir insan kanında normal olarak bulunması gereken üre miktarına baktığımızda % 10–40 mg seviyelerde dengelenmeye çalışıldığını görüyoruz. Hakeza bir insanda normal olarak bulunması gereken tansiyona (kan basıncına)  baktığımızda 11–13 cm cıva basınç değerinde, vücut ısısının 36,5 santigrat derecede, göz retinası gelen ışıların ise optimal miktarlarda dengelenmeye çalışıldığını gözlemlemekteyiz. Mesela vücudunuzu istediğiniz kadar hamamda sauna içerisinde yüksek buhar basıncına tabi tutun sonuçta hiçbir şey değişmeyip yine vücut ısısının 36,5 santigrat derecede sabit kalacağını görürsünüz.  İşte tüm bu örnekler bize gösteriyor ki, denge âlem bir hayal değil gerçeğin ta kendisi bir âlemdir. Ancak teşbihte hata olmasın denge âlemimizin fabrika ayarlarında oynama olduğunda vücut içerisindeki bir takım mekanizmalar hemen tepkisini ortaya koyup alarma geçebiliyor.  Öyle ki, bu alarmdan vücudun en küçük temel taşı olan hücreler bile haberdar olabiliyor. Böylece vücuttaki muhteşem iletişim ağı sayesinde nerede bir aksaklık varsa giderilmeye çalışılmış olur. Tüm bunlar ne için seferber ediliyor derseniz, iç işleyiş öyle gerektiriyor da onun için elbet.  Kaldı ki denge âlem sadece vücut sarayımıza has bir özellik değil,  kâinatta canlı cansız akla gelen her ne varsa hemen her şey için geçerli bir akçe kaidedir.  

          İyi ki de insanoğlunun eline malzeme olacak veya denge âlem’den esinlenecek pek çok doneler var da, icabında bu sayede buzdolabın hararetini sabit tutacak denge ayarından tutunda buhar makinesinin çalışma kapasiteni belirleyecek türlü türlü sistemler icat etmeyi akl edebiliyor. Hele insanoğlu her geçen gün kendini daha da bilgi donanımı bakımdan yeniledikçe bir bakıyorsun karmaşık sandığımız pek çok sistemleri online çalışır hale getirebildiği gibi kendi kendini yenileyen komplike sistemler de pekala geliştirebiliyor. Keza herhangi bir tasarım mühendisin el becerisi ve üstün zekâ yeteneği süzgecinden geçtiğinde bir bakıyorsun o tasarım kendi kendine çalışan insansız hava araçları olarak bile karşımıza çıkabiliyor. Tabii böylesi insansız hava araçlarının kendi kendini kontrol ettiğini gördüğümüzde ister istemez kendi vücudumuzda da buna benzer kendi kendini kontrol eden homeostasis sistemlerin varlığı aklımıza düşmekte. Nasıl ki mühendislik zekâsı ve marifetiyle ortaya çıkan teknolojik ürünlerde en ufak bir sapma olduğunda,  derhal o ürünün işletim şebekesine monte edilen detektörlerce (alıcı sistem) durum tespiti yapılabiliyorsa, aynen insan vücudunda da feed-back benzeri biyolojik negatif geri tepme sistemlerle durum tespiti yapılıp, icabında vücut kendini yenileyebiliyor da. Tıpkı günlük hayatta kullandığımız bazı cihazlarda olduğu gibi vücutta da aynen kendi kendine otomatik sinyal veren sistemler söz konusudur.  Ha, bu demek değildir ki tüm bu anlattıklarımızdan maksadımızın tüm otomasyon sistemlerine olağanüstü bir anlam yükleyip maddeye yaratıcılık atfetmek.  Zaten böyle bir maksad aklımızın ucundan bile geçmez, çünkü sonuçta ortaya konan her harikülade nitelikteki gözde ürün mühendislik zekâsı ve marifetiyle ortaya çıkmakta. Dolayısıyla herhangi bir şeye doğa harikası yakıştırması veya yaratıcı4lık atfetmek asla bizim tarzımız olmaz, olamaz da. Kaldı ki ortaya konan her ürün ve teknolojik keşif Yüce Allah’ın  ‘ol’ emriyle halk edilmiş ilahi kanunlardan başkası değildir. Kim ne keşfetmişmişse mühendis ya da bilim adamı hiç fark etmez, bulduğu şey sadece kâinatta mevcut olan kanunları açığa çıkarmaktan ibarettir, dolayısıyla bunun ötesinde bir anlam yüklemek yaratılışa başkaldırmak olur. Allah aşkına akıl var izan var, kendi kendini kontrol eden bir sisteme canlı varlıkmış gibi hangi akıl muamele yapıp ona doğa harikası etiketi yapıştırılabilir ki? Bunu ancak yapsa yapsa ateist materyalistler yapar. Dolayısıyla bize sadece maddenin sırlarına vakıf olmaya çalışıp Allah’a iman etmek düşer.   

          Peki, mühendislik zekâ ve marifetinin arka planında ne vardır? Hiç kuşkusuz mühendislik zekânın arka planında da Yüce Allah’ın kulları üzerinde görmeyi murad ettiği sonsuz ilminin tecellisi vardır. Madem yüce makamlardan böyle murad edilmiş, hiç kimse kusura bakmasın durduk yere kendi kendine eşyaya özel anlam yükleyip doğa harikası yaftası yapıştırmaya kalkışmasın. Ki, bu düpedüz had hududu aşmak olur. Kâinatta olan bitene şöyle bir göz atalım, bak o zaman kâinatta hemen her şeyin Yüce Yaratıcının çizdiği hudutlar dâhilinde değişik türden negatif geri tepme bağlantıları eşliğinde (bir denge ayarı içerisinde) deveran olduklarını görürüz. Nasıl ki tüm gezegen ve galaksilerin milim sapmadan kendi yörüngelerinde deveran olmalarına hayretler içerisinde kalıp yine de doğa harikası denilemeyeceğine göre, aynen öylede insan zekâsı ürünü robotlara ve otomatik cihazlara da doğa harikası denilemez elbet. Doğa harikası takıntılı bir takım aklı evveller kâinattaki müthiş nizama doğa harikası diye dursunlar, burada önemli olan bizim kendi bakışımızın nasıl olduğudur. Bikere maddeye derinlemesine inceleyip baktığımızda her yaratılan varlığın statik olmadığını, bilakis kendi bünyesi içerisinde dinamik yapı arz ettiğini gözlemleyebiliyoruz. Canlı âlemde ise dinamizm daha belirgindir. Nitekim canlılar kendi üreme sistemiyle nesilden nesile çoğalmaları bunun bir teyidi sayılır. Böylece her dem canlar yeniden tazelenmesiyle birlikte yeni doğuşlara şahit oluruz da. Sadece şahitliğimiz canlı âlem için mi,  hiç kuşkusuz bu şahitliğimize tüm kâinatta dâhildir. Baksanıza kâinattaki tüm galaksi, gezegenler, yıldızlar vs.ler her biri adeta bir orkestra şefi etrafında seyreyleyip (deveran olup) Mevlana’nın raksını hatırlatıyor bize. Elbette ki, böylesi şahitliğe can kurban dersek yeridir. Kaldı ki aynı döngü zikri idare eden şeyh etrafında pervane olmuş derviş halkasında da müşahede ediyoruz..

     Peki, zikir halkasını anladıkta, ya içinde bulunduğumuz dünyamızın döngüsü acaba nasıl?  Malumunuz dünyamızda aynı anda üç ayrı hareketi yapacak şekilde döngüsünü yürütmekte. Birincisi kendi ekseni etrafında dönebilmesi, ikincisi güneşin etrafında dönebilmesi, üçüncüsü ise Vega burcuna doğru yol alaraktan döngüsünü tamamlamasıdır. İşte tüm bu örnekler bize gösteriyor ki her şeyin bir döngü âlemi olduğu gibi denge âlemi de söz konusudur. Her ne söz konusu olursa olsun, şu da bir gerçek tüm bu döngülerden daha da mühim olanı zikir halkasında yer alan dervişlerin Allah adıyla seyri âlem eylemesidir.  Öyle anlaşılıyor ki devri âlem-döngü âlem ve denge âlem sadece kâinata has bir özellik değil, meğer insana da has bir keyfiyetmiş. Madem kâinat devri âlemle kendini yenileyip dengi âlem eyliyor, o halde biz neden bu seyri âlemden kendimizi mahrum edelim ki?  Seyr-i âlem eylemeye mecburuz da, çünkü tüm kâinat, tüm bitki nebatat,  tüm hayvanat ve tüm cemadat kendi hal lisanınca Allah’ı zikretmekte,  bizim haydi haydi zikredip kâinatta cereyan eden tüm zikir senfonilerinden kendi payımıza düşen rahmet hisseye talip olmamız  gerekir.

          Bilindiği üzere insanı diğer varlıklardan ayıran en önemli gösterge programlanmış vücut donanımının bilincinde olmasıdır. Diğer varlıklarsa malum,  belirli program dâhilinde kodlanmışlar zaten, isteseler de o programın dışına çıkamazlar. Nitekim belirli bir program dışına çıkamadıkları için üzerlerine sorumluluk almamışlardır. İşte bu nedenle ne inisiyatif alma dertleri var,  ne tercih kullanma dertleri var, ne de hesap verme dertleri vardır. Ama insan öyle değildir. İnsanın farkı hiç şuur melekesine ve külli irade kontrolünde cüz-i irade ehliyetine haiz olmasıdır. O halde farkımızı daha da net bir şeklide fark ettirmek için tez elden iç ve dış donanımızı yaratılış gayemiz doğrultusunda nizama sokmamız gerekir. Aksi halde yaratılmışların en üstünü olmaya hak kazanamayız. Öyle ya,  madem tüm cemadat, tüm hayvanat, tüm nebatat belirli bir program dâhilinde hareket edip kendi hal lisanlarıyla Allah’ı zikretmekteler,  o halde biz ne güne duruyoruz,  bu zikir senfonisine bizim daha çok eşlik etmemiz icab eder.

            Bakınız Peygamberimiz (s.a.v); “İnsanda bir et parçası var, o iyi olursa bütün vücut iyi olur” beyan buyurmakta. Hiç kuşkusuz hadis-i şerifte geçen et parçasından maksat kalptir. Hele bir insan kalbinde zikir kıvılcımını yakmaya görsün hemen iç dünyasında bir takım melekelerin nuraniyet kesb ettiği görülecektir.  Nasıl mı?  Bikere bu yola koyulan salik ilk başta kalbinde lafza-i Celal (Allah adını) zikrini çekerekten kalben huzura erip sonrasın da kalbi zikir göğsündeki nurani letaiflere sirayet edecektir. Böylece bu zikir sayesinde göğsün belli noktalarında ve alnın iki kaş ortasında konuşlanmış âlemi emirle bağlantılı nurani letaifler asıllarına kavuşur da.  Şüphesiz insan ruhunda ki ‘denge âlem’ altı nurani sütun üzerine kuruludur. Bu altı nurani sütun kalp, ruh, sır, hafa, ahfa ve nefs-i natıka olarak bilinip tüm bu sütunların aktif hale gelmesiyle birlikte tüm vücut zikirleşirde. Nasıl ki okyanusun engin deryaları dalga dalga dalgalanır ya, aynen öylede insan ruhu da zikrettikçe iç dalgalanmalar yaşayıp enginlere sığmam misali taşarda. Ki, bu taşma hadisesi tasavvufta cezbe hali olarak addedilir. 

           Peki, zikir hayatından uzak kalanların durumu ne âlemde? Maalesef zikir hayatı yaşamayanlar ne Peygamberimiz (s.a.v)’in “İnsanda bir et parçası var, o iyi olursa bütün vücut iyi olur” hadis-i şerifin sırrına vakıf olur, ne de   “Kalpler ancak ve ancak Allah'ın zikri ile huzura erer” ilahi buyruğuna mazhar olur.  İşte bu tür incelikleri sadece yaşayan bilir, yaşamayan ise sadece bir kelam olarak algılayıp hemen geçiştiriverir.  

         Anlaşılan o ki; iç denge âlemimiz ancak zikirle ihya olabiliyor. Bilhassa hayatta yaşarken ihya olmazsak, öldüğümüzde naçiz bedenimiz çabucak çürümeye yüz tutabiliyor. Zikrin önemi şundan besbelli ki,  pek çok ehlisünnet âlimleri başta Allah yolunda fisebilillah olan şehitler olmak üzere Lafza-i Celal zikri ile vücudu zikirleşmiş mü’minlerin mevta olduklarında bedenlerinin çürümeyeceğinde hem fikirdirler. Malumunuz demir, demir olduğu için pas tutmakta, altın ise altın olduğu için pas tutmaz. Aynen öyle de, zikirleşmiş bedende altın misali pas tutmayıp çürümemesi gayet tabiidir. Kaldı ki çürümeye yüz tutsa da bu kez toprak buna razı olmayıp zikirleşmiş bedeni çürütmekten hayâ duyacaktır. Madem toprak bile hayâ ediyor, o halde Allah adını çokça anmalı ki; iri ve diri olabilelim. Bilmem şimdiye kadar hiç düşündük mü, Sahabe-i Kiram hayatının her safhasında nasıl iri ve diri oldular diye.  Gayet her şey açık ortada, çünkü onlar kendilerini her daim takva üzerine kurulu bir zikri hayatı tercih etmişlerdir. Öyle ki, kendi aralarında yarıştıklarında dünya hırsı için değil,  ahiret hırsı için yarışmışlardır. Zaten takva hayatı da bunun gerektirdiği içindir Peygamber kavlince de bu ümmetin yol göstericileri manasına gökteki yıldızlar olarak taltif edilmişlerdir. Böylece bizde ümmet olarak bu sayede ‘Yıldızlardan hangisine uyarsanız kurtulursunuz’ nimetine nail olmuş olduk.

      Velhasıl-ı kelam; insanoğlu şayet yaratılış gayesi gereği döngü ve denge âlemini Allah ve Resulünün hakikatleri ışığında seyreylediğinde biliniz ki dünya ve ahret hayatı aydınlık olacaktır.

         Vesselam.

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/3435/denge-lem.html

AMEL-İ SALİH

AMEL-İ SALİH

        SELİM GÜRBÜZER

Bir müminin sırf iyi niyetli olması yetmez, iyi niyetini Salih amelle taçlandırması da gerekir. Hem şu fani dünyada peygamberlerden, sahabelerden,  rabbani âlimlerden daha çok kim iyi niyetli olabilir ki. Hele her bir peygamberin, her bir sahabenin,  her bir rabbani âlimin hayatlarına bir bakalım, ibadetten geri kalmadıklarını görürüz. Düşünebiliyor musunuz âlemlere rahmet olarak gönderilen Allah’ın Habibi Peygamberimiz (s.a.v)  bile ‘Dosdoğru ol’ emrin gereği ibadet yapmakla mükelleftir. Hakeza bu mükellefiyete eşleri, evlatları, ehlibeyti ve tüm ümmeti de dâhildir. Nitekim Hz. Fatıma annemizin ruhunu almak için gelen ölüm meleğine,  rahmet meleklerinden biri: 

     -Dikkat et, ruhunu alacağın kişi Peygamber kızıdır deyince,

      Ölüm meleği şöyle der:

       -Peygamber kızı da olsa vazifem gereği sadece Salih ameli bilirim der.   

        Evet, Peygamber kızı da olsa ahret için Salih amel şarttır.  Anlaşılan bu dünyadan göç edildiğinde soyun sopun, malın mülkün, şan şöhretin bunların hiçbirinin bir hükmü yoktur, ruz-i mahşerde Allah’ın huzurunda tek kıymete değer Salih ameldir. Bir mümin düşünün ki,  geceleyin teheccüd namazı kılmakta, yetmedi sabah namazı kıldıktan sonra güneş doğuncaya dek oturarak Allah’ı zikredip akabinde iki rekât namaz kılmakta. Bu durumda Peygamberimiz (s.a.v)’in beyan buyurduğu veçhiyle o müminin sağ omzundaki kiramen kâtibin melek derhal gereğini yapıp amel defterine tam bir (nafile) hac ve umre sevabı yazar.  Keremine çok şükür ki, Yüce Allah cömert sahibidir,  bu sayede derin uykudan kalkıp da Salih amel işleyen kulunu boş çevirmemekte, bilakis tam bir hac ve umre sevabıyla mükâfatlandırmakta. Üstelik bu mükâfat hiç bir yol sıkıntısı ve bedeni yorgunluk sıkıntısı çekilmeksizin Allah’ın lütfu bir mükâfattır. Besbelli ki geceleyin yeryüzüne sağanak sağanak inen bu ilahi rahmeti ancak kalbi uyanık amel-i salih işleyen kullar çekebilmekte. Çekemeyenlerse malum,  gaflet uykusunda uyuyanlardan başkası değil elbet.

          Peki,  geceleri gaflet uykusuyla ibadetsiz geçiriliyor da ne oluyor,  güya bedenini dinlendirmiş oluyor,  ruhense ilahi rahmetten istifade etmemiş halde güne uyanmış olur. Şayet buna da uyanmak denirse,  hiç kuşkusuz uyandığında büyük bir ruhi boşluk içerisinde ve derbeder bir halde güne merhaba diyecektir. Bu durumda olanın hali tıpkı kalaylanmayan bakır kab gibidir.  Nasıl ki kalaylanmayan bakır kabdan içilen ayran insanda gıda zehirlenmesi bir etki yapıyorsa,  aynen öyle de gece ibadetiyle kalaylanmayan bir kalple güne başlamakta ruhi bunalım etkisi yapacaktır.  Oysa insanın dünyaya geliş gayesi gaflet uykusuyla ömrünü geçirmek değildir, bilakis geliş gayemiz: “Cinleri ve insanları ancak bana ibadet etsinler diye yarattım” (Zariyat:56) ayeti mucibince Yüce Allah’a kulluk etmektir. O halde,  daha ne duruyoruz, vakit kalbimizi ibadetle uyanık tutma vaktidir. Şayet kalbimizi ibadetle iri ve diri tutmazsak biliniz ki ömrümüzü bir hiç uğruna heba etmiş olacağız demektir. Zaten görünen köy klavuz istemez, gelinen noktada İslam’la olan bağlarımız zayıfladıkça Salih amel işlemek hak getire,  varsa yoksa dünyalık peşinde koşturmak birinci önceliğimiz olmuş durumda. Bir İslam’ın zirve yaptığı yıllarda ki müminlerin bir durumuna bakın, birde şuan ki bizim durumumuza bir bakalım. Bizden öncekilere baktığımızda kahır ekseriyetinin rotasını Allah’a çevirdiklerini ve azimetle Salih amel işlediklerini,   hayatlarını sünnet-i seniyye üzere tanzim ettiklerini, ölenlerin çoğununda sakallı olarak göç ettiklerini görürüz.  Bizim kuşağa baktığımızda diğerlerini hiç saymaya gerek yok, sırf sakaldan hareket etiğimizde ölenlerimizin çoğunun sakalsız olarak göç ettiklerini görürüz. Eski kuşak mı akıllı, biz mi akıllı pek bilinmez ama şu bir gerçek eskiler sünnet sevabını kaçırıp sakalsız kabre girecek kadarda akılsız değiller.  Bilindiği üzere sakal Peygamberimizin sünneti olmasının ötesinde tıpkı gece namazında olduğu gibi gece gündüz demeden yirmi dört saat sevap hanesine yazılacak türden Salih bir ameldir.  Hani sadece kaçırdığımız sünnet sakalı olsa belki gam yemeyiz, o kadar sevap hanemize yazılacak pek çok fiili sünnetleri kaçırıyoruz ki, halimize üzülmemek elde değil. Biz böyle gaflet deryasında yüzüp pek çok fırsatı kaçıra duralım, bakın Allah Teâlâ dünyada iken fırsatları değerlendiren kullarını ruz-i mahşerde huzuruna çağırdığında onları nasıl müjdeliyor:

         -“Ey kulum! Beni ve Resulümü görmediğin halde iman edip itaat ettin. Benden, ne dilersen dile, her istediğin verilecek. İşte Resulümün cemalini gör.”  

         Hiç kuşkusuz tüm bu müjdelerin yanı sıra cennetlik mümin kullarına Rü’yetullah’ını da gösterecek. Böylece Salih kullarının itaat etmelerinin karşılığı olarak cemalini görme şerefi tattırılmış olur.

           Her ne kadar eski kuşak nesle göre durum vaziyetimiz pek iç acıcı görünmese de şu da bir gerçek, İslami hayatın kıt olduğu bir zamanda yaşıyoruz. Bundan dolayı da bu zamanda az bir Salih amel karşılığında çok büyük ecir ve mükâfatta verilmektedir.  Nitekim bu hususta Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v) bir sohbetlerinde:

         -Ahir zamanda yapılan bir amel karşılığında elli amel sevabı yazılır buyurunca, Sahabeyi Kiram:

         -Ya Rasulüllah! Yani bizim şu an yaptığımız elli amelin sevabı mı yazılır, yoksa sizin yaptığınızın sevabı mı?

Rasulüllah (s.a.v) cevaben şöyle der:

        -Sizin yaptığınız elli amel sevap yazılır.

         Tabii bu işin sevap yönü, azap yönü ise malum hangi dönemde olursa olsun mesela dinin direği beş vakit farz namazın tek bir vaktini terk etmenin bedeli bir hukbe cehennem azabıdır. Ki,  bu söz konusu ‘bir ahiret günü hukbe’, dünya ölçeğinde seksen yıla tekabül etmekte, dolayısıyla bir müminin bilerek ve kasten farz olan ibadeti terk etmenin hiçbir şaka götürür yanı yoktur. Bikere ismi üzerinde farz ibadeti, yani akıl baliğ olan müminlerin yapması gereken Allah’ın emri ibadetten söz ediyoruz, dolayısıyla farzın eda etmeme lüksümüz asla yoktur,  eda etmemek için ya deli olmamız gerekir, ya da ölmemiz icab eder.  Nitekim namaz deliden ve ölüden sual edilmez bir ibadettir.  Farzın dışında kılınan namazların terkinde ise kaza gerekmediğine göre her hangi bir müeyyide de söz konusu değildir. Ancak nafile namazda olsa yerine getirildiğinde sevab olarak hanesine yazılır. Hakeza tüm nafile salih ibadetlerde öyledir.  Nitekim Yüce Allah (c.c) bu hususta şöyle der: “Zerre miskal hayır işleyen karşılığını görecek, zerre miskal şer işleyen de karşılığını görecektir” (Zilzal:7–8).  Gerçekten de şu fani dünyada her ne yaptıysak “O gün ağızlarını mühürleyeceğiz, elleri bizimle konuşacak ve ayakları yaptıklarına şahadet edecektir” (Yasin:40) ayet-i mucibince ruz-i mahşerde salih amellerde, kötü amellerde tek tek ortaya dökülecek de. Şüphe yoktur ki, Allah’ın adalet terazisinden kimse kaçamayacaktır. Zira Allah adildir, aynı zamanda kuluna zulmetmez de.  Yeter ki kul “Sana yakin (ölüm) gelinceye kadar Rabbine ibadet et” (Hicr–99)  ilahi hükmün gereği Salih amel işlemek için çaba sarf etsin,  Yüce Allah (c.c)  kulunun bu çabasına karşılık birtakım işlemiş olduğu kusurlarını “El-Settar” isminin tecellisiyle örter bile. 

          Şu da var ki, ibadet gaye değildir, Allah’a yakinlik hali kazanmada sadece vasıtadır.  O halde bir mümin bindiği vasıtayı gayeleştirmesi doğru olmaz, çünkü ibadetten maksat Allah’ın rızasını kazanmaktır. Allah muhafaza Rıza-yi Bârinin dışında başka gayeler edindiğimizde tıpkı dinden bihaberler gibi şeytanın maskarası ve oyuncağı oluruz. Malum şeytan meleklerinde hocası olup neredeyse gök ile yer arasında secde etmediği yer kalmamıştı. Ama gel gör ki salih amelini sermaye görerekten gayeleştirip ilahi emre itiraz etmesiyle birlikte huzurdan tard ediliverdi. Madem öyle, bir müminde Salih amel işlediğinde amelini görmemeli, her daim Allah’ın rızasını gözetmeli,  aksi halde şeytanın düştüğü çukura yuvarlanması an meselesidir. İşte Şah-ı Hazne (k.s) bu nedenledir ki şöyle der : “İnsan son nefesine kadar ne olacağını bilemez. Onun için insan hep son nefesinin kaygısını çekmeli, son nefesini gözetmeli.”  Nitekim kurtuluş sadece Allah Teâlâ’nın Kur’an’da beyan buyurduğu veçhiyle “Akıbet (kurtuluş) takva sahipleri içindir” (Araf:123).

             Zaten pek çok ehl-i tarik zatlar, yegâne kurtuluşun takvadan geçtiğini bildikleri içindir Salih amel hususunda ruhsatla ve cevazla amel etmek yerine azimetle amel etmek yolunu kendilerine düstur edinmişlerdir. Nitekim Şah-ı Nakşibenb (k.s)’ın maneviyatta feyiz aldığı Abdülhalik Guvdüvani (k.s) amel hususunda şöyle nasihatte bulunur: “Hey oğul Bahaeddin, zikr-i ilahiden fariğ olma! Mahlûkata halisane hizmet et. Çünkü Hakka giden yol, hizmetten geçer,  Ayağını şeriat seccadesine koy, emir ve nehyde istikamet üzer ol. Daima azimetle amel et, sünnete ittiba et, ruhsatları bırak, bid’atlerden kaç, insanat, hayvanat ve nebatat senden hizmet bekler. Hafi zikre sarıl. Allah yar ve yardımcın olsun.”  Elbette ki, bu öğüt karşısında Şah-ı Nakşibend (k.s)   gereğini yapıp sofilerine ısrarla ruhsatla değil, azimetle amel etmeleri yönünde telkinlerde bulunur bile.

           Hakeza Kadiri tarikatının piri Abdülkadir-i Geylani Hz.leri de azimetle amel tarikini düstur edinen zamanının Gavs-ı Geylanisidir.  İlginçtir kendisi Kadiri şeyhi olmasına rağmen azimetle amel bir yol takip etmesinden olsa gerek Hâcegân yolunun sekiz şart adabında,  vird dersinin başlangıcında, teveccühte Nakşibendi Sadatlarıyla birlikte ismi anılaraktan ruhuna Fatiha gönderilen zatlardan biridir o. Ruhuna Fatiha hediye edilmesi de son derece yerinde bir hediye. Zaten ifa ettiği Salih amel bizatihi Nakşî amelinin ta kendisiydi. Nitekim Gavs-ı Geylani öyle amel ederdi ki,  tam yirmi bir sene insanlardan uzak kalarak ibadet etmiş. Derken uzun seneler nefsiyle mücadele sonucu nefsi ağzından parçacık şeklinde çıktığında; kendi kendine:

      -Oh be, hele şükür senden kurtuldum,  artık seni bir daha almayacağım dediğinde gaipten bir ses:

      -Ya Abdülkadir-i Geylani! Tez onu geriye al,  zira biz seni nefsinle beraber sevmiştik.

       Evet!  Bu yolda nefis olacak, ama biz nefsin peşinden değil, nefis bizim peşimizden koşacak şekilde yol kat edilmesi makbuldür. Dahası bu kutsi yolda nefsi yok etmek yerine nefsi ıslah etmek esastır.  Nefis nefisliğini yapacak,  bizse salih amel işleyerek seyr u suluk yolunda ilerlememize bakacağız.  Elbette ki salih amel işlerken nefis boş durmayacaktır, bizi yolumuzdan alıkoymak vücudumuzda kodlanmış olan âlem-i emirle bağlantılı nurani letaiflerin asıllarına dönmemesi için çaba sarf edecektir. Çünkü nefis ve şeytan gayet çok iyi biliyor ki, nurani letaifler asıllarına dönüş yaparsa salih amel sahibine itaat itmek zorunda kalacaktır. Madem öyle, durmak yok, seyr-u suluk yola devam etmek gerek.. Aksi halde nefsi ıslah edemeyiz. Nitekim bu hususta Ebul Hasan’ül-Zencani; “İbadet binasının temellerinin “Göz, dil ve kalp” üçlü sacayağının nefis karşısında dimdik güçlü olarak ayakta kalmasına bağlı olarak yükseleceğini dile getirmiştir. Yani, bu demektir ki insan nefsin heva hevesine kapılmadan diline, eline beline sahip olaraktan mücadelesini kazandığında ancak o zaman nefsine söz geçirebilecek güce ulaşabilmekte. Malum, nefsi öyle kolay kolay zapturapt altına almak her babayiğidin harcı olmasa gerektir.  Bakınız Gavs-ı Bilvanisi bu hususla alakalı bir sohbeti şöyle nakleder:

          Bir gün birinin canı zina yapma arzusu bürüdüğünde önce elini ateşe sokaraktan nefsini sınamış. Tabii elini ateşe sokunca canı çok yanmış, öyle ki acısını ta ciğerlerinde hissetmiş. Sonra nefsine dönüp şöyle der;

          -Ey nefis! Mademki en ufak küçücük ateşin acısına dayanamıyorsun, o halde ne cüretle beni peşine takıp günah işletmeye sürüklersin ki.  

            Böylece, o kişi nefsin hevasına yenik düşmeksizin haram işlemekten kurtulmuş olur. Bir insan, yeter ki nefsi ıslah etme yolunda kararlı olsun, Yüce Allah’ın “Ben her nefse gücünün yetmediği işi yüklemem. Ancak takatinin ve gücünün yeteceği şeyi teklif ederim (Bakara: 286) beyan buyurduğu veçhiyle Allah o kuluna güç kuvvet verip kolaylık sağlar da.  Hele ki bir insan büyük günahlardan herhangi birini yapacak durumda iken nefsine galip gelip o haram fili işlemezse biliniz ki o insanı günahtan men eden güç kuvvet yüreğindeki imanın kemale ermenin neticesi bir güçtür bu. O halde nefis karşısında Allah’ın biz aciz kullara lütfettiği ‘iman, ibadet ve dua’ zırhını üzerimizden çıkarmamız gerekir. Nasıl mı?  Hiç kuşkusuz Allah’ın hoşuna gidecek en ufak küçücük bir Salih amelde olsa tereddütsüz yerine getirmekle elbet.  Bakınız bir kıssada bir adamdan şöyle bahsedilir: 

       İki yüz sene yaşayıp ölünce çöplüğe atılan bir adam vardı. Allah Musa’ya İsrail oğullarının toplanıp cenazesinde bulunmalarını emretti. Dediler ki:

      -Ya Musa! Biz bunu hep kötü bilirdik, bu adamın Allah katında durumu neydi ki Rabbimiz cenazesinde bulunmamızı istiyor, Rabbimize bir sorsan. Bunun üzerine Hz. Musa (a.s) Rabbine münacaat eder.

      Rabbül Âlemin Musa’ya:

-Evet, o iki yüzsene kötü işlerde ömrünü tüketti ama bir gün Tevrat’ı açtığında Habib’imin ismini görünce öpüp hürmet etti, işte bu ameli çok hoşuma gitti, ona karşılık affettim (Bkz. Kutul Kulub, 2, 163) buyurdu.

           Hakeza Bişr-i Hafî önceleri ayyaş birisiydi, ama bir gün yolda yürürken üzerine Allah lafzı yazılı bir kâğıdı yerden alıp, onu hürmetle yüksek bir yere koyunca veli kullardan oldu. Demek ki;  en ufak sandığımız bir amel insanı bir anda veli kullarının arasına e dâhil edebiliyor, yeter ki bir insanın niyeti Allah için halis olsun gerisi gelir elbet.

  O halde Ne mutlu kendini her türlü günahtan koruyabilene, ne mutlu Salihlerle beraber olanlara demek düşer bize. Malumunuz amele riya karışırsa bu düpedüz münafıklıktır.  Resulullah'ın (s.a.v.) dizinin dibinde de olsa hiç fark etmez durum değişmez. Nitekim münafıklar Allah Resulünün sürekli dizinin dibinde idiler, ama kalpleri Allah Resulünün kalbine karşılık gelmediği içindir dizinin dibinde olmalarının onlara hiçbir faydası olmadı.  Zira Abdullah bin Ubeyr, İbni Sehil ölünce, Resulullah (s.a.v.) cenaze namazı kılmak istedi.  Fakat Yüce Allah  (c.c);

  - ''Onlardan hiç birisinin, öldükleri zaman, cenaze namazını kılma ve kabrinin üzerinde durup, onlara dua etme'' ayetiyle Habibinin kılmasına mani olunmuş oldu. Derken hayatta iken Allah Resulünün sürekli dizinin dibindeydiler ama,  gel gör ki içi başka dışı başka oldukları içindir imanları tam olmayıp bu dünyadan münafık olarak göç etmişlerdir.  

         İşte görüyorsunuz içi başka dışı başka olunca emri ilahi gereği namazının kılınmasına müsaade edilmemekte.  Keza birde Allah Resulünün dizinin dibinde olmayıp da çok uzak mesafelerde öyleleri de vardı ki kalbleri pırıl pırıl Allah Resulünün kalbine karşılık geldiği içindir dini mübinin feyzi ve bereketinden çok istifade görmüşlerdir. Nasıl mı? İşte Necaşi, bunun en bariz örneği,  Malum Necaşi Habeşistan’da kral idi. Vefat edince, Resulullah (s.a.v.) ashabına: “Gelin namazını kılalım'' beyan buyurduğunda hep birlikte gıyabında beraber namazını kılmış oldular. Bu demektir ki, bir insan Habeşistan’da olsa kalp kalbe karşılık gelince dizinin dibinde olacak şekilde Allah Resulüne yakın olunabiliyormuş.   İşte ahde vefa, işte kalben yakin olma hali budur. Derken Habeş Kralı Necaşi kalben yakın olma hali sayesinde imanı tam olmuştur.

        Peki ya günümüzde durum nasıl?  Malum, günümüzde ibadet ve amel-i Salih işlemden bir başka tür münafık alameti “Kalbim temizdir”  hüsnü kuruntusuyla hareket edenlerin sayısının haddi hesabı yoktur dersek yeridir.  Oysa bu tamamen Allah’a ibadetten kaçışın ifadesi bir kılıftır.  Neymiş, yok efendim adam dürüstmüş, yok efendim adam vefalıymış, yok efendim adam dost canlısıymış. Elbette ki,  bu tür vasıflar ibadet etmeyenlerde de olabilir, ama bu neyi değiştirir ki. Her şeyden önce dünyaya geliş gayemizin gereğince Allah’a kulluk etmek mecburiyetindeyiz. Sırf dürüstlükle işler hallolsaydı başta ismet sıfatına haiz peygamberlerden amel-i salih istenmezdi.  Kaldı ki,  peygamberlerden emir almaksızın kendi başına hareket edenler olduğunda uyarıldıkları gibi zelle türü hatalarından dolayı cezalandırılmışlar bile.  Nitekim Yunus (a.s)'ın kıssası bunun en bariz timsali zaten. Düşünsenize peygamberde olsa bir anlık dalgınlık ya da unutaraktan yapılan zerre miskal en ufak kendi başına buyruk kesilme teşebbüsü bir bakıyorsun Allah indinde zelle türü hata olarak karşılık bulup balık karnında haps edilme cezasına çarptırılabiliyor.  Madem öyle,   Kur’anda zikredilen bu Yunus kıssasından hareketle şimdi tamda  ‘benim kalbim temizdir’ diyenlere sormak gerekir; Yunus (a.s) balığın karnında iken bile bir an olsun kendini Allah’ın zikrinden, ibadet ve taatten alıkoymamışken sizler nasıl olurda kendinizi ibadetten muaf tutabiliyorsunuz, pes doğrusu.  Hem sizler bulunmaz Hint kumaşı mısınız ki, habire kalb temizliğinden dem vurmaktasınız. Hani şunu: “Efendim artık günümüzde ülke sınırları iç içedir, dünyanın bir ucundan öbür ucuna bir kaç saat içerisinde çok rahatlıkla gidip gelinebiliyor.  İster istemez bu gidip gelmeler eşliğinde gayrimüslimlerin huyundan suyundan üzerimize sıçrayabiliyor, Allah affetsin, bundan dolayı ibadetlerimizi aksatmaktayız”  şeklinde deseniz pişmanlığın belirtisi olarak sizi anlayabiliriz.  Tabi bu arada anlamak ifadesinden kastımız ibadeti boşlayalım tavizi bir ifade olarak anlaşılmasın. Kastımız şudur ki gittikleri ülkelerdeki gayrimüslimlerde zaten habire ibadet yapmaksızın şeffaflıktan, dürüstlükten dem vurmaktalar,  dolayısıyla bizimkilere de bu tür söylemlerin bulaşmasını göz önünde bulundurmak manasına tolera edilebilir babından anlamaktır bu.  Yine de her ne bab, her ne fasıl olursa olsun bir mümin olarak hiçbir bahanenin arkasına sığınaraktan asla kendimizi ibadet ve itaatten kendimizi soyutlamamak gerekir.  Sanmayalım ki,  Yüce Allah’ın bizim amelimize ihtiyacı var, asıl ihtiyacı olan biziz. İşte görüyorsunuz amel-i salih ibadet yapmaya yapmaya ne hallere düştüğümüz her şey gayet net çok açık ortada. 

        Velhasıl-ı kelam,  ihtiyacımız Salih amel üzere hayatımızı tanzim etmeli ki,  gerçek manada kalbimiz pırıl pırıl temiz huzura erebilsin.  

         Vesselam.

 https://www.enpolitik.com/kose-yazisi/3964/amel-i-salih