SİNEMA DÜNYAMIZ VE KAMERA TEKNİKLERİ
30 Mart 2026 Pazartesi
TÜRKİYE YAZARLAR BİRLİĞİNİN 24. Olağan Genel Kurulu Anım
SİNEMA DÜNYAMIZ VE KAMERA TEKNİKLERİ
17 Mart 2026 Salı
GÜNEŞ DOĞUDAN DOĞAR
GÜNEŞ DOĞUDAN DOĞAR Orta Asya’dan Nizam-ı Âlem’e-KDY
SELİM GÜRBÜZER
Uzun yıllar uğraşı sonucu oluşan Güneş Doğudan Doğar adlı eserim 2022 yılının son aylarında Kitap Yurdu Doğrudan Yayıncılıktan (KDY) okuyucuyla buluşup, yayımlanan eserim 9 ayrı bölümden oluşmakta. Ve bu eser 454 sayfa hacimlidir.
Kitabın önsözünde şu ifadelere yer verdim:
“Allah-ü Teâlâ ve Tekaddes Hazretlerine sonsuz hamdu senalar, Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v)’e salat ve selam olsun.
Eser incelendiğinde Orta Asya’dan başlayan bu kutlu yolun Balkanlar’a uzandığını, oradan da Viyana kapılarına kadar uzandığını görürüz. Orta Asya’dan başlayan bu koşunun hem maddi hem de manevi cephesini okuyucuya ilginç geleceğini umduğum bir üslup çerçevesinde dikkatinize sunmaya çalıştığım görülecektir. Tabii ki, bu uzun soluklu koşuyu bir solukta anlatmanın mümkün olmadığının idrakiyle ortaya karınca kararınca ne koyabilirsek buna da şükretmemiz gerekecektir. Hem nasıl şükretmeyelim ki, hele bilhassa tarihi süreç içerisinde Başbuğu Hakanlara ışık saçan Gönül Sultanlarının manevi tasarruf ve sohbet iklimi altında bu eseri kaleme almanın hazzını almak bile başlı başına bizim için büyük bir nimet olsa gerektir.. Bu nedenledir ki eserin hazırlanmasında yaklaşık 10 yıllık bir süre içerisinde büyük bir titizlikle defalarca gözden geçirip olgunlaştığına kanaat getirdiğim noktada 2022 yılın son ayı itibariyle vira bismillah deyip siz değerli okuyucularımın beğenisine sunmuş durumdayım. Oldu ya, şayet anlatılması gereken gözden kaçan hususlara değinmeyip ya da anlatımlarımızda sürçülisan babından hatalarımız olduysa da şimdiden okuyuculardan bizleri mazur görmelerini dilerim.
Her ne kadar Orta Asya’dan Nizam-ı âleme giden yolun tarihi akış çerçevesini tam manasıyla hakkını yerine getiremesem de sonuçta bu kadarını da ortaya koyabilmenin bilincinden hareketle Allah’ın (c.c) lütfu ve hidayeti, Resulullah (s.a.v)’in salat-u selamı tüm kardeşlerimizin üzerine olsun demek düşer bize.”
Kitabın kapak tanıtımı bölümünde ise şu ifadelere yer verdim:
“Teknolojik gelişmeler eşliğinde dünya adeta küçük bir köye dönüşmüştür. Şüphesiz teknolojinin bu noktaya gelmesinde insanlık büyük bir uğraşı vermiştir. Belli ki insanlık önce kültürle yüzleşiyor, sonra kültürün olgunlaşmasıyla medeniyet oluyor.
Unutmayalım ki Osmanlı, Roma ve Bizans'tan sonra İslam’la mecz olmuş son üçüncü Roma medeniyetidir. Hiç kuşkusuz son üçüncü Roma Medeniyetinden kastımız mevcut medeniyetin devamı manasına değil, bilakis tamtamına faydalı olanı alıp yeni bir medeniyet olarak sahne alışımız manasına gelen kasıttır bu. Osmanlı batıya doğru açıldıkça yararlandığı medeniyet değerlerini devamda ettirir. Şu bir gerçek, medeniyetlerin oluşumu sadece bir milletin değerleriyle yükselmiyor, birçok milletin kültür değerlerinin yoğrulmasıyla vücut buluyor. Zaten tek tip medeniyet oluşumu eşyanın tabiatına aykırıdır. Öyle ki insanlığın iç içe daireler halinde evrilmesi birbirini inkâr veya düşman ilan etmek manasına değil, birbirlerinin tecrübelerinden yararlanmanın getirisinin doğal sonucu oluşan yeni medeniyetin doğuşunda farklılıkları zenginleştirmek manasına bir büyük buluşmadır bu. Bilindiği üzere İstanbul’un fethinin akabinde Başpiskopos hiç tereddüt etmeksizin Fatih Sultan Mehmed’i Roma imparatoru ilan etmekten yüksünmemiştir. Kaldı ki ‘Rum’ ibaresi Arapçada Roma demektir. Bu yüzden o dönemde Kayseri Rum ifadesi dilimizde Roma imparatoru şeklinde tercüme edilip Fatih Sultan Mehmet bu unvanı kullanmanın yansıra diploması alanında da bu unvanla yazışmalarını yapmıştır. Hatta oralara giden elçileri bile Roma imparatoru elçileri sıfatıyla göndermiştir. Hakeza gelen elçileri de Roma imparatoru olarak huzurunda kabul etmiştir. Öyle anlaşılıyor ki biz gittiğimiz yerlerin kültürünü medeniyetini yok etmemişiz, tam aksine kendi potansiyel kültür kaynaklarımızla birlikte zenginleştirmişiz bile. Bakınız Allah Teâlâ’nın Kur’an’da “İnsanların bir erkekle bir dişiden yaratıldığını daha sonra birbirleriyle tanışıp münasebetler kursunlar diye kabilelere (şubelere) ayırdık” diye beyan buyurması kültürler arası tanışıklığının bir anlamda medeniyet hamlesine kapı aralayacağının işaretine teşkil eden bir durumdur.
Her ne kadar batı ve doğu ayırımı yapsak bile aslında her iki kutup beynin iki yarım küresi gibidirler. Batı’da daha çok mekanizm, doğu da ise maneviyat hâkimdir. Bir an bu iki baskın unsurun bir arada uyumlu hale geldiğini düşünün, bir anda büyük bir aksiyon doğacağı muhakkak. Ki, bunun insanlığa getirisi götürüsünden çok büyük çapta olup ruh ve bedenin kaynaşması gibi bir durum zuhur edecektir.
Nasıl ki İslamiyet’in bir güneş misali doğmasıyla birlikte çöl insanı hayat bulup bedeviyetten medeniyete geçiş yapmışlarsa, pekâlâ bugünde batının tekniği doğunun sevgisi bir araya geldiğinde erdemli bir medeniyetin doğması pekâlâ mümkün. Görüyorsunuz maddeci batının maneviyattan yoksun medeniyet hamlesine girişmesi kan, gözyaşı ve sosyal huzursuzluk doğurmuştur. Şu an dünyanın dörtte üçü uygarlık kılıfı altında kirletilmiş durumda. İşte bu noktada doğunun sevgi hamuruna ihtiyaç vardır. Tabii ki doğunun da teknolojik donanıma ihtiyacı vardır. Her ne kadar dünyanın çeşitli yerlerine yayılmış Müminlerin kahır ekseriyeti “İlim Müslümanın yitik malıdır, onu nerede bulursanız alın” ilahi hükmün bilincinde olsalar da daha henüz teknolojik bir hamle başlatmış değillerdir. Gerçekten de geldiğimiz noktada ilim yitik malımızdır. Bir zamanlar medeniyet nedir, ilim nedir tüm insanlığa öğretmesine öğretmişiz ama gel gör ki şimdilerde o ilimden artık eser yoktur diyebiliriz pekâlâ. Yani, kayıp durumdayız.
Bakınız, Batı gelinen noktada halen bugün olmuş teknolojinin keyfini çıkarıyorsa bunu büyük ölçüde İslam medeniyetine borçludur. Öyle ki İslam medeniyetinden aldığı aşılar sayesinde bugünkü konuma gelmişlerdir. Ancak bu demek değildir ki doğu yeniden dirilişe geçip medeniyet olamayacak. Her şeye nağmen he daim ümit var olmakta fayda vardır. Yeise kapılmak bize asla yaraşmaz. Biz biliyoruz ki Allah nurunu tamamladığında yeniden dirilişe geçeceğimiz muhakkak. Buna inancımız tam da.
Madem öyle, akla ister istemez şu soru akla takılmakta, bu büyük medeniyetle buluşmak bugün değilse, acep ne zaman? En iyisi mi biz bu sorunun cevabına zaman harcamaktansa bugünümüze bakıp tez elden haremiler bize ait olan elde avuçta ne varsa onu çaldırmadan zamanı en iyi şekilde değerlendirip geleceğe yönelik hamle yapmakta fayda var. Zira insanlığın yeniden bizim nefesimizle soluklanmasına ihtiyacını görür gibiyiz. O halde gün yeniden diriliş günü deyip titreyip kendimize dönme zamanıdır.”
İÇİNDEKİLER:
İçindekiler kısmına bakıldığında kitabın içerik olarak kapsamının çok zengin olduğu görülecektir. Şöyle ki;
“ I. BÖLÜM: ORTA ASYA
-Atayurt Orta Asya,
-Orta Asya’nın Işık Kandili Şehirler,
-Ah Buhara Ah Semerkand,
-İki Işık Kandili İmam-ı Rabbânî (k.s) ve Abdülhâlik-ı Gücdüvânî (k.s),
-Dilde, Fikirde İşte Birlik, Dilin önemi,
-Türklerde Nevruz ve Hıdrellez,
-Farabi,
-Biruni,
-İbn-i Sina,
-Kadızade Rumi,
-Bilge insan Uluğ Bey,
-Göklerin Yıldızı Ali Kuşçu,
-Emir Timur,
-Bir Mizah Dehası Nasreddin Hoca,
-Zemahşeri,
-Cebir,
-Piri Türkistan Ahmet Yesevi (k,s),
-Piri Türkistan Ahmet Yesevi (k.s.) ve Alperenleri,
-Hakanların Şereflendirdiği Dünya,
-İlk Müslüman Türk hakanı Satuk Buğra Han,
-Türkler ve İslamiyet,
-Türk-İslam medeniyeti.
II. BÖLÜM: AL-İ SELÇUKLU
-Moğol kasırgası,
-Al-i Selçuk Lideri,
-Arslan Han
-Sultanül Müslim’in Tuğrul Bey,
-Alparslan,
-Melikşah,
-Yunus Emre,
-Mevlana,
-Hünkâr Hacı Bektaş-ı Veli,
-Ahi Evran,
-İmam-ı Gazali,
III. BÖLÜM: OSMANLIYA YÖN VEREN BİLGE ŞAHSİYETLER VE MANEVİ ÖNDERLER
-Piri Reis,
-Hacı Bayram-ı Veli,
-Al-i Semerkandi,
-Akşemseddin ve Fatih,
-Ayasofya,
-Fetih Ruhu ve Nizam-ı Âlem,
-Akşemseddin ve Ali Kuşçu,
-Ulu hakan Abdül hamit Han,
IV. BÖLÜM: OSMANLININ NİZAMI ÂLEM DAVASI
-Kul Devşirme Sistemi,
-Nizam-ı Âlemin Fikri Temelleri,
-Âleme Nizam Vermek,
-Nizam-ı Âlem’e Sosyolojik Bakış,
-Hz. Ali (k.v) ve Nizam-ı Âlem,
-Osmanlı Ülküsü,
-İlay-ı Kelimetullah,
-Bedeviyetten Hadariyete, Hadariyetten Nizam-ı Âleme,
-Anarşizm mi Nizam-ı Âlem mi?
-Üç Tuğlu Hilal,
-Ülkü yolu,
-Ülkü Kervanı,
-Yusuf Yüzlüler,
V. BÖLÜM: KAFKASYA
-Kafkas Kartalı Şeyh Şamil,
-Kafkas Şeb-i Arusu,
VI. BÖLÜM: BALKANLARA IŞIK DOĞDU
-Şavkı Hilal Mostar köprüsü,
-Bilge Kral Aliya İzzet Begoviç,
VII. BÖLÜM: TÜRKİYE
-Ortadoğu ve Türkiye,
-Petrol İmparatorluğu,
- Ölürüm Türkiye’m,
-Türkiye’de Provokasyon Hareketleri,
-Zaferle Değil Seferle Yükümlüyüz,
-Mehmet Akif Ersoy,
-Türklük Anlayışı Nasıl Olmalı,
-Soysop Faslı mı? Milleti Hâkime mi?
-Viyana’dan dönen Avrupa Birliği Ülküsü,
-Ankara, Ankara Olalı Böyle Baş Olmamıştı,
-İmparatorluktan Küreselleşmeye,
-Yerellikten Evrenselliğe.
VIII. BÖLÜM: KIBRIS
-Tarihi Süreç İçerisinde Kıbrıs
-Resmi Söylem Dışı Kıbrıs Politikası
-Ermeni Meselesi
IX. BÖLÜM: DÜNDEN BUGÜNE IŞIK VEREN GÖNÜL SULTANLARI
-Hakanlara Işık Saçan Başbuğ Veliler” isimli bölümler ve alt başlıklardan oluşmakta.
Bu arada pek çok okur Selim Gürbüzer kimdir diye merak etmekte. Aslında kendimden bahsetmeyi sevmem, yine de okuyucumun merakını gidermek adına kısaca özgeçmişimi şöyle özetleyebilirim:
Özgeçmiş:
Selim Gürbüzer, 1965 yılında Bayburt’ta doğdu, evli ve biri kız, biri erkek 2 çocuk babasıdır. İlköğretimini Bayburt Yüzbaşı Şehit Agâh İlkokulu, Orta öğretimini Bayburt Ortaokulu, Lise öğretimini Bayburt Lisesinde tamamladıktan sonra Erzurum’da Atatürk Üniversitesi Biyoloji bölümünü bitirdi. Meslek hayatında bir yandan kamuda görev yaparken diğer yandan da büyük bir gayret ve özveri göstererekten Anadolu Üniversitesinin iki yıllık ön lisans fakültelerinden sırasıyla; AÖF Medya İletişim, AÖF Radyo Tv, AÖF İlahiyat, AÖF Veteriner Sağlık ve AÖF Tarım Teknolojilerinden mezun olmayı başarabilmiştir. Bayburt’ta öğrencilik yıllarında Hoca Ali Matbaasında rahmetli Osman okutmuş ve oğullarının yanında Bayburt Postası gazetesinde çalışarak gazetecilik ruhunu kazanmıştır. Üniversite hayatının akabinde sırasıyla İstanbul, Balıkesir ve Ankara’da Milli Eğitim Sağlık Eğitim Merkezlerinde ve Adli Tıp Kurumu Biyoloji İhtisas Dairesinde biyolog olarak görev yapmanın yanı sıra Gündüz Gazetesi, Alperen Dergisi, Nizam-ı âlem dergilerinde ve EnPolitik sitesinde araştırma incelemeleri yazıları yayınlanmıştır. Ayrıca 2022 yılı sonuna ramak kala KDY yayınlarından “Güneş Doğudan Doğar” ile 2023 yılı içerisinde ise sırasıyla “Medine’den Buhara’ya”, “Ölürüm Türkiye’m”, “Masonlar Marksistler Kapitalistler ve Biz” adlı yayınlanmış kitaplar ile en son yayınlanan “Hayy’dan Hu’ya Yaratılış Mucizesi” adlı eseri yayınlanmıştır. Şuan genç yaşta çalıştığı Bayburt postası Gazetesinde yeniden yazılarına devam ettiği gibi Türkiye Tıbbi İlaç ve Cihaz Kurumunda da Biyolog olarak görevini yürütmektedir.
Selim Gürbüzer’in Güneş Doğudan Doğar adlı eserine ulaşmak isteyenler aşağıdaki şu linkten temin edebilirler:
https://www.kitapyurdu.com/kitap/gunes-dogudan-dogar/636405.html&filter_name=selim+gurbuzer
Yayın Tarihi:28.12.2022
ISBN:9786254209062
Dil: TÜRKÇE
Sayfa Sayısı:454
Cilt Tipi: Karton kapak
Kâğıt Cinsi: Kitap Kâğıdı
Boyut:15.5 x 23.5 cm
Vesselam.
15 Mart 2026 Pazar
Hz. Ali Ve Hariciler
Hz. Ali Ve Hariciler
SELİM GÜRBÜZER
Her neyse Cemel vakasıyla olanlar
olmuştu bir kere, öyle ya üst üste gelen acı kayıpların telafisi mümkün
olamayacağına göre en iyisi mi ümmetin birliği ve dirliğine yönelik çaba sarf
etmek daha akla mantığa uygun yerinde bir tutum sergilemek olurdu. Nitekim Hz.
Ali (k.v) bu düşünceler eşliğinde Basra'daki
işlerini hal yoluna koyar koymaz Kufe'ye döndüğünde ilk iş olarak Şam’a yakın
bir yere konaklayıp Muaviye’ye ince gözdağı bir göndermeyle sıra sana da geldiğinin
mesajını vermek olur. Öyle ki Cemel vakasından bir sene sonra Muaviye’nin başında
bulunduğu ordusuyla Sıffın’de karşı karşıya gelinir de. Amma velakin savaşın tamtamına Hz. Ali’nin
lehine dönüşeceği esnada Kur’an sayfaları mızrakların ucuna takılaraktan “Aramızda
Allah’ın kitabı hakem olsun” teklifiyle
savaşın seyri bir anda değişiverir. Hz. Ali (k.v) her ne kadar kendi tarafına “Kur’an’ın hakemliğine başvurulma teklifinin
bir hile olduğu” yönünde önceden gerekli uyarıları yapmış olsa da ordusu içerisinde patlak veren bir
kısım kural tanımaz kerameti
kendinden menkul bir guruba kendilerini ne görüyorsalar bir türlü söz
geçiremeyecektir. İster istemez bu durumda hakeme gitmeyi kabullenmek zorunda
kalır. Muaviye’de bu arada son derece kıvrak zekâsından emin olduğu Amr İbn-i As’ı hakem tayin
ederek er meydanına sürmüş olur. Hz. Ali
(k.v) ise tam aksine kendi tarafının
zoraki dayatmasıyla zekâ seviyesinin kıtlığından şüphe duyduğu Ebu Musa El
Eşari’yi karşısına hakem olarak çıkarmak mecburiyetinde kalır.
Peki ya, öteden beri kerameti kendinden menkul başsızlığa alışmış bu kural tanımaz güruhun Emir’ül Mümin’e tahkime gitmeyi kabul ettirip Ebu Musa El Eşari’yi hakem olarak tayin ettirdiler de ellerine ne geçti? Maalesef karşı tarafı temsil eden Amr İbn-i As’ın kıvrak zekâsıyla ortaya koyduğu daha ilk hamlede Hz. Ali (k.v.)’in “Emir’ül Müminin” sıfatını anlaşma metninden kaldırmasıyla birlikte sıfıra sıfır, elde var sıfır bir sonuçla karşı karşıya kalınmış oldu. Bu durumda Muaviye’nin başına talih kuşu kondu dersek yeridir. Zaten hakem olarak ortaya çıkan Amr b. As’ın da canına minnet. Ne de olsa işin ucunda yıllardır hiç aklının ucundan çıkaramadığı Mısır valisi olma hayali vardı ki, hemen alelacele önüne gelen bu fırsatı değerlendirmekle kendince büyük bir iş kotarmış oldu. Derken Cemel Vakasının ardından geçen yüz onuncu günün akabinde gerçekleşen Sifin savaşın bilânçosunda Şam ordusu 45 bin zayiat verirken Iraklılar ise 25 bin zayiat vermiş olurlar. Birde tüm bunların üstüne üstük her iki taraftan esir düşenlerin sayısı da işin bir başka ayrı cabası. Neyse ki Hz. Ali (k.v) kendi tarafına düşen esirleri serbest bırakınca Muaviye’de aynı şekilde kendi tarafındaki esirleri serbest bırakmak mecburiyetinde kalır.
Tüm bu yaşananların ardından öyle
anlaşılıyordu ki, Şam ordusunun Muaviye’ye son derece bağlı ve disiplinli olduğu
gözlerden kaçmazken, Hz. Ali (k.v)’in ordusu da tam aksine Hicaz, Basra ve Kufe
halklarından müteşekkil karma birlikler olmaları hasebiyle emirlerinin sözünü dinlemeyerekten
tahkime gitmekle son derece disiplinsiz ve itaatsiz olduklarını
göstermişlerdir. Hadi emirlerini tahkime
gitmeye zorlamaları neyse de gidilip müzakerede kaybeden taraf olunca da ordu içerisinden
Temim kabilesinden bir gurup pişkince tahkime (hakem heyetine) niye gidildi
işgüzarlığında bulunup akla ziyan bir tutum sergilemelerine ne demeli? Hatta
işi daha da ileri boyutlara taşıyıp kendi kabahatlerini örtme pahasına Hz. Ali
(k.v)’i suçlayarak onu tekfir edeceklerdir.
Sonrasında da haydi bize eyvallah diyerekten topluca soluğu ‘Harura’ köyünde alıp huruç etmiş
olurlar. Zaten bu asi guruba
“Harici” denmesinin sebebi Emir’ül Müminin Hz. Ali’ye başkaldırıp
ayrılmalarına binaen verilen bir isimlendirme olmasıdır. İşte bu isimle ‘Harici” yaftası yiyen bu malum tayfa, aslında yaftayı yemedikleri
önceki dönemlerinde toplum nezdinde hep “En iyi Kur’an okuyucular” anlamında
“Kurra ehli” ismiyle bilinip anılırlardı hep. Ancak ne var ki huylu huyundan vazgeçmezmiş
ya, aynen öyle de zaten o dönemlerinde de
Kuran’ın mana ve ruhundan uzak okuyucu olmaları hasebiyle her önüne geleni
imanını sorgulayan tıynette huyları vardı. Öyle ki sorguladığı kişi küçük ya da büyük hiç
fark etmez günah işlemişse çok rahatlıkla hemen onu kâfirlikle itham edebiliyorlardı.
Nitekim geldikleri noktada ise bir
bakıyorsun Hz. Ali (k.v)’i bile tekfirlikle suçlayabilmişlerdir. Ve Sıffin’de
niye ondan ayrıldıkları suali sorulduğunda ise cevaben:
-Hakeme başvurmasından dolayıdır
demişlerdir.
Oysa Hz. Ali (k.v) onlara başlangıçta
Kur’an sahifelerinin mızrakların uçlarına takılmasının bir tuzak olduğunu
telkin etmiş olmasına rağmen bir türlü onları inatlarından vazgeçirememişti.
Üstelik Hz. Ali (k.v)’e tahkime gitmeyi kabul etmeye de mecbur bırakmışlardı.
Derken Hz. Ali’yi tahkime
gitmeye zorlayanlar sanki bu işte hiçbir dâhilleri olmamışçasına “Allah’tan başka hüküm verici yoktur”
ayetini sloganlaştırarak ayaklarına gelen tarihi fırsatı geri tepmiş
oldular.
Hz. Ali (k.v) her şeye rağmen yine de kendisine
başkaldıranların ön yargılarını yıkma azminden geri durmayacaktır. Öyle ki bu
hususta önce Abdullah b. Abbas söz alıp daha sonra da Hz. Ali (k.v)’in yaptığı
etkili konuşmalar etkisini göstermesiyle birlikte Haricilerin yarıdan çoğu Hz.
Ali (k.v)’in safında yer alırken, dört bin kadar Harici gurubu da Harure
köyünde kalmayı yeğleyeceklerdir. Diğer
geriye kalan Haricilere de ne anlatılırsa anlatılsın yine her zamanki gibi
bildiklerini okuyup ümmetin birliğini ve dirliğini bozmak için uğraş
vereceklerdir. Nitekim bu bozguncu gurup
güya akıllarınca Hz. Ali (k.v)’i alt edeceklerinin zannıyla İbnül Kevva’yı
karşısına münazara etmesi için çıkaracaklardır. Netice malum karşılıklı geçen
söz düellosunda İbnül Kevva’nın alnından damlayan boncuk boncuk terler
eşliğinde köşeye sıkıştığını gördüklerinde sanki ortada hiçbir şey olmamışçasına:
-“Ey
İbnül Kevva! Dön gel, zaten onunla konuşulmaz” çağrısıyla pişkinliklerini sergilemekten imtina
etmeyeceklerdir. Derken Hz. Ali (k.v)’in İbnül Kevva’yı münazarada mağlup
etmenin ardından aralarından 500 Hariciyi kendi safına çekmiş olurken geriye
kalan Harici grubuna da belki ikna olurlar düşüncesiyle son kez uyarılarda
bulunmayı ihmal etmez. Ancak onlar yapılan bu son uyarılara da kulak asmayıp güya
Hz. Ali'nin ağzında sarf
ettiği “Her günahtan dolayı Allah’a tövbe ederim” sözüyle (hâşâ) kâfirliğini
ikrar etmiş oldu iftirasıyla ortalığı velveleye vereceklerdir. Neyse ki karşı
karşıya gelinen Nehrevan savaşında bu haddini bilmez son derece başıboş, hukuk tanımaz, disiplinden yoksun bir kısım
Harici tayfasının yaptıkları iftiralarının bedelini hayatlarıyla
ödeyeceklerdir. Ve savaşın sonunda içlerinden sadece 9-10 kadarı firar edip canını
zar zor kurtaracaktır. Malum kaçıp kurtulanlar gittikleri yerlerde de boş
durmayıp ilerde bunlardan kimi Doğu İran’da Sicistan Haricileri’ni
oluştururken, kimi de Yemen’ kaçıp Yemen İbadiler’ini oluşturacaklardır. Keza
Kuzey Afrika’ya giden kimi Haricilerde bir başka Harici fraksiyon topluluğunu
oluşturacaklardır.
Evet, Hz. Ali (k.v) Haricilerin hadlerini
bildirmesine bildirmişti ama savaş sonrası harp meydanında cesetler arasında yürürken
çok üzgün olduğu gözlerden kaçmaz da. Zira ona savaşmaktan başka bir alternatif
çıkış yolu bırakmamışlardı. Yine de ölenle ölünmeyeceğine göre bu tür şeylerin
bir daha tekrardan yaşanmamasına yönelik bir şeyler yapmak gerekirdi. Nitekim Hz. Ali (k.v) bir ileri adım için bu
kez Muaviye’yi itaati altına almaya yönelik Şam üzerine yürümeyi hedefler. Ancak
bu amaç doğrultusunda seferber olduğunda yolda başka bir Harici fraksiyonunun
ayaklandığının haberini alır. Hiç kuşkusuz onlara da aynı uyarılar yapılır. Fakat
yapılan uyarılara aldırış etmediklerinden dolayı ister istemez onlar içinde aynı
acı akıbet kaçınılmaz olur. Derken o acı akıbetten sıyırılıp kaçabilenlerde
gittikleri yerlerde boş durmayıp hem valileri katledeceklerdir hem de işin ucu
Hz. Ali, Muaviye ve Mısır valisi Amr’a kadar uzanacak bir dizi eylemlerin
hazırlığını yapıyor olacaklardır. Hatta Hac mevsimi sonunda kendi aralarında
plan yapıp Hz. Ali, Muaviye ve Mısır valisi Amr üçlüsüne suikast düzenlenmesi
kararını alırlarda. Böylece bu
düşünceler eşliğinde Mısır’lı Abdurrahman b. Mülcem ileri atılıp;
-Ben Ali’nin hakkından gelmeye talibim çıkışında
bulunur.
O arada Temim kabilesinden Burek bin Abdullah da
galeyana gelip:
-Bende Muaviye’nin hakkından gelmeye talibim
der.
Hakeza Amr b. Bekir'de aynı şekilde:
-O halde Amr b. As’ın hakkından gelmekte
bana düşer diyerekten kendi aralarında söz birliği yapıp Ramazan ayının yirmi yedisinde
aynı saate denk gelecek bir zaman diliminde suikastı gerçekleştirmeye ant içeceklerdir.
Derken nefeslerin tutulduğu o an gelip
çatmıştı ki, Hz. Ali (k.v)’in oğlu Hasanla birlikte sabah namazına hane-i
saadetinden çıkıverdikleri saatte pusuya yatmış halde mevzi alan Abdurrahman b.
Mülcem haini, ansızın üzerine üşüşüp hunharca hançeriyle yaptığı darbeyle
başından derin bir yara açar. Ve o an
yaka paça kendini ele verdiğinde huzura getirilir. Başka ne diyelim bir
bakıyorsun bilgisi, hikmeti ve adaletiyle ilmin kapısı olmak bu ya, Emirül Mü’minin son nefesini teslim etmekte iken
bile ilmini konuşturup şöyle vasiyet eylediğini görüyoruz:
-Şayet
Ben fevt olursam bunu da kısasen katlediniz. Ey Abdulmuttalip oğulları! Emir’ül
Müminin katl olundu diyerek sakın ola ki Müslümanların kanına dalmayınız, benim
için ancak katilim katl olunur.
İşte suçların şahsiliği prensibini
ortaya koyan bu müthiş vasiyetnamenin üzerinden çok geçmeden Allah Resulünün
ahirete intikal ettiği yaşta, yani 63 yaşında şehitlik makamıyla vefat etmiş
olur.
Diğer Harici suikastçı Burek ise Muaviye’nin
tam sabah namazına geliş saatinde suikast tertibi için pusuya yatar. Ancak
Muaviye’nin yönetim biçimi saltanat ve mülke dayalı kurulu bir sistem olduğu
için adeta yanında etten duvar örmüş yaverlerin koruma engeline takılacaktır.
Nitekim Muaviye’nin yanı başında bulundurduğu yaverler suikastçının tertibini boşa
çıkartacak karga tulumba varı bir hamleyle hakkından gelinip hemen oracıkta katline
ferman verilerekten defteri dürü verilmiş olunur.
Hakeza Mısır valisi de Ramazan’ın
yirmi yedisinde namaz için o gün evinden çıkmayıp da kendi yerine gönderdiği vekilini
Amr sanıp oracıkta öldürüverirler. Olay sonrası Amr suikastçı hakkında yakalama
emri vermesi üzerine derhal idam edilir.
Peki, suikast girişiminden kurtulmayı
başaran Muaviye, tüm bu olan biten hadiselerden ders aldı mı derseniz maalesef
Hz. Ali (k.v)’in şehit olmasıyla birlikte kendisinde herhangi değişik bir tutum
oluşmadığı gibi mescitlerde Hz. Ali (k.v)’e lanet okuyaraktan irad edilen
hutbeler eşliğinde saltanatının devamı için uğraş verecektir. Düşünsenize
Muaviye saltanat içtihadıyla böyle bir tutum sergilerken Hz. Ali (k.v)’in oğlu
Hz. Hasan ise tam aksine ümmetin birliği ve dirliğini düşünerekten halifeliğinden
feragat edip ümmetin idaresini ona devredecektir. Ne diyelim ehlibeyt neslin
her türlü dünyevi makam düşkünlüğüne tamah etmeme feraset yanı bu ya, Hz. Hasan (r.a)’da gayet iyi biliyordu ki Muaviye’nin
asıl derdinin Hz. Osman’ın katillerinin intikamının almak değil saltanat derdi
olduğudur. Nitekim bu bilinçten hareketle kendi halifelik hakkından feragat
edip bu dosyayı kapatacak bir irade ortaya koymuş olur. Böylece Allah’ın Habibi (s.a.v); “Ya
Ali! Ben Kur’an’ın tenzili (nüzulü inişi) üzerine harb ettim, sense tevili
(yorumu-içtihadı)
üzerine harb edeceksin”
diye beyan buyurduğu mülklü (saltanatlı)
dönemlerinin kapısı aralanmış olur.
Cevdet Paşa bu noktada ilim ve hikmet kapısı Hz. Ali (k.v.)’e düzenlenen
tertip anındaki son demlerini ise tarihe not düşerek şöyle bağlar:
“Hz. Ali (k.v.) o vecih ile
vasiyetlerini ifa ettikten sonra dünya kelamı söylemedi. Kelime-i tevhit ile
hatm-i kelam eyledi. Bir vefa dünyadan dar-ı ukba’ya göçtü. Namazını ise Hz.
Hasan (r.anh) kıldırır.”
Hâsıl-ı kelam, Hz.
Hasan (r.a) babasının hayatı boyunca mücadele verip miras bıraktığı hukuk ve
nizam anlayışının takipçisi bir tavır sergileyecektir. Gerçekten de vasiyetin gereğini (suçların şahsiliği prensibini) yerine
getirip Hz. Ali (k.v.)’i şehit eden İbn Mülcem’i idam ettirir de.
Vesselam.
https://enpolitik.com/kose-yazilari/hz_ali_ve_hariciler-8088.html
14 Mart 2026 Cumartesi
Hz. Ali’nin Çalkantılı Halifelik Dönemi
Hz. Ali’nin Çalkantılı Halifelik Dönemi
SELİM
GÜRBÜZER
Malumunuz
Hz. Ali (k.v), Allah Resulü (s.a.v)’in Allah’a vuslatının akabinde hilafet
meselelerinin kendisinden habersiz şekilde görüşüldüğünden hareketle bir süre Hz.
Ebû Bekir-i Sıddîk (r.anh.)’a beyat eylememişti. Besbelli ki, şayet vuslatın
hemen akabinde beyat etmiş olsa, sevgili eşi Fâtıma annemizin üzüleceğini
düşünerekten bu konuda altı ay sessiz kalmayı yeğlemiştir. Sonrasında ise malum Hz. Ali (k.v), daha fazla bu işi uzatmaksızın Ebû Bekir-i
Sıddîk’in huzuruna varıp;
-“Elbette ki bu göreve en layık olan
sensin. Doğrusu şimdiye kadar Allah Resulünün cenazesi daha henüz ortada iken
halifelik görüşmelerinin benden habersiz yürütülmesinden dolayı beyat eylemeyi
geciktirmiş oldum. Ama artık vakti zamanı gelmiştir, yarın inşallah mescitte
herkesin huzurunda size beyat edeceğim” sözünü vermekle kendine yakışır bir
tutum sergilemiş olur. Hatta Hz. Ali (k.v) sadece beyat
etmekle kalmayıp gerek Hz. Ebû Bekir-i Sıddîk (r.a)’ın halifelik döneminde
olsun, gerekse Hz. Ömer (r.a)’ın halifelik döneminde olsun her ikisinin de
devlet hizmetlerinde yar ve yardımcısı olmuştur. Hatta buna Hz. Osman (r.a)’ın halifelik
dönemi de dâhildir. Hem kaldı ki Hz. Osman (r.a)’ın halifelik dönemi çok
çalkantılı geçmesine rağmen yine de ümmetin birliği ve dirliği için elinden ne
geldiyse ona destek olmaktan geri durmamıştır. Ancak ne var ki, tüm bu iyi
niyetli çabaları halifenin etrafını saran sıkı Emevi dayanışmasına dayalı asabiyet
ağına takılıp bir türlü bu örgü ağını aşıp da fitne ateşinin alev almasına mani
olamayacaktır. Zira O’nun her defasında fitne ateşini söndürme girişimleri Halife
Osman (r.a)’a karşıt tavır olarak algılanmıştır hep. Ne diyelim Hz. Ali (k.v) sabrı bu ya, yine de hakkındaki dedikodulara hiç
aldırış etmeksizin Hz. Osman (r.a)’ın şehadet şerbeti içtiği ana kadar
meselelerin üstesinden gelebilmek için tüm gayretini seferber etmekten ondan
esirgemeyecektir.
Tabii Hz. Osman (r.anh)’ın şehadet
şerbeti içmesinin ardından bile sular bir türlü durulmayacaktır. Ama bu arada
suların durulmasına yönelik bir an evvel halifenin tayin edilmesi gerekiyordu
ki, bu hususta Basra’lılar Talha b.
Zübeyr'in, Kufe'liler Zubeyr b. Avvâm’ın,
Mısır'lılar ise Hz. Ali’nin halife olması için kapılarını çalmayı deneyeceklerdir.
Ancak halife olmaları yönünde hiçbirini ikna edemeyeceklerdir. Bu durumda ister
istemez bu kez Sa’d b. Vakkas ve Abdullah b. Ömer’in halife olmaları yönünde kapıları
çalınır. Maalesef bu denemelerinden de bir netice alınamaz. Derken en son çare
olarak isyancılar, bu işi zorbalığa döküp;
-“Her kim ki yarına kadar ashabın ileri
gelenlerinden herhangi biri halife olarak ortaya çıkmazlarsa şunu iyi bilsinler
ki boyunlarını vuracağız” tehdidinde bulunurlar.
Ashabın ileri gelenleri baktılar ki,
işler iyice kızışıp sarpa saracak, ister istemez tüm bu kaotik keşmekeşlik hava
içerisinde Ensar-Muhacir grubundan oluşan bir dayanışma topluluğunun aracı olarak
tayin ettiklerinde, Hz. Ali (k.v) en nihayetinde halifeliği kabul
etmek mecburiyetinde kalır. Nitekim ertesi gün herhangi bir fazla hır gür
çıkmadan mescitte ashabın Hz. Ali (k.v)’e biat etmesiyle birlikte halifelik
meselesi halledilmiş olunur. Ancak halifelik meselenin halledilmiş olmasından
sadece Mervan ve onun şahsında bir takım Emevi gruplar hazmedemediklerinin
işaretini hemen alelacele Medine’yi terk etmekle göstermiş olacaklardır.
Peki
ya Hz. Ayşe validemiz? Malumunuz o da, Hac dönüşü Hz. Osman (r.a)’ın şehit düştüğünü
ve yerine Hz. Ali (k.v)’in halife olarak seçildiğini öğrendiğinde pekte
sevindirik olmadığını etrafında Hz. Osman (r.a)’ın katillerinin
cezalandırılmasına yönelik and içmiş gruplarla birlikte hareket ettiğini hissettirerek
gösterecektir. Besbelli ki Hz. Ayşe validemiz otuz yıl öncesinde kendisine
yapılan bir iftiranın acısını halen içinden söküp atamamış gözüküyordu. O yıllarda malumunuz Hz. Aişe annemize yapılan
bir iftirada Hz. Ali (k.v)’in bizatihi Peygamberimiz (s.a.v)’in huzurunda
ağzından çıkan bir cümlesinde;
-“Boşa
gitsin, Allah sana daha hayırlı kısmet açar” sözlerini işittiğinde çok incinmiş
olsa gerek ki, ona olan kırgınlığını halife oluşunun akabinde yapacağı bir
takım hamlelerle hissettirecektir.
Birde meseleye Hz. Ali (k.v) açısından bakıldığında
ise o artık seçilmiş ümmetin halifesi olması hasebiyle ümmetin menfaatine ne yapılması
gerekiyorsa içinde taşıdığı o ulvi vazife duygusunun sorumluluğuyla hareket edecektir
hep. Ancak ne var ki, halifelik makamına oturur oturmaz ashabın ileri gelenleri
tarafından Muaviye’ye şimdilik ilişilmemesi ve vali olarak yerinde kalması yönünde
hemen kendisine sıcağı sıcağına teklif sunulur. Halifelik makamının sorumluluk
bilinciyle cevaben şöyle der;
-Şunu
iyi bilesiniz ki, halifelik makamına
itaat etmediği müddetçe kılıçtan başka bir çözüm yolu yoktur.
Böylece ortada ümmetin birliği ve
dirliği söz konusu olduğu için halifelik içtihadıyla yeni tayin edeceği
valileri elçi olarak görevlendirmek suretiyle yola çıkarır da. Nitekim Sehl b. Huneyf görev tebligatını alır
almaz Tebük topraklarına doğru yol alır. Fakat onu yola revan olmuş halde görenler
hemen kafasını karıştıracak ilk hamlelerini yapıp:
-“Ey
yolcu! Nereye böyle, yoksa gideceğin
yerde kanına mı susadın sen?” ikazında bulunurlar. Nitekim bu kafa karıştırıcı
çağrılar etkisini gösterince, Sehl b. Huneyf o anda Muaviye’nin yerine vali
olma kararından vazgeçip epey mesafe kat ettiği yoldan geldiği gibi gerisin
geri dönecektir. Hakeza Kûfe valisi de kararından vazgeçenler arasına dâhil
olur. Ne diyelim, kararsızlık denen illet hastalık bu ya, bu durumda Şam ve Kûfe
şehirlerini itaat altına almak hiçte öyle kolay bir iş gibi gözükmüyordu.
Besbelli ki, Hz. Ali (k.v)’in önünde daha çok uzun soluklu halletmesi gereken bir
yığın meseleler daha vardı. Öyle ki Talha ve Zübeyr’in de aralarında bulunduğu
bir heyet; Hz. Ali (k.v)’in huzuruna
vardığında önce Yüce Allah'ın ahkâmını yerine getirmek için biat edeceklerini
dile getirirler, sonra da asıl ağızlarında baklayı çıkarmak istedikleri mesele
için Hz. Osman (r.a)’ın kanını helal sayanların cezalarının verilmesi talebinde
bulunurlar. Oysaki hemen aceleye getirilecek meseleyle alakalı talep ettikleri
düşüncelerinin aynısını Şam’daki Muaviye’de habire etrafa tehditler savurarak
dillendiriyordu. Neyse ki Hz. Ali (k.v) daha yeni işe koyulduğu patırtılı gürültülü
kaotik bir ortamda oldubittiye getirilmek istenen böylesi bir talebin
dolduruşuna kapılmayacaktır. Onların dile getirdikleri talep ve düşüncelerinin
tam aksine hemen alelacele cezalarının kesilmeleri yoluna gitmenin usul
açısından doğru bir yöntem olmayacağını beyan buyurur. Hakeza bu hususta ortalığın
iyice sakinleşeceği vakte kadar beklemekte fayda olduğunun yanı sıra devlet
işlerinin tam takır rayına oturmasının akabinde hep birlikte bu meseleyi
istişare yoluyla halledilmesi gerektiği kanaatini ortaya koyar. Ancak ne var ki,
huzuruna gelen heyet bu sarf ettiği akıl dolusu sözlerden pekte hoşnut kalmayacaktır.
Dolayısıyla Hz. Ali (k.v) Şam ve Kufe şehirlerini itaat altına almak maksadıyla
gönderdiği valilerden daha henüz göreve başlamadan geri dönenler karşısında en
ufak bir yılgınlığa düşmeksizin inandığı yolda meseleyi uhuletle ve suhuletle çözme
cihetine gitmeyi yeğleyecektir. Öyle ki, her seferinde elçiler kanalıyla
gönderilen mektupların hiçbirine valilerin cevap yazmaya bile tenezzül etmemelerine
rağmen yine de o sanki ortada hiçbir şey olmamış gibisine her daim kendinde
görülen o azim ve sağlam duruşuyla yılmadan, usanmadan mektup üzerine mektuplar
göndererekten zerre miskal olsun meselenin üzerine gitme kararlılığından asla vazgeçmeyecektir.
Hani atalarımızın “azmin elinden hiçbir şey kurtulmaz” diye söyledikleri bir veciz söz var ya, aynen
öyle de geçte olsa eline ulaşılan tek satırlık cevabı bir mektup eline ulaşabilmiştir.
Ancak mektup açıldığında içinde sadece; “Muaviye b. Ebu Süfyan'dan Ali b. Ebi Talib’e…”
diye başlayan tek satırlık bir ifadeyle halifelik
makamını hafife almaya yönelik ince bir gönderme vardı ki, Hz. Ali (k.v) kendisini hiç sayan bu gelen
mesajı okur okumaz moralinin büsbütün bozulduğu gözlerden kaçmaz da. Ayrıca üstüne üstük bu arada tüm bu moral
bozukluğunun üzerine bir zamanlar aynı ulvi gayeler uğruna birlikte omuz omuza mücadele
verdiği iki dava arkadaşı Talha ve Zübeyr, huzuruna çıka gelmezler mi? Öyle ya, bayram değil seyran değil, güya
umreye izin almak için huzuruna çıka geldiklerini söyleyeceklerdir. Tabii Hz. Ali (k.v) her zaman ki gibi hiç islimini
bozmadan hoş beş sohbetin ardından kendisinden izin alınmasını son derece mütevazı
bir davranış olarak karşılayıp arkadaşlarını umreye öyle uğurlayacaktır. Oysaki
nezaketle uğurladığı arkadaşları bir daha Medine’ye dönmemek için uğurlanmış
oluyorlardı. Nitekim kafalarında kurguladıkları plan gereği ilk etapta Mekke’de
Hz. Aişe validemizle umre esnasında buluştuklarında; önce Hz. Ali (k.v)’e isteksiz
bir şekilde beyat sözü verdiklerini, ardından da verdikleri sözden cayıp saf değiştirdiklerini
arz etmek olacaktır.
Evet, tüm bu yaşananlardan öyle
anlaşılıyordu ki, her geçen gün durum vaziyet git gide Hz. Ali (k.v)'in
aleyhine işlerken, Hz. Aişe validemizin etrafında oluşan kümelenmeyle de muhalif
kanadın lehine işleyen uygun bir zemin oluşuyordu. Nitekim güç gösterisine dönüşen böylesi bir ortamda
hazır fırsattan istifade “Her kim
Osman’ın katillerinden intikamını almak istiyorsa Basra’ya doğru sefere gelsin”
çağrıları yapılır da. Her ne kadar Resulullah (s.a.v)’in hanımı Ümmi Seleme
böylesi kaotik bir ortamda, Aişe annemize yazdığı bir mektupla yapılan bu çağrıları
doğru bulmadığını kendisine bildirse de bir türlü onu kararından vazgeçiremeyecektir.
Derken Hz. Ali (k.v) ise fırtına öncesi
yaşanan bu hadiselerin pekte hayra alamet gelişmeler olmayacağını Abbas b.
Abdülmuttalib’in oğlu Kusem’in kendisine ilettiği mektupla işin vahametini öğrenmiş
olur. Yani mektup eline ulaştığında umre için uğurladığı dava arkadaşlarının Hz.
Aişe’nin safında yer alarak kendisine karşı sefer düzenlemek için Mekke’den
Basra’ya birlikte hareket ettiğinden haberdar olup bu duruma içten içe çok üzüntü
duyar.
Hem nasıl içten içe üzülmesin ki, bir kere
her şeyden önce işin varacağı son noktada Peygamberimiz (s.a.v)’in hanımıyla karşıya
kalmak gibi son derece sıkıntılı bir durumun varlığı söz konusuydu. Nitekim Hz. Aişe annemiz ordusuyla birlikte
Hayber yakınlarında Evtâs denilen yerde konakladıklarında Said b. As;
-Ey Müminlerin annesi! Hayırdır nereye
böyle?
Hz. Aişe annemiz cevaben:
-Elbette ki, Osman’ı şehit edenleri
cezalandırmak için Basra’ya gidiyorum deyince,
Said b. As:
-Osman’ın
katillerini uzaklarda aramana hiçte gerek yoktur, hemen yanı başındakilere
bakman kâfidir der.
Said, aslında bu sözlerle doğrudan Zübeyr
ve Talha’yı kastedip, onların hilafeti Hz. Ali’ye kaptırmalarıyla birlikte güya
görünürde Hz. Osman’ın akıtılan kanının derdine düştüklerini ima etmiş oluyordu.
Ancak Hz. Aişe annemiz bu sözlere hiç
oralı olmayıp inandığı davada hala kararlı bir şekilde yoluna devam edecektir. Ta
ki Aişe annemiz ordusuyla Have’b denilen yere geldiğinde köpek ulumaları
kulağını çınlatır, işte o zaman Efendimiz (s.a.v)’in bir zamanlar hanımlarına
yönelik;
-“Bana
öyle geliyor ki sizden birinize Have’b köpekleri uluyacak” diye sarf ettiği
sözleri aklına takılır takılmaz bu kez “Aman
Allah’ım ben ne yaptım” pişmanlığıyla kendi kendine hayıflanıp böylece kendi iç
dünyasında o an için geri dönüş duygusu ağır basar. Ancak tam o esnada hiç hesapta olmayan bir
gelişmenin yaşanıyor olması o anlık pişmanlık duygu selini bertaraf edecektir.
Öyle ki o esnada Abdullah b. Zübeyr’in;
-“Ali
b. Ebi Talib geldi, Basra’ya
yetişin, kendinizi kurtarmaya bakın”
şeklinde avazının çıktığı kadarıyla bağıraraktan
attığı çığlıklar bir anda işin seyrini değiştirmesiyle birlikte tehlike
çanlarının çaldığı Basra yakınlarındaki Hufeyr’e doğru hareket edilmiş olunur.
Tabii Basra valisi Osman b. Huneyf, yaklaşmakta olan kafilenin geliş gayelerini sezer
sezmez kendince hemen tedbiri elden bırakmayaraktan gelenlere karşı güç kullanınca
her iki taraftan da yaralananlar olur. Fakat
her iki tarafta baktılar ki, durum
vaziyet git gide daha da karmaşık bir hal alacak gibi gözüküyor bu durumda
ister istemez kendi aralarında analışıp barışıvermek
zorunda kalırlar. Ancak bu barış hali de pek uzun sürmeyecektir. Zira Bedeviler;
Talha ve Zübeyr’in ileri gelen adamlarının uyudukları kanaatine vardıkları bir gece
vaktinde Osman b. Huneyf’in evine ani baskın yaparaktan tüm barış umutlarını suya
düşürmüş olurlar. Hadi barış umutlarının suya düşmesi neyse de, Mervan’ın ansızın baskın yaptığı o gecede
Osman b. Huneyf’in sakalının tutamından çekerekten tartaklamasına ne demeli.
El insaf! Neyse ki Huneyf'i serbest bırakılıp
bırakılmayacağı hususunda Aişe annemize danışırlar da en nihayetinde salıvermek
zorunda kalırlar. Derken Osman b. Huneyf darp edilip hırpalanmış bir şekilde Kufe'ye
doğru yola koyulurken Basra’ya doğru ilerlemekte olan Hz. Ali (k.v) ile yolda karşılaştığında durum vaziyeti
şu sözlerle dile getirir:
-“Ey Emirel Mü’minin! Beni Basra’ya sakallı
gönderdin göndermesine ama şimdi ise şu an gördüğünüz üzere sakalsız dönmüş
durumdayım.”
Aslında bu sözler bir anlamda Basra’nın Aişe annemizin kontrolüne
geçmiş bulunduğunun itirafnamesi sözlerdi.
Her neyse olanlar olmuştu bir kere, bari bundan sonra hiç olmazsa Kufe halkının
başına herhangi bir musibet gelmemesi için bir şeyler yapmak gerekirdi. Nitekim
bu hususta Hz. Ali (k.v) tez elden kervanıyla birlikte Kufe’ye vardığında
kendisine buraya geliş gayesinin ne olduğu sorusuna muhatap kalır. Hz. Ali
(k.v) bu sual üzerine Kufe halkına cevaben şöyle seslenir;
-Her geçen gün etrafı saran fitne ateşini
söndürmekten başka buraya geliş gayem ne olabilir ki?
Gerçekten
de Hz. Ali (k.v)’in buraya geliş gayesinin birliği ve dirliği sağlamaya yönelik
olduğu şundan besbelliydi ki, son bir hamleyle daha muharebe öncesinden barış
girişiminde bulunmak üzere görevlendirdiği Ka’ka b. Amr ile birlikte çaba sarf edişiyle
tüm samimiyetini ortaya koyacaktır. Ancak
gel gör ki Emirül Mümininin gösterdiği tüm bu iyi niyetli barış girişimi çabaları
her daim anlaşmamaktan yana ısrarcı tutum içerisine giren İbn-i Sebe ve
taraftarlarınca bir gece vaktinde ansızın her iki tarafa da aynı anda baskın
yaparaktan devreye soktuğu sinsi planlarıyla sabote edilmiş olunur. Nitekim
ansızın bir gece baskınıyla sinsice yürüttükleri o provokatif eylem planı tutar
da. Öyle ki, o gece her iki tarafta derin uykularından uyanıp gördükleri o hazin
manzara karşısında neye uğradıklarının şaşkınlığı içerisinde birbirlerinin oyununa
geldiklerinin zannıyla kılıçlar çekilip böylece tarihlerin Cemel vakası diye kaydettiği
ve on bin insanın ölümüne mal olan o kanlı savaş vuku bulmuş olur. Her ne kadar sinsi bir oyunla sulh girişimleri
akamete uğrasa da sonuçta Hz. Ali (k.v) vuku bulan bu savaştan zaferle çıkmasını
bilmiştir. Hatta savaş sonrası bu kez ganimet paylaşımı bahse konu olur
ki, bu meselenin üstesinden gelmek
içinde hemen yerinde bir müdahale söylemle:
-“Şimdi
sorarım sizlere: Müminlerin annesi Aişe’nin
ganimetleri kime isabet edecek” sualini
sormak suretiyle bu yersiz ganimet paylaşımı isteklerinin önüne de
geçmesini bilmiştir.
Öyle ya, madem savaşın kazananı da, kaybedeni
de Müslümandı, o halde Emir’ül Müminin bu sorduğu soruyla savaş ganimetinin
sadece gayrimüslimlerden alınabileceğinin mesajını vermiş oluyordu. Ganimet
paylaşımının dışında birde meseleye savaşan taraflar açısından baktığımızda, Cemal
vakası aynı zamanda hem galibinin hem de mağlubunun pişman olduğu bir savaş
olduğu anlaşılır. Dahası Hz. Osman (r.a) döneminde isyan boyutunda sınırlı
kalan hadiselerin Hz. Ali (k.v) dönemiyle birlikte yürekleri dağlayan iç savaşa
dönüşen elim bir tabloyla yüzleşilmiştir.
Üstüne üstük yaşanan bu elim hadisenin neticesinde Talha (r.a) ve Zübeyr (r.a) gibi çok büyük yıldız
kayıplarının da ölenler arasında olması kat be kat yürekleri daha da bir
derinden dağlamıştır.
https://enpolitik.com/kose-yazilari/hz_alinin_calkantili_halifelik_donemi_-8073.html
Devam edecek
