SEYDA (K.S)’IN ANISINA RÖPORTAJ

       

                 SEYDA (K.S)’IN ANISINA RÖPORTAJ

                 SELİM GÜRBÜZER

 Malumunuz, Seyda Hz.leri yediden yetmişe hemen herkesin bildiği bir gönül sultanıdır. Öyle ki, onu görmek için yurdun dört bir yanından gelen insanlar akın akın Menzile gelip ziyaret etmekteydiler. Hatta vefat etmesiyle birlikte sevenler o’nu son yolculuğunda yalnız bırakmadılar, gözyaşları içerisinde Fatihalarla uğurladılar. Dolayısıyla böyle bir Gönül Sultanının bizde de bıraktığı derin etkiyle 1993 ve 1994 yılları arasında o’nun hakkında yine o gül neslin evladının dilinden bize Menzil’de ilk röportaj yapmak nasip oldu. Bu arada bize bu fırsat ortamını sağlayan Hane-i Saadet evladı ve aynı zamanda Seyda Hz.lerinin oğlu S. Taceddin Erol’a da sonsuz şükranlarımı sunmayı bir borç bilirim. Şimdi ilginizi çekeceğinizden emin olduğum Seyda Hz.lerinin yeğeni S. Muhammed Saki Erol ile yaptığım röportajla baş başa bırakıyorum:

—Seyyidim, Seyda Hz.lerinin çocukluk dönemlerinden anlatır mısınız?

—Çocukluk dönemleri hatırımıza pek gelmiyor. Ancak son irşat dönemleri aklımıza geliyor. Seyda Hz.leri Gavs Hz.lerinin en büyük destekçisi ve yardımcısı idi. Gavs (k.s.), dar-ı beka’ya irtihal edince yirmi seneyi aşkın bir süre irşat faaliyetine koyuldu.  Bu sefer yardımcı olarak S. Abdülbaki Hz.leri (Gavs-ı Sani) vardır ve onun dışında doğru dürüst yardımcısı yoktur diyebiliriz, buna rağmen, geniş bir halk kitleyi irşat edebilmiştir.                     

— S. Abdülbaki Hz.leri aynı zamanda babanız oluyor. Bir baba olarak halifelik döneminde Seyda Hz.leri için ne derdi? 

—Bize nasihati genellikle şu oluyordu:

 “Eğer benim evlatlarımsanız bana itaat etmeyin, bu zata itaat edin. Benden hiçbir şey sormayın.”

İşte görüyorsunuz bir baba olarak, bizimle kendisini mürşidin arasından çıkarttı.  Zaten bizi bu tarikat-ı aliyyeye ısındıran S. Abdülbaki Hz.lerinin bu müthiş teslimiyeti, hal ve adabı oldu. O’nun davranışları aile üzerinde öyle  tesir etti ki, bizleri Seyda Hazretlerine çok daha yakin kılıyordu. Bizleri hem  bu yola teşvik ederken, diğer taraftan da bu yolun esaslarını kendi hayatında  titizlikle uygulayarak örnek oluyordu. Zaten öyle olmasaydı bugünkü durum olmazdı.  Her ne kadar Gavs-ı Sani ile Seyda Hz.leri kardeş olsada sanıldığının aksine  irşad halkası illa da babadan oğula, ya da kardeşten kardeşe geçecek bir kural ve akide yoktur, çalışılarak ve manevi veraset yoluyla elde  ulaşibilecek bir nimettir. Nitekim bugüne baktığımızda Seyda Hz.lerinin büyüklüğü Gavs-ı Sani Hz.leri üzerinde  bir başka büyüklükte meyve vermiş durumda. Hatta  gelinen nokta itibariyle begrüne baktığımız da bu yola gönül verenler üçe dörde katlanmış durumda. Hakeza  sofilerde ki  gayret ve sadakate  bakıyorsun bir büyük mürşidde var olması gereken hususlara  işarettir.  

-Seyyidim, Seyda Hz.leri döneminde S. Abdülbaki Hz.lerini hep arkasında iki büklüm bir vaziyette arkasında görüyorduk. Bunu nasıl izah edersiniz?

 -Bence o’nu gören âdâbı ve âdâbın ne olması gerektiğini bilmesi lazım. Seyda Hz.lerinin arkasında yürümesi olsun, suskunluğu olsun, edebi olsun, sofilerin içinde kayboluşu  olsun tüm bu  husussiyetler sıradan  hasletler değil elbet. İşte bu yüzdendir ki Seyda Hz.leri döneminde bile, âdâbı öğrenmek isterseniz Seyyid Abdülbaki Hazretlerine bakmanız yeterli   diyordum. Sizin de söylediğiniz gibi iki büklümdü adeta. Gerçekten de o’nun  o iki büklüm  âdâb hali  bizim aile üzerinde çok etkisi oldu. Zaten 10-12 senelik medrese hayatımda ve aile ortamında babamdan gördüğüm en belirgin özellik âdâb üzere yaşamasıydı.

-Seyyidim, Seyda Hz.leri sizin amcanız olması dolayısıyla bize aktaracağınız bir hatırasını anlatırmısınız? 

- Bir gece vaktiydi. Bir baktım patırtı kütürtü, bir ses geliyordu. O ara çok korktum. Acaba suikast filnanmı  oldu diye. Ve yerimden doğruldum, Gökçeada’da kaldığımız evin etrafını dolaştım, ama birşey göremedim. Tabii sabah oldu, fakat hâlâ o anı unutamıyordum. Merakımı yenemeyip teyzeme sordum:

-Teyze! Gece garip birşeyler oldu, acaba bu neyin nesiydi? 

Teyzem yüzümde ki şaşkınlığın farkına varıp bana olayı şöyle anlattı:

-Vallahi, bende çok korktum. Öyle ki korkudan amcanı uykudan uyandırdım.  Ancak uykudan uyandırınca bana sitem ederekten niye uyandırıyorsun dedi. Neyse ki, birazdan kendine gelince tebessümle  gördüğü rüyayı  şöyle anlattı:

Resulü Ekrem Efendimizi rüyamda gördüm. O an mahşer günüydü ve başımı Resulüllah (s.a.v.)’ın tarafına doğru  çevirip şöyle dedim;

-Ya Resulüllah ! Beni bu ümmetine feda et.

Tabii o anda, Resulüllah’ın şeklini tam bilemeyeceğim ama, beni o sırada uykudan uyandırınca  rüyam tam olmadı.

İşte Seyda Hazretleri’nin Gökçeada’da geçirdiği günlerde yaklaşık  bir senenin üzerinde beraber kaldığım en çarpıcı hatırası bu olmuştur. Bu hatıra her yönüyle Ümmet-i Muhammed için feda olmaya çalışmanın bir ifadesidir. Kelimenin tam anlamıyla  Ebubekir Sıddık misali Ümmet-i Muhammed için ateşe bile  girmeye razı bir duygu selinin ağır bastığı  fedakarlıktır bu. Sonuçta Seyda Hazretleri olsun, Gavs Hazretleri olsun, Şah-ı Nakşibend (k.s.) olsun, bütün sadatlar insanlara öncülük yapıp kendilerini bu şekilde Ümmet-i Muhammed’e  feda etmişler de.

- Seyda Hz.lerinin vefatına yakın zamanlarda bir anda  birbirini takip eden sohbetlere   başlamasını nasıl yorumluyorsunuz?

- Elbette ki ilginç bir durum, zaten bizde Seyda Hz.leri sohbet etmeye başlayınca içimize kurt düştü. Çünkü, ondan önceleri hiç sohbet etmezdi. Sadece Gavs Hz.leri vefat ettiği dönemlerde biraz sohbetleri olmuştu, daha sonrasında devamı gelmemişti. İşte uzun bir aradan sonra  vefatına yakın dönemlerde sohbete başlayınca,  doğrusu kendi kendime dedim ki;  galiba ya kıyamet kopacak bizi uyarıyor, ya da vefat edecek. Tabii bu vefat düşüncesi  nefsimizin hoşuna gitmiyordu. Dahası hiç aklımızın ucundan geçirmek istemediğimiz birşeydi. Tabii bu demek değildir ki ölümü  hiç düşünmeyelim, her an, her salise yüreğimizde hissetmemiz lazım gelir, ama sözkonusu Seyda olunca o’nun vefat edeceğini hissetsek bile  düşünmek istemediğimiz birşeydi. Dolayısıyla   hiç alışık olmadığımız  ardı  ardına  ansızın gelen  o sohbetler bir noktadan sonra bize korku verir olmuştu. Neyse ki zamanla içimizdeki o korkular giderildi. Neyse ki diyorum, çünkü  kendi açımızdan zor olsa da, onun açısından  hayırlara vesile olduğu muhakkak. Sonuçta her ne olursa olsun  canından aziz bildiği Resulu Ekrem Efendimizin yaşında vefat etti.

 Bu arada Seyda Hz.leri’nin vefatıyla birlikte bir tecrübe daha  kazandığımızı idrak ettik. Öyle ki, vefat sonrası sadatlar’ın himmeti  çok büyük olmuştur. Dikkat ettiyseniz Seyda Hazretleri’nin vefatından sonra Menzil’e gelmeyen çok az insan oldu,  üstelik sofiler arasında önem addedecek   hiç bir sapma da olmadı. Zaten aslolanda bu, yani Seyda Hz.lerinin dar-ı bekaya irtihaliyle o’nun yolundan devam etmemiz gerektiğini anlamak çok mühim bir hadisedir. Buraya gelmekten amaçta  Resulüllah’ı ve  mürşidi sevip muhabbetullaha erişmektir. Bakın, Resulüllah’a (s.a.v)  daha bir muhabbet duyabilmek için Kur’an-ı Kerim’de mealen: “Eğer beni sevmek istiyorsan Resulüllah’ı sevin” diye buyruluyor. Bir başka ifadeyle eğer sevilmek istiyorsanız Resulüllah’ı sevin mesajı var. Madem öyle  Resulüllah’ı sevelim ki Allah’ı sevmiş olalım. Kaldı ki, Seyda Hz.lerine olan sevgimiz bizi Resulüllah sevgisine götüren bir basamaktır. Allah’a basamak basamak ulaşılır. Bu yüzden basamaktan gaye Allah’ın hoşnutluğunu kazanmaktır. Bizim tek davamız olmalı, o da  hiç kuşkusuz  İslam üzerine ve sırat-ı müstakim üzere yaşamaktır. Eğer Seyda Hazretlerine olan sevgi ve muhabbetimiz  bu davayla örtüşmeseydi, biliniz ki bugün bu irşat halkasının devamı gelmezdi. Bakın geçmişte birtakım bazı insanların mürşitleri vefat edince tarikatı bıraktıklarını müşahade ettik. Bu durum o insanların ilahi sevgiden yoksun olduklarına işarettir. Oysa, Sadatların yolunda mürşitten sonra kopma  ya da ayrılma onların  hiç sevmediği bir durum. Bu yolda devamlılık esastır. Anlaşılan o ki; Sadatlar sadece bize basamak oluyorlar, Allah’a ulaştırmak için Ümmet-i Muhammed’e hizmetkarlık yapıyorlar. Bizim onların ardında her seferinde ağlamamız, bence onların bu dünyadan gidişine değil, kendi halimize ağlamaktır. Seyda Hz.leri bu dünyadan ayrılmakla acaba yetim mi kaldık türünden hislere kapılsakta  çok şükür  bizi yetim bırakmadılar, bizi çobansızda bırakmadılar. İşte görüyorsunuz bu kapı kapanmadı, kapanmaz da.  Madem bu kapı bu derece kıymet ifade ediyor, o halde tüm sofiler şu öğüdü  kulağına küpe etsin:

Sadatlar’ın sevdiği şeyleri sevmek gerekir. Öncelikle bize ne yaptırmak istiyorlar, kendilerine mi taptırmak istiyorlar, yoksa Allah’a mı? Kendi ahlakını mı ihya etmek istiyorlar, yoksa sünnet-i seniyyeyi mi? İşte bütün bu soruları tahlil edip hakikate talip olmalıyız. Birkere  bize uygulattıkları gerek hatme olsun, gerek vird olsun, gerek diğer görevler olsun Allah’a ulaşmaya yönelik uygulamalardır. Dahası Sadatlar bize Kur’anın tatbikini ve  Allah zikrini telkin ediyorlar hep. İnşaallah bu yol kıyamete kadar böyle devam edecekte. Anlaşılan o ki, uzun ince bir yoldayız,  ancak  bu ince yolda  sevgilinin sevgilisi sevgili olmak esastır. Hiç kuşkusuz  sevgili ise Kur’an ve sünnettir. Zaten bu kapının en belirgin özelliği  ehli sünnet çizgisinden  zerre miskal  şaşmamasıdır. Dolayısıyla  bu kapıda kalabalık ölçü değildir, sayıya takılmamak en doğrusu. Uçmakmış, şuymuş,  buymuş, bu tür kerametler doğrudur ama, bu büyüklüklerine delil olamaz.

Bakın bir gün Seyda Hz.lerinin yanındayken birisi  kerameti sordu. Seyda (k.s) cevaben şöyle dedi:

Nasıl ki yeni adet olmuş bir kız  adet gördüğünü annesinden, babasından ve etrafından saklıyorsa, aynen öyle de Nakşibendi tarikatının evliyaları da kerametlerini dışarıya izhar etmeyi ayıp telakki etmişlerdir hep. Bazen Allah Teala dostları üzerinden  izhar ediyor ama, bu durum   ancak   birinin hidayeti sözkonusu olduğunda olabiliyor, zira işin içinde hidayete vesile olmak vardır. Besbelli ki Sadat-ı Nakşibendi yolunda mecbur kalmadıkça  asla keramet gösterilmez. Şayet ortada bir keramet zuhur etmiş olsa bile bazen olur ki o zatın haberi oluyor, bazen olmayabiliyor, icabında sofinin haberi oluyor, zatın haberi olmuyor,  ya da tam tersi sofinin haberi olmuyor, zatın haberi oluyor. Hatta   öyle  durumlarda var ki  hiçbirinin haberi olmuyor. Dolayısıyla bu tür kerametler onların büyüklüklerine ölçü değil, bu yolda tek ölçü ehli sünnet çizgisi üzerine yaşamaktır.

Dikkat edin nerede bir sapkın hadise varsa  anlayın ki o sapkınlığın  arka planındaki  ana neden unsur  ehli sünnet çizginin  dışına kaymanın ortaya koyduğu  bir neticedir.  Şayet  insanlar biraz olsun ehli sünnetin temel kurallarına vakıf olsalardı  şüphesiz  zaman zaman  ortaya çıkan  bir takım sahte kurtarıcıların peşine düşmezlerdi  Onun için İslamı herkesin bilmesi lazım gelir. Evliyanın büyüklüklüyüde İslama uygun davranışıyla  ölçülüdür. Bakın bunca yıl oldu şimdiye kadar biz sadatlardan kesinlikle hilaf-ı evla, yani fetva kısmına aykırı hiç bir şey görmedik. Mesela cem-i tehir, cem-i takdim hilaf-ı evla konusudur. Bu mevzuda dört mezhep birleşmediği için, birgün Ankara’ya giderken Seyyid Abdülbaki Hz.leri benim namazımı tekrar bana kıldırdı. Çünkü tehiri, cem-i takdim etmiştim. Anlaşılan onlar hilaf-ı evlaya bile tevessül etmemişler, işin fetvası şudur, budur demeden arabayı durdurdu namazı tekrarlattılar bana. Kelimenin tam anlamıyla onların en büyük yönleri şeriata uygun davranmalarıdır. Tabii ki, şeriat demek Kur’an ve hadis demektir. Her ne kadar bugün şeriat kavramı yanlış lanse edilmeye çalışılsa da gerek Türkiye’de gerekse İslâm aleminde bilinen manada şeriat Kur’an ve hadistir. Kur’an Allah’ın kelamı, hadis ise Resulüllah’ın sözü ve yaşantısıdır. Kur’an'ı anlamada hadis birinci kaynaktır. Yani hadis Kur’anın tefsiri ve bize açıklayıcı şeklidir. Malum, tasavvufta o şeriat-ı uygulamaktır. Mesela Allah (c.c.) Kur’an-ı Kerim’de: Kalbler ancak Allah’ın zikri ile mutmain olur” buyurmakta. Şimdi  sormak lazım bu ayeti  nasıl anlamamız lazım gelir? Herkes bu  ayet-i kerimeyi okuyor, ama nasıl anlıyor? Besbelli ki  bu ayeti anlamak  için  uygulama yapmak,  yani Allah adını yaşayarak o ayetin mana ve ruhuna vakıf olunabiliyor. O halde kalbin mutmain hale gelmesi için  Allah’ı zikretmemiz şart.

- Seyyidim, Seyda Hz.lerinin; “Bir medrese talebesini binlerce sofiye değişmem” sözünden maksat nedir?

İşte görüyorsunuz bir medrese talebesi binlerce sofiye üstün geliyor. Medrese talebesinden maksat ilimdir. Burda ilme önem veriliyor, şahsa değil. Çünkü ilim farzdır. Sözkonusu ilim olunca akan sular durur,  dolayısıyla  bu sözü yanlış anlamamak gerekiyor, zira burda ilme teşvik vardır.

Bazen soruyorlar: Farzdan önceki farz nedir? Cevaben  ilim diyorum. Elbette ki herkesin  feraiz ilmini bilmesi gerekmeyebilir ama, oruç, namaz ve helal-haramı vs. bilmek farzdır. En azından ilmihalin farz kısmını bilmek zorundasınız. İlmin tamamını bilmek alimin uğraşına kalan bir husustur. Avamın (halkın genel seviyesi)  ilmihallerde geçen farz kısmını bilmesi  yeterlidir. Demek ki ilmin geniş ve kapsamlıca bilinmesi ancak ve ancak belli bir eğitim sürecinden geçmekle, yani rahlei tedrisattan geçmekle  vakıf olunabiliyor. Muhakkak ki zahiri ilim olmadan batıni ilim  tam olmaz. İslam tasavvufun zırhı derken bunu kastediyoruz. Onun için kim çoban olmak istiyorsa zırhını da  yanına alması lazım gelir.

Şöyle bir Silsile-i Şerif’i bir göz gezdirin  Nakşibendi tarikatı mürşitleri içerisinde zahir ilmi bitirmeyen halife yoktur diyebiliriz. Belki vardır, ama adapsızlık olmuş, o da sönmüş gitmiştir. Kaldı ki  cahil  bir Nakşibendi tarikatı halifesi nasıl halkı  irşad  edebilir ki, hadi diyelim bir gün iki gün  irşad etti gibi göründü, ilim olmayınca  bunun sonu gelmez ki, mutlaka bir yerde tökezleyecektir.  Birkere  alim bir insan hadis ilmi, tefsir ilmi, fıkıh ilmi gibi ilimleri bilmelisi lazım gelir ki  alim olabilsin.  Malum şeriat ilmini bilenlere alim deniliyor. Sırf dünyevi ilme sahip olmakla  alim olunmuyor. Bakın  10-15 onbeş sene devam ettiğim medrese hayatımda benim üzerinde çok büyük emeği olan Molla İbrahim Hocam Menzil’e intisap etmediği zamanlarda bana söylediği bir cümlesi  vardı  ki hiç unutmam. Ve şöyle dedi:

-Bu kapıda otuz-kırk senedir İslamın dışında bir şey görmedim.

İşte bu cümle meramımızı anlatmaya yeter artarda. Kaldı ki Medrese Hocam (Seyda Molla İbrahim) önceleri Şeyh Maşuk’a intisaplıymış. Tabii  Şeyhi vefat ettikten sonra bir mürşide bağlanmak  için yola koyulmuş, derken  Seyda Hz.lerini ziyarete gelmiş. Ve  ziyaret esnasında Seyda Hz.lerinin göğsünden bir ışığın üzerine doğru güneş gibi doğduğunu anlattı. Hakeze  bir seferinde de istihareye yatttığında Seyda Hz.lerinin yine  iki göğsünün altından güneş  topu gibi parlayan iki ışık  görmüş.  Ve o an  Seyda Hz.lerine demiş ki:

“Bana da doktorluk yap.”

Tabii doktorluk yap demesi intisap etmek manasınadır. Ancak o arada vefat eden eski Şeyhi Şeyhi de rüyasına girince dona kalmış utanmış. Tabii bunlar istihare ile oluyor. Derken  ertesi gün Seyda Hz.lerini intisap etmek nasip oluyor.

Aslında Seyda Hz.lerinin göğsünden çıkan o iki kaynak ışığı ilmede yorabiliriz. Seyda Hz.leri  zaten medrese ilmini bitirmişti. Sonrasında  manevi ilme başladı.  Ve en nihayet  ilm-i kal’den ilm-i hal’e geçti. Zaten   ilim;

-Kal ilmi (zahiri ilim),

             - Hâl  ilmi(batıni ilim)  olmak üzere   iki kanaldan ilerler.

Şöyle ki;

 Cüneydi Bağdad-i Hz.lerine sormuşlar;

- Falancı şeyh nasıl ne kadar büyüktür, üstelik uçuyor da.

Cevaben:

- Büyüklükse kuşta uçuyor, demiş.

Yine sormuşlar:

- İşte filan zat nasıl oluyorsa suyun üzerinde yürüyor.

Cevaben

- Yürümekse kurbağa da yüzüyor, demiş.

Tabii sorular bitmez devam eder:

 - İşte, falan zat nasıl oluyorsa vasıta olmaksızın maşrıktan mağrıba gidip geliyor.

Bunun üzerine Cüneydi Bağdad-i Hz.leri tebessüm eedip şöyle  demiş:

- Bunda ne var ki, şeytan da  bir anda doğu ile batı arasında mekik dokuyor, bu da büyüklük sayılmaz.

İşte soru cevap ikilisinden de anlaşıldığı üzere  bir zatın büyüklüğü İslam’a uyumluluğu ölçüsünce  anlaşılıyor. Hatta Şah-ı Nakşibend (k.s)‘ e sormuşlar:

- Kurban, büyük mürşidi nasıl bilirsiniz? 

Evet bu soru karşısında  Şah-ı Nakşibendi (k.s.), tıpkı  Cüneyd-i Bağdadi Hz.lerinin verdiği cevabın  bir benzerini vermiş, demiş ki;

-İslama bağlılık derecesinden bellidir. 

Anlaşılan o ki, bir Mürşidin büyüklük ölçüsü   ehli sünnet yolu üzere olup olmaması esas alınır. Gerçekten bu kapının ehli sünnet yoluna  bağlılığı tartışılmaz derecededir. Zaten  Kuran ve sünnete bağlı kalınmasaydı Sadat-ı Kiram’ın yolu bu denli ilerleyemezdi. Bugün bu topluluğun bu noktaya gelmesi istikamet üzere yaşanmışlığın bir  meyvesidir. Tekrar etmekte fayda var;  büyüklük ölçüsünü asla  kalabalık belirlemez, belirleyici faktör  nicelik değil niteliktir, aslolan kemmiyet değil keyfiyettir. Yani İslam'a uygunluk esastır.

- Seyyidim, S. Abdülbaki Hz.leri genç yaşlarda hasta olduğu halde, Gavs Hz.leri o’nu hem medrese ilmi öğrenmek için Van’a gönderiyor, hem de orada tevbe vermesi için görevlendiriyor. Sizce “hastalık, ilim ve irşad” üçü  bir arada nasıl yürütülür ki, bu mümkün mü?

- Elbette ki üçünü bir arada götürmesi sevdikleri iş olduğu içindir, hatta on tanesini de yürütebilirler. Düşünsenize bir insan sevdiği yemeğin beş çeşidini yiyebiliyor, ama hele bir gün hasta olmaya görsün o an mide bir tanesini bile kaldıramayabiliyor. Aynen öyle de bir insan, bir işi yapacağı zaman sevmesi ve inanması lazım ki iş görülsün. İşte Sadatların gönlü buram buram  sevgi dolu olduğu içindir  onlara  meşakket zor gelmiyor. Nasıl zor gelsin ki, babam  tâ genç yaşta  iken kendisinde verem hastalığı nüksetmişti. Bu hastalığa rağmen asla  gece  namazlarından geri durmamıştır. Öyle ki  onların  hayatları ahlak  olmuş, yani   hastalık olsun  sağlık olsun  farketmez   ahlak meleke haline gelmiş. Nitekim  bu halleri hayat boyu sürer de.

Düşünsenize Seyyid Abdülbaki Hz.leri genç yaşta hapse de alınmış. Yanılmıyorsam bir ay civarında tutuklu kalmış. Dayım Seyyid Sıdkı bu durumdan  haberdar olduğunda  gözyaşlarını tutamayıp  Gavs-ı Bilvanisi Hz.lerine anlatmış. Tabii Gavs (k.s.)  şöyle demiş: 

- “Ağlama, bu  Sadatlar’a mutabaattır. Bütün Sadatlar hapse girmiş, sürgün olmuş,  hatta şehit edileni var. Oğlum bir ay hapse girmiş çok mu? Şükretmemiz gerekir.”

 Belli  ki, Allah dostları Allah Rasulüne  varis zatlar oldukları için o çile mecbur biraz da ordan dağılmakta. Bakın  Seyyid Taha Hz.leri Seyyid Abdullah (k.s.) için ne söylemiş: 

-Seyyid  Abdullah’ın bir yönünden şüpheye düştüm. Herkes o’nu seviyor, ama ortada muhalefet eden yok gibi.

Düşünebiliyormusunuz Sadatlardan istisna kabildende  olsa muhalefetle başbaşa kalmayanlar   olabiliyor. Böyle olunca da  ister istemez merak konusu olabiliyor.  Anlaşılan  çile bu yolun aşkı, değim yerindeyse  çile mutabaat olmuş. Çile çekmekle örnek oluyorlar. Yetmedi bize sabr-ı cemil oluyorlar. Niye derseniz  gayet açık; Resulü Ekrem ümmeti uğruna çileyi göğüslemiş diye  onlarda  mutabaat yapıp imanımızı korumaya alıyorlar.  Bir başka ifadeyle onlar ne kadar çile çekiyorsa bizde o oran da korunmaya alınıyoruz.

-Seyyidim, biraz da S. Abdülbaki Hz.lerinin bel ağrılarından bahsedebilir misiniz?

-Bel ağrıları şiddetli derecede seyrediyordu. Hatta ameliyat olmadan önce çok hastaydı, kırk güne kadar yatakta kalmasına rağmen ameliyat olmak istemedi. Çok sıkıştırdık yine ameliyat olmadı. Bu ağrıların camiiye gidip gelmesine engel olmayacağını ve böyle de idare edebileceğini buyurdular bize. Fakat  öyle bir zaman geldi ki artık ayakları zayıflamaya başlamıştı. Gerçekten tehlikeli noktaya gelmişti. Seyda Hz.leri o’nun yanına geldi, dedi ki:

·         “-Ameliyat ol, takdir-i ilahi neyse o olur.”

Seyyid Abdulbaki (k.s.) bu durum karşısında itiraz edemezdi, ama  yine de:

“- Valla kurban ağrıdan değil de, bunun için...” demekten kendini alamadı. Aslında sıkılarak verdiği cevapla  içinde ki o niyetini tam söyleyemedi. Dahası, camii ve ibadetinden olur endişesini dile getiremedi. Sonuçta  Seyda Hz.lerinin telkininden kaçış olamazdı, ameliyat olur da.

Elhamdülillah, o her halükarda irşad faaliyetlerine  ara vermeden  devam etmesini bilen bir zattır. Hakeza ameliyattan sonrası ilerleyen günlerde  bel ağrıları yine nüksettiğinde de  ne bir şikayet, ne bir ah, ne  de bir  inilti işittik. Yani hiçbir siteme  rastlamadık. Bırakın serzenişi hastalığını doktora söyleyeceği zaman bile utangaç halde  dile getiriyordu.  Hatta   çoğu  zaman doktorun neyin var sorusuna karşılık  söylemeleri bizim zorlamamızla oluyordu.  

Yanılmıyorsam Şeyh Muhyiddin Arabi Hz.leri bir gün  hastalandığında o’na demişler ki :

“- Doktora git...”  

Cevaben demiş ki:

“-Zaten doktor evimi yıkmış, ne doktoru. Rabbü’l Alemin takdir etmişse o olacaktır... ”

Tabii doktordan çare bulmak adetullahtandır, yani  sünnettir. Muhyiddin Arabi Hz.lerinin ne doktoru falan demesi aslında çare aramayı  reddetmek anlamında değil, kesinlikle hastalığını şikayete dönüştürmemek manasınadır.  Gerek Seyda Hz.leri olsun gerek Seyyid Abdulbaki Hazretleri olsun bazen Menzil’den Afyon’a, İstanbul’a, Ankara’ya  dinlenme ve tedavi maksatlı  geliyor gibi  görünseler de  aslında  bu bir bahanedir. Asıl gelmelerine sebep teşkil eden ana unsur irşad faaliyeti ve Ümmet-i Muhammed’in hidayetidir. Hakeza Seyda Hz.lerine mutabaat ve  makamı içindir. Kaldı ki fakir insan çok, bu yüzden Menzil’e gelemiyorlar. İşte bu durumda gözönünde bulundurularak onların  gelebilecekleri yakın  bölgelerde bir müddet  konaklayarak irşaddan istifade etmeleri sağlanıyor. Hatta bir yerden bir yere giderken yolculukta  bile irşad hız kesmiyor,  sanki seferilik onlar için istirahat demek. İnsanlar tevbe aldıkça kendilerini dinlenmiş hissediyorlar.  Sağlıklarını riske atsalarda  sevenlerle buluşmak adına  bu seyahat onlar için  ab-ı hayattır. Nasıl ki, en büyük azab iki sevmiyen insanı biraraya getirmekse, en büyük rahatlık da seven insanların bir arada olmasıdır.  Zaten  yapılan araştırmalar ve ilim adamlarının  beyanları  bunu teyid ediyor.  Malum, Seyda Hz.lerinin Afyon’a romatizma ağrıları için geldiği söylenirdi hep. Zahiren baktığımızda doğru bir söz, ama  uygulamaya baktığımızda  nasıl tedavi olmaksa habire irşad faaliyeti yürütüyordu, şunu bir kere daha beyan edeyim ki; Sadatların  ara sıra Menzil dışına çıkışları irşad faaliyetleri ve bizim kurtuluşumuz içindir.

- S. Abdülbaki Hz.lerinin Seyda  Hz.lerine beyatı nasıl oldu?

- Seyyid Abdulbaki Hz.lerinin, Seyda Hz.lerine beyatı 21 gün sonra gerçekleşti. Tabii Gavs Hz.leri hakikaten çok değişik bir mürşiddi. Kasrik hep eşkıya ve soyguncuların cirit attığı  bir mekandı. Olsun eşkiya da olsa Gavs Hz.lerini gören yanından  ayrılmazdı. Hırsız olsa hırsızlığından dönüyordu. Gavs Hz.leri ve Seyda Hz.lerinin insanlar üzerinde o kadar  çok büyük etkisi oldu ki eski yaşantılarına son verdiler. Ziyarete gelen insanlar Gavs’ın aile efradına da muhabbeti çok oldu. Babam çocuk yaşta olmasına rağmen  nerdeyse Gavs kadar o’nuda çok seviyorlardı. Evet o yıllarda  hem yaş itibariyle küçük, hem de  hastaydı. Hasta haliyle bile  Gavs Hz.lerinin o’na olan şefkatı, sofilerin ona olan muhabbeti  hiç üzerinden eksilmedi. Bilhassa   kendine has adab duruşuyla  dikkat çekiyordu. Besbelli ki  Gavs (k.s.)’ın şefkatı sadece hane-i saadet üzerinde değil yediden yetmişe herkes üzerinde sevgi  iklimi oluşturmuştu.

Gavs Hz.leri vefat ettikten sonra tabii ki  emaneti üstlenecek en büyük  halef  Seyda Hz.leri idi. Yanılmıyorsam Seyyid Abdulbaki Hz.leri yirmi bir güne kadar  tevbe alıp intisap edememişti. Ama bize kendisi söyledi; kesinlikle bu halim Seyda Hz.lerine karşı herhangi bir itirazdan dolayı değildi. Ki; o sıralar ben 11-12 yaşlarında idim. Gavs Hz.leri zamanında yaşım çok küçüktü. Vefatı bizim aileye  ağır gelmiş ve adeta şok olmuştuk. Bence o şokun etkisinden babamın intisabı geciktiğini düşünüyorum. Tabii bazı halifeler babamın bu tutumuna anlam veremeyip baskı yapmışlar, fakat o onlara aldırış etmeksizin hepsini reddetmiş. Hatta bazı halifeler Seyda Hz.lerine babamı şikayet etmişler bile. Seyyid Abdulbaki Hz.leri yine  bu şikayetlere hiç aldırış etmeksizin, herşeyini bırakıp   Gavs Hz.lerinin yattığı markadın  kapısına yapışmıştı.

Tabii ki dünya çekemezliği ne kadar varsa, ahiretin de çekemezliği vardı. Bu hususta arasında hiç bir fark yok diyebiliriz, aynı ticaret gibidir. Seyyid Abdulbaki Hz.lerinin bu halini çekemiyenler oldu. Hatta bir gün Seyda Hz.lerinin yanında  onun bu durumu hakkında Gavs (k.s.)’ın halifelerinden biri ileri geri laf ettiğinde dövmeye kalkışmış bile. Tabii intisap ettikten sonra bu tür olayları bize anlatmıştı. Derken  yirmibirinci gün Seyda Hz.leri elinden  tutmuş demişki:

“- Seyyid Abdulbaki otur.”  İşte o oturuşta  her ne oluyorsa,  o an  herşeyden vazgeçip Seyda Hz.lerine beyat ediyor. Hakeza  hatırladığım kadarıyla bize ve anneme şöyle bir hatırlatma da bulunur, dedi ki:  

“- Sizler gitmek istiyorsanız gidin.”

Biz tabii köydeki bazı olaylardan dolayı bir iki kere gitmek istedik, bunu bizatihi yaşadık. Babam bir kez daha hatırlatmada bulunup;

“- Şayet beni dinlerseniz gitmezseniz. Ama gidiyorsanız gidin, ben gelmiyorum, hiçbir yere ayrılmıyorum” diye kendisi ile mürşidi arasına girecek hiçbir perde kalmadığını beyan etti. Yine bazı olaylardan dolayı birgün babama dedim ki:

“- Kurban, Allah hakkı bilmez mi?”

Seyyid Abdulbaki Hz.leri cevaben:

“- Bak oğlum, Allah imanımızı, herşeyimizi bu zatın eline vermiştir. O’nun hakkı herşeyi onda bulmakla mümkün ve buna inanın”  dedi.

Yani, babam imanına vesile olmayı mürşidden biliyordu. İşte bu duygular eşliğinde Seyda Hz.lerinin irşad yıllarında en büyük destekçisi Seyyid Abdulbaki Hz.leri olmuştur. Menzilde her  ne iş  her ne hizmet varsa  en çok koşturan Abdulbaki Hz.leri oldu.  Sonrası malum amele başlayınca bu seferde iki büklüm halde  yap dedi yaptı, kalk dedi kalktı, otur dedi  oturdu, işte böyle kemale erdi. Kelimenin tam anlamıyla  sekiz şarttaki ölüm rabıtasında ölü yıkayıcısının elinde teslim olurcasına babam da mürşidinin huzurunda ölü ve cansız gibiydi. Bizim Seyyid Abdulbaki Hz.lerinin halifelik dönemlerinde  zahiri gözle gördüğümüz  adap hali  buydu. Gerçekten de  Gavs Hz.leri vefat ettikten sonra babamın Seyda Hz.lerine  hem zahiren, hem de moralmen  çok desteği oldu.

- Seyyidim, Nakşibendi Tarikatının mürşidleri arasında fark var mı?

- Nakşibendi Tarikatının mürşidleri olsun, sofileri olsun insan nefesleri kadar  çok değişik meziyet ve meşrebleri vardır. Tabii bunları birbirine tercih etmek son derece yanlıştır. Yok efendim  Şah-ı Nakşibend mi daha büyük, yoksa şu mu daha büyük gibi sorularla meşgul olmak abesle iştigaldir. Kaldı ki  bu tür kıyaslar  bizim  haddimize mi düşmüş.

  Bakın, sanatkâr yaptığı işten belli olur. Tabii ki, sanatkâr sanatkârı yetiştirmek için vardır. Zaten günü geldiğinde o  sanatkâr kendini  bir çok alametiyle belli eder de. Netice de hepsi Resulüllah Efendimizin (s.a.v) büyüklüğüdür. Allah dostları Resulüllah'ın (s.a.v.) bahçelerinden yetişen güllerdir. Hepsi o bahçeden yetişiyorlar. Burda esas olan hangi bahçıvan bahçeyi daha iyi bakıyorsa, işte o en güzeli, ve en büyüğü olabiliyor. Hepsi büyük ama, büyüklük tecrübeyle sabittir.  Onlara düşen  tecrübeye tecrübe katmaktır.  Daha doğrusu bir mürşidde mevcut bulunan tecrübenin mürşide aktarıldığında, ya da  bir sonraki mürşidin tecrübesine tecrübe ilave edildiğinden dolayıdır ki, bizlerin gözüne  sanki  daha büyükmüş gibi  gözükür, oysa  hepsi dediğim gibi aynıdır. Yani bu büyüktür, şu küçüktür diye kıyasta bulunmak yanlıştır. Önemli olan bu irşad faaliyetinin yürütülüyor olması ve irşadın kıyamete dek sürdürebilirliğidir.

- Seyyidim, irşad sürecine baktığımızda, Gavs Hz.leri zamanında tek tek tevbe veriliyordu. Seyda Hz.leri zamanında 10-15 kişiye tevbe ve Gavs-ı Sani Hz.leri döneminde ise hiç de alışık olmadığımız irşad metodu dikkatimizi çekiyor. Bu durumu izah edebilir misiniz?

-Bazı şeyhler Seyda Hz.lerinin sağlığında  10-15 kişiye bir anda tevbe vermesine itirazda bulunmuşlar. Neymiş  tek tek tövbe verme  yerine 10-15 kişiye aynı anda  tevbe veriyormuş. Bugün de   Seyyid Abdulbaki Hz.lerinin bir başka yöntemle 200 ila 300 arası  insana aynı anda tevbe verdiğini  görselerdi kimbilir  neler diyeceklerdi. Aslında bu olup bitenlere şaşmamak gerekir. Sadatların mevcut şartlara göre bazı imkânları faaliyete geçirmesini doğru anlamak gerekir. Seyyid Abdulbaki Hz.lerinin  şeritle vermesi hakikaten bir imkandan kaynaklanan bir husustur. Gerçi ben Afyon’da değildim ama, duyduğum kadarıyla orası artık biriken kalabalığı kaldıracak güçte değilmiş. Onun için araştırdık, inceledik Sadatlardan şeritle (uzun bez iplikler-sarığa benzer şerit) biat vermiş  olanı var. Yanılmıyorsam Abdullah Dehlevi Hz.leri’nin halifelerinden biri böyle tevbe vermiş. O yazılardan derledik, topladık Afyon’a gönderdik. Hatta sorduk şerit’e kaç kişi alabilir diye, 75-100 kişi arasında olabilir dediler. Nasıl ki, Seyda Hz.lerinin 10-15 kişiye bir arada tevbe vermesine itiraz edenler olmuşsa, o gün de Abdullah Dehlevi Hz.lerinin bir halifesinin  şeritle tövbe  vermesine itiraz etmişler. Anlaşılan o ki şeritle inabe günümüzde Nakşibendi tarikatının ikinci meyvesi diyebileceğimiz bir uygulamadır.  

Dikkat ederseniz Gavs Hz.leri Menzil’in ismini Buhara koymuş. Neredeyse hayati boyunca  geçirdiği onca  hicret hayatından sonra Menzil’e konakladığında  buranın  ismini Buhara koymuştur. Ancak  bazı itirazlar olmuş, yani  o günün  konjonktürü müsait olmayışından dolayı o isim pek kullanılmadı, ama Menzil’in asıl adı  dediğim gibi Buhara’dır.

İşte Şah-ı Nakşibendi’nin Kasr-ı Arifanı neyse  şimdi ki Buhara’da odur. Bence Buhara Nakşibendi tarikatının ikinci gür seda alev alışıdır. Dahası Buhara Resulü Ekrem Efendimiz’den  bu tarihe kadar yapılan irşadın tekrar yeşermeye başladığı mekânın adıdır. Bu yüzden Menzilin  Buhara ismiyle müsemma olması gayet tabiidir.  Zira Sadatların büyüklüklerinden bu ismi almış durumda.

- Seyyidim, Seyyid Abdulbaki Hz.lerinin Türk Cumhuriyetlerine ve Orta Asya’ya olan ziyaretinden bahsedebilir misiniz?

- Şahsi kanatim odur ki, Türk Cumhuriyetlerine yapılan seferde tüm orda medfun  olmuş Sadatlarla görüştü. Hiç kuşkusuz her karış toprağında Sadatlara ait her ne iz varsa bunu  hissetik, hatta  bir keresinde  şahit olduğum hadiseyi anlatayım size. Bir gün Abdulhalık-ı Gücdevani Hz.lerinin türbesindeydik. Türbenin etrafında bir tur dönerken,  meğer farkında olmadan sırtım o an markada gelmiş, nasıl gelmiş doğrusu ben de bilmiyorum. Babam derhal beni yanına çağırdı, dedi ki:

“Sırtını markada dönme.

Bu halimi düzeltmeye çalışırken, bu kez sırtım Seyyid Abdulbaki Hz.lerine doğru gelmiş oldu. Herneyse ben anladım ki, kesinlikle orada onların hepsiyle buluştular. Bazı şeyler var ki  sözle kalemle, kitapla anlatılacak gibi değil. Nasıl ki, suyun tadı nasıldır  sorusuna cevap verilemiyor, ancak içince anlıyorsak, gerçekten de orda bazı yaşanan hadiseler söylenilmiyor, yaşamak lazım. Oraya gidenlerin hangisine sorarsanız sorun, bence aynı  cevabı verirler. Yani o yaşadıklarımız kesinlikle kelimelere sığmaz ve  ifade edilemez de. Öyle ki, Abdulhalık-ı Gücdevani Hz.lerinin markadında benim içimde acaip bir sıkıntı vardı. Etrafta insanlar  hep mahsun bir halde ağlıyorlardı. Kendim de  ise  acaip bir tutkunluk vardı.  Hatta  bir başka gün ise Şah-ı Nakşibend (k.s.)’ın türbesine gittik, oraya vardığımızda  geceydi. Yine aynı acaip haller burada da devam etti. Tabii rabıtadayız, bir an gözümü açtığımda bir baktım, Seyyid Fevzeddin’in başı Seyyid Abdulbaki Hz.lerinin  iki elinin arasında,  sanki onu havaya kaldırırmış gibi gördüm. Daha ben Fatihayı şerife  duasını duymadan gözümü tekrar kapattım, bir baktım bu sefer ellerinin arasında ben varım. Gerek Seyyid Fevzeddin’in, gerekse şahsımın sakal koyuşu bu topraklarda Seyyid Abdulbaki Hz.lerinin elleri arasında gerçekleşti. Gerçekten çok değişik bir haldi, anlatılamaz, zaten anlatamayız da. Ordaki insanlara da sorsanız hepsinde bir haller oldu ama  dille ifadesi zor olduğundan  yaşayan yaşadığı ile  kaldı. Öyle ki Seyyid Fevzeddin şaşkın halde  dedi ki:

“Ben Şah-ı Nakşibend Türbesine kadar, kesinlikle sakal koymak gibi düşünce kalbimde yoktu. Her ne olduysa orda oldu.”

Hakikaten orda çok değişik haller oldu, benim sakalım da orda  bırakıldı. Sanki fırtınadan önceki bir sessizlik vardı. Tabii bu mesele biraz değişik, bir o kadar da  derin,  belki müsadesi yok, ancak bu kadarını söyleyebildik.

- Peki, Türk Cumhuriyetlerinde insanlar Seyyid Abdulbaki Hz.lerini nasıl karşıladılar?

- Oradaki insanlar Sadatları görünce, sanki babaları kaybolmuş, bekledikleri bir baba gelmiş gibi karşıladılar. Kesinlikle ne biz, ne de ordaki insanlar birbirimize yabancılık çekmedik. Zaten müminler kardeştir buyruğunun tatbikini kendi mecrasında öz kardeş  gibi kaynaşarak yaşadık. Çünkü orası atayurdumuz. Bu yüzden öz kardeşiz. Yetmiş senedir aramızda bağ kalmadığı halde, sanki bir saniyelik bir bağ kaybolmuş gibi hissettik. Kaldı ki  onlar da sofidirler ve Nakşibendi Tarikatına mensuplar ama, tabii ilim olmadığı için hep kulaktan duymayla adaplarını muhafaza edebilmişler, yapabildikleri kadar yapmaya çalışmışlar.

Bir gece bir yerde misafir kaldık. O insanlar gece kalktılar, sabaha kadar sevgi ve muhabbetten uyuyamadılar. Hatta o gece koyun kestiler, yemek yaptılar, sabah namazından sonra yeyip içtikten  sonra bizi yolcu ettiler. Hele o ayrılık vakti varya, kayda değer bir hadiseydi, bizi  göz yaşları içerisinde uğurladılar, hatta çoluk çocuk hepsi ağladılar.  Kelimenin tam anlamıyla mükemmel bir misafirperverlik örneği sergilediler, unutamayacağımız çok değişik haller yaşadık.

-Seyyidim, Türk Cumhuriyetlerinin ziyaretinin akabinde Menzil’deki Markad’ın yapısı Türk mimari tarzına dönüştürüldü, bizi bu konuda aydınlatır mısınız?

-Onu biz de hissettik. Zaten o seyahatten  sonra peşpeşe kararlar gelmeye başladı. Gerçekten de  o ziyaretin akabinde camii olsun, markad olsun yoğun bir inşaat faaliyeti başladı. Tabii bu bizim zahiri gördüklerimiz, zahiri yorumumuz ve manevi kısmını bilmiyoruz. Zahiren baktığımızda Kasr-i Arifan Menzil’e, Menzil'de Kasr-i Arifan'a dönüşmüş durumda.  

Malum, Gavs Hz.lerinin zamanında yapılan camii, Seyda Hz.leri döneminde  iki misli büyütüldü. Görüyorsunuz  inşaa faaliyetleri sürekli katlamalı gidiyor. Gerçi bunlar ölçü değil. Bu tür katlamalı imar faaliyetlerine bakarak onların  büyüklüklerinden bahsetmek nefsimizin hoşuna gidiyor ama  bunlar zahiri faaliyetlerdir. Yine birkez söylemekte fayda var, kendi kendimizi tatmin ediyoruz. Oysa Seyda Hz.lerinin vefatı sofiler için en büyük  nasihattır.  İnşallah hepimiz  onların bıraktığı  manevi miraslardan en güzel tarzda yararlanırız.

- Seyyidim, Seyda Hz.lerinin bıraktığı camii tamamen yıkılarak yerine daha büyük kapasitede camii inşa edilirken, sadece Seyda Hz.lerinden hatıra kalan minareye dokunulmayıp muhafazaya alındı. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

-Seyda Hazretlerini bize hatırlatması gereken sadece minare olmamalıdır. Bakın Seyyid Abdulbaki Hz.leri bana bir tesbih vermişti. Üstelik bu tesbihle Hazret Muhammed Diyauddin (k.s) vird çekmiş bile. Sözkonusu tesbih Hazretin dedesine  verilmiş. Şeyh Abdurrahman-i Tahi’den de babama geçmiş ve babamda bana verdi. Neyse, Umreye gittiğimizde  o  tesbih, nasıl olduysa Mekke’de kayboldu. Sürekli taşıdığım tesbihi kaybedince çok üzüldüm. Hatta beni o ara endişe sardı. Tarikattan tard edilirim endişesidir bu. Öyle ki korku ile  üzüntüyü bir arada yaşıyordum. İçimi dökmem gerekiyordu, hemen içimde yaşadığım tufanı  dayanamadım Dayıma söyledim:

“- Vallahi tesbihi kaybettim, ben mahvoldum. En iyisi burda bizi affederse affeder. Kâbe’nin yanında işi bitirelim.”

Dayım Seyyid Abdulbaki Hz.lerine durum vaziyeti  anlatınca, babam bana doğru dönüp tebessümle  yanına çağırdı. Dedi ki:

“-  Bak evlat, bunlar dünya malıdır, fanidir. Bunlarla kafanı meşgul ederek zaman kaybetmeye değmez. Maksat o tesbihi Allah’a götürmektir. Nihayetinde onun hammaddesi  bir ağaçtır. Onun manevi bir yadigar yönü var ama, gaye değildir. Tesbih, Allah’a ulaşmada bir vasıtadır.”

 Şimdi bunu  ne diye anlatıyorsunuz diyebilirsiniz,  çünkü  diyorsun ki bize  sadece minareyi bıraktılar, ya da Gavs Hz.lerinin mihrabını, Seyda Hz.leri markadını  bıraktı.  Oysa bunlar bizim açımızdan nefsimizi tatmin etmekten öte bir anlam ifade etmez, onlar açısından  sadece  hediyeleri kalsın diyedir. İlla da hediyeden bahsedeceksek sonuçta  ister Gavs Hz.leri olsun ister  Seyda Hz.leri olsun onların en büyük eserleri, işte bu cemiyet, bu hatmeler, bu irşad faaliyetleridir. Hatırlamaksa biz bunlarla sadatları hatırlamamız lazım. Bir minareyle, bir mihrabla hatırlarsak çok yanlış yapmış oluruz.  Kaldı ki  zahirde görülen tüm  eserler fani,  geçicidir. Kalıcı eserler belli;  salih ameller, hatmeler, vird’ler ve irşad faaliyetleridir. Bence aslolan Gavs Hz.lerini, Seyda Hz.lerini ve bütün sadatları hatmede ve vird’lerde hatırlamak esastır. Bu tür amellerde hatırladığımız zaman  asıl kalıcı beraberlik  o zaman olur. Eğer bir minareyle, bir mihrabla, bir camii ile hatırlarsak,  tüm bunlar bizi en fazla elli sene oyalar. Hatıranın kıyamete uzananı güzeldir. Bugün Şah-ı Nakşibend (k.s.)‘ın neyi kalmış ki? Gittik o Sadatların markadlarını gördük, iyi hoşta,  biz onların markadına gitmeden de hatırlayabiliriz pekala. Nasıl mı? Günlük hatmelerimizi yaparak, günlük virdlerimizi çekerek elbet.  Onun için yapacağımız amellerle hatırlamak en güzeli. Zahiri görüntülerle yol alınmaz. Bunu ısrarla söylemekten maksadım, gerçekten de ihtiyaç hissettiğimden dolayıdır, şayet bunları kitap haline getirip yazılırsa bazı insanlar kendinden bir örnek çıkaracağını düşünüyorum.

Camii inşa faaliyetleri hususunda  itirazlar oldu elbet,  ama işin özünü kaçırmamak gerekir. Sanki, Seyda Hz.lerinin temeli ile Gavs Hz.lerinin temeli aynı değilmiş gibi habire hatıralara takılıyoruz hep. Bence camiin temelleri daha da büyütüldü. Hatta Seyda Hz.leri vefat ettiğinde Seyyid Abdulbaki Hz.leri hepimizi topladı ve bütün aileye dedi ki :

“- Seyda Hz.lerinin temellerini bu şekilde bırakmıyacağız.  Daha çok büyütmek zorundayız. Onun için bana yardımcı olacaksınız...”

Derken büyük bir kararlılıkla temeller her yönüyle çok büyütüldü. Buna katkıda bulunmamız lazım, kendimiz için tabii.

Hz. İbrahim'i (a.s.) ateşe attıkları zaman  alaca keler hariç tüm hayvanlar ateşi söndürmek için çalıştılar. Yani tüm hayvanat su dökerken, diğeri de üfürdü. Hz. İbrahim (a.s.) hayvanatlardan  su dökene dedi ki:

“- O  ateş koca dağ gibi, senin o damlacık suyun neye yarar ki? Fakat ben senin dostun olduğunu bileyim.”

Öbür üfürene de (yaklaşık 300 kertenkele  türünden  en  ağulusu olan alaca keler) dedi ki;

“- Ya zaten ateş dağ gibi üfürsen ne olur ki? Ben de senin düşmanın oldum.”

Bu misalden hareketle bizim burda katkımız şu olacak:

Bu yolun kıymetini bilelim ve   ölesiye sevelim.

Bu yolu seviyoruz, bu yolun kıymetini biliyoruz diyebilmeyi murad ederler. Bizim katkımız başka  daha ne olabilir ki?

Anlaşılan  minareye takılmamamız lazım gelir. Hatta Seyda Hz.lerinin şahsına da takılmamak gerekir. Bunlar istedikleri şeyler değil. Fakat üzerine titredikleri  ehli sünnet yoluna, İslami adaplarına takılmamız lazım gelir. Çünkü, Sevgilinin sevgilisi sevgilidir. Bu yüzden Sadatların sevdiği şey bize sevgili olmalıdır. Şayet seviyorsak sevgilisini de sevmemiz lazım gelir. Sadece o’nu sevmekle bu iş bitmez. Mutlak sevgiliye giden yolu  sevmemiz lazım ki saplantılardan kurtulabilelim.

Bize bırakılan  gerçek miras takip ettikleri yollarıdır. Madem öyle onların yollarına râm olmak gerek. Hakiki manada manevi mirasa sahip çıkmalı, bilhassa  adaplara sıkı sıkıya riayet etmek şart. Bütün bu temel kaideler hepimiz için musavidir. Tabii ki ilk müracaat edeceğimiz kapı Kur’an ve sünnet-i seniyyedir, ondan sonrası ise adaptır. Gavs Hz.lerini ve Seyda Hz.lerini seveceksen şahsı için değil, yolu için seveceksin. Seyyid Abdulbaki Hz.lerini seveceksen,  o yola götüreceği için, seni maksadına ulaştıracağı için seveceksin. Ki;  o zaman hakikatı bulabilesin. Her ne ararsanız mürşidinizin manevi güzelliğinde arayın. Yeter ki aramaktan imtina etmeyin. Keramettir, şudur, budur vs. bunlarla oyalanmayın.  Bırakın bu tür şeyleri uçuk kaçıklar yapsın, bu onların problemi. Bizim kesinlikle peşine düşmemiz gereken şeyler değil.. Hepimiz bu zatların evladıyız. Evet biz zahirde evladıyız,  ama, esas olan  maneviyatta da evlat olup sırat-ı müstakim üzere yaşamaktır.  Şunu iyi biliniz ki,  Sadatların gerçek evlatları sırat-ı müstakim üzere yaşayanlardır.

Madem ki, sonuçta hepimiz onların  manevi evladıyız, o halde ne duruyoruz miraslarına sahip çıkmak zamanıdır. Onların mirasları demin de söylediğimiz gibi istikamet  üzere yaşamaktır.

- Seyyidim, Seyyid Abdulbaki Hz.lerini Türk Cumhuriyetlerinde Sadatları ziyareti ardından Umre yolculuğuna çıkmasını nasıl izah edebilirsiniz?

- Şunu öncelikle belirteyim ki Umre’nin ilki farzdır. Keza öyle Hac ibadetide  olup ilki farz olup, diğerleri sünnettir.

 Hiç kuşkusuz bu umre ziyaretide, Türk Cumhuriyetlerine gittiğimizde Sadatların mekanlarını ziyarette ki niyet edilen  gayeden ayrı değildi. Bence yükünü hafifletmek ve bu yürüyüşü teyid etmek içindi. Ve edildi de.

Şahsi kanaatim odur ki, hem Resulüllah’ın Ravza Mutahharasında olsun, hem Türk Cumhuriyetlerinde medfun yatan  Sadatların markadında olsun bazı anlatamayacağım durumlar teyid edildi ve her tarafta  kabul gördü de.

      Bu zatları kerametleriyle anmak   hoş karşılanmaz ve çok abestir.  Her ne hikmetse insanoğlunun  bazı  olağan üstü hallere karşı zaafıyetinden olsa gerek  tatmin olma yolunu tercih ediyor.  Oysa aslolan İslam ve adaptır. Bakın orda birgün benim gördüğüm bir olay oldu. Teravihleri kılıyorduk. Rükn-i Yemani ile Hz. İsmail hücresi tarafından Seyyid Abdulbaki Hz.lerinin tam arkasındaydım. İnanın, babamı Kâbe kadar büyük gördüm. Büyüdü, büyüdü, öyle büyüdü ki akıl sır erdirmek mümkün değil. Ve orda ertesi gün hatır almaya gittik, orada yine benim içimde aynı patlama oldu. Daha fazla anlatmam zor, bundan ötesini bilmiyorum, sadece bu bir yürüyüşün teyidi diyebilirim. Gerek Kâbe’de,  gerekse  Ravza’da  tıpkı  Buhara’da ne olup bittiğini çözemediğimiz duygu fırtınası yaşadık.  Öyle bazı hissedilen ve yaşanılan haller vardı ki  gerçekten izahatı çok zor. Sadece bizim bilmemiz gereken bir şey  var ki;  İslama ve âdâba çok önem verdikleridir. İşte büyüklükse, İslam ve adab, bu yetmez mi.  Zaten buna önem vermeleri  bizim için büyüklüklerinin göstergesi oluyor da.

-Seyyidim, Seyda Hz.leri döneminde sanki muhabbet daha ağırlıkta görülüyordu. Bu dönem için ne buyurursunuz? 

- Siz Seyda Hz.leri dönemini görmüşsünüz,  hele birde  Gavs Hz.leri zamanını görseydiniz muhabbet  neymiş şaşardınız, zira muhabbet o dönem daha da zirvedeydi. Şimdi artık yeni bir döneme girmiş durumdayız. Bu dönemde emeklemeyi bitirmiş olmamız gerekir.  Gerçekten de  Seyyid Abdulbaki dönemiyle birlikte  bebek emziği ve sütle oyalanma terkedilip hizmet ağırlıklı bir döneme girdik. Bu  irşat döneminde daha çok ilim, akıl, fikir  ve zikir ön plandadır. Sırf muhabbetle nereye kadar gidilebilir ki? Bu yolda devamlılık esastır, ama ilimle, akılla ve zikirle gittiğin zaman bu ebedül ebed olur. Seyyid Abdulbaki Hz.leri, şimdi bunu kısa zamanda vermeye başladı bile.  Zaten hal ve tavırlarıyla   bunun belli edip bizlere İslamiyet üzerine yaşayın, yeter  artık o kadar keyf yaptınız, şimdi çalışma zamanıdır diyor adeta.  Malum,  muhabbetten maksat da bunların hasıl olmasıdır. Demek ki, bunun zamanı gelmiş ki, gerek ilim olsun, gerek zikir olsun, gerek hizmet olsun, gerekse adap  olsun  herbirinin üzerinde çok duruluyor. Tabii ki daha önceki sadatlarda gerekeni yaptılar, o gün için muhabbet daha ağırlıklı olması gerekiyormuş ki  o yapılmış.  Bizim hastalığımıza göre  o şartlarda öyle tedavi veriliyormuş. Bugün demek ki ilaç buymuş. Madem öyle,   niye o eski muhabbetler yoktur dediğimizde, derhal bir mazarete sığınmaya başvurmaktan  ziyade eksikliği kendimizde ararsak daha iyi olur.  Acaba hep o eski muhabbetle mi yürümemiz lazım? Sırf muhabbetle  vuslata ulaşmak zor, artık olgunlaşma dönemindeyiz. Çünkü, olgunlaşmaya ihtiyacımız var. Gün bugündür, bugün   hizmet ağırlıklı çalışmak günüdür.

- Seyyidim, Seyyid Abdulbaki Hz.leri ilim hayatını nasıl bitirdi? 

- Gavs Hz.lerinden okudu. Değişik yerlerde okudu. Molla Dervişin yanında da okudu.

- Seyyidim, Seyyid Abdulbaki Hz.leri hiç sohbet ediyor mu?

- Bazen münakaşa ve anlaşmazlık çıktığı durumlarda sohbet ediyor. Sohbeti ağırlıklı olarak  ehli sünnet yolu üzerinedir. Sofilere yönelik genellikle vermek istediği mesaj şudur:

“ Bizi her yerde bulamayabilirsiniz. Fakat öyle elinize bir ölçü alınız ki nerde olursa olsun, aldığınız şey  İslam  ve âdâp olsun.. Çünkü İslam bu yaptığınızın zırhı ve ihatasıdır. Adap ise onun devamını sağlıyor.”

Her ne şartta olursak olalım, en ufak âdâbsızlığı dağlar kadar gözümüzde büyütmemiz icab eder. Kaldı ki gözünüzde büyütmediğiniz hafife aldığınız o âdâbsızlık sonuçta  siyah nokta olarak karşınıza çıkabiliyor. Nakşibendi tarikatı asla siyah leke kabul etmez. Bu yol Rasulullahtan bugüne  ak ve pak olarak gelmiş.  Düşünsenize o siyah nokta bir an beyaz perde üzerinde olduğunu varsayalım, beyaz perdeye bakan bir insan o an  beyazlığı görmeyecektir, gözü direk o siyah noktaya ilişiceği muhakkak. Dolayısıyla siz siz olun  kalbinizi lekelemeyin, hele leke bulaşmaya bir dursun ister istemez zikre ve irşat hayatına  mani olabiliyor. Birisine bu yolun güzelliklerini anlatmaya kalkışsan ya da  hidayetine vesile olmaya çalışacaksan  olamıyorsun, niye? Besbelli ki  en ufak âdâbsızlık yapmaya çalıştığımız  salih  amele engel olabiliyor.  Hatta namazları gece gündüz kılsak da âdâb yoksa hiçbir kıymeti harbiyesi yoktur. Çünkü o kılınan namazın ne feyzi, ne de bereketi olur.

Seyyid Abdulbaki Hz.leri sadece adab üzerinde durmuyor, aynı zamanda niyet üzerinde de çok duruyor ve şöyle buyuruyor: 

“ Niyetinizi sürekli Allah için kontrol ediniz.”

- Seyyidim, en son ne tavsiye edersiniz?

— En son Seyda’mızın tavsiye ettiği ehlisünnet yolunu ve tasavvufu tavsiye ederiz. Allah’a kavuşmak istiyorsak, Gavs Hz.lerinin söylediği gibi nefsin tepesine basmak gerekir. Ümmet-i Muhammed’in birlik ve beraberliğini sağlamaya çalışmak görevimiz olmalı. Fitneleri bertaraf etmemiz gerekir. Resulüllah’ı, Gavs-ı Bilvanisi’yi ve Seyda Hz.lerini seviyorsak bu zatların izlerinden gitmemiz lazım gelir. Çünkü Seyyid Abdulbaki Hz.leri onların yollarını idame etmek için vardır. Dolayısıyla yardımcı olmamız gerekiyor. Tabii burada yardımcı olmak derken, kendi amel ve davranışlarımıza dikkat etmemiz gerektiğini kast ediyorum. Zahiri yardım değil elbet. 

Velhasıl;  İslam’ca yaşamak diyor ve tavsiye ediyoruz. 
http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/2582/seyda-ksin-anisina-roportaj.html

http://www.bayburtpostasi.com.tr/seyda-hazretlerinin-anisina-makale,6868.html 

    

                                                                                           

 

              SEYDA HAZRETLERİ'NİN HAYAT SERÜVENİ 

                                                                                           SELİM GÜRBÜZER     
       Seyda Hazretleri (k.s.), Allah'a giden yolda Sadat-ı Kiram'ın metodunu manevi tasarruflarıyla insanların yüreğine işleyen bir gönül sultanıdır. O, aynı zamanda alışılmışın dışında bir uygulamayla vaazsız, nasihatsiz ve icabında hiçbir kelam etmeye fırsat bulmaksızın etrafında halka oluşturan bir Allah dostudur. Gerçekten de binlerce insanın birbirinden bağımsız kafileler halinde Menzil'e gidip Seyda Hazretleri'nin manevi tasarruf şemsiyesi altında halka oluşturması akıllara durgunluk veren bir hadisedir. Elbette ki bu durumu ne akılla, ne de kitapla izah edilebilir, ancak ve ancak bunu “Allah bir kulunu sevdi mi, isterse bütün dünyayı ayağına getirir” tarzında bir ifadeyle izah edebiliriz. Nitekim her şey sevgi ve sevilmek denen iksir içinde gizlidir. Besbelli ki insanlar akın akın Menzil’i ziyaret etmekten kendini alamıyorlar. Zira Seyda Hazretleri etrafında halka oluşturan kalabalığın sayısına bakmaksızın, Allah'a giden yolda Sadat-ı Kiramın ortaya koyduğu düsturları hem yaşayarak hem de yaşatarak hayırhah daire çizerek ispatlıyor. Meğer bu işin sırrı İslam’ı yaşamak ve yaşatmaktan geçiyormuş.

          Bikere her şeyden önce tövbe; işlediği günahlardan dolayı esaret zincirine mahkûm kalan insanların hürriyete giden yolda başvuracağı ilk kapıdır. Sadat-ı Kiram'ın kapısında zaten gelene gelme denilmediği gibi, gidene de gitme denilmez. Kapıda engelleyen hiç bir durum gözükmez, bilhassa burada 'Ne olursan ol yine gel' sözünün tatbikatı tüm açıklığıyla gözler önüne serilir de. Bövlece bu kapıyı aralamanın ilk adımı tövbeyle başlamakta. Çünkü tevbe, esaretten hürriyete kavuşmanın ilk kurtuluş reçetesidir. Kaldı ki Hâcegân yolunda  "Her hayrın başında ve sonunda tevbe ediniz"  düsturu esastır. Aslında Saadat-ı Kiram daha yolun başında ilk iş olarak sünnete uygun bir uygulamayı icra ediyorlar. Nasıl icra etmesinler ki, bu yolda tevbe huzura edeple varışın ilk lütfudur. Nitekim tarikat-ı Aliye’nin bütün amellerinin başında ve sonunda 25 estağfurullah denmesi bunun içindir. Bir sofi huzura varmaya dursun bir bakmışsın gerek Hatme-i Hâcegânla hatmi şerif eda ederken, gerek Rabıtada tefekkür ederken ve gerekse günlük virdini çekerken 'Estağfurullah' deyip öyle ameline start verir. Yine huzurdan ayrılacağı zamanda 25 'Estağfurullah' deyip işlediği amelleri layık-ı veçhiyle yapamadığının kaygısıyla içten içe nedamet duyarak ayrılır.  Derken bütün bu yolun usul ve adaplarını uygulayan sofi, mürşidine olan muhabbeti kat be kat artmış olarak ilerler. İşte bu yüzden Şeyh Ahmed el Haznevi (k.s.) "Muhabbet sofilerin bineğidir" demiştir.

        Gerçekten de muhabbet ‘gül neslin’ şavkıdır. Zaten aşk ve muhabbet olmadan gül’ün nübüvvet kokusu nasıl hissedilsin ki. Öyle ya, madem kâinat aşk üzerine yaratılmış,  madem her yaratılan cevherin özünde muhabbet ve sevgi seli var o halde aşk-ı muhabbeti nasıl görmezden gelebiliriz ki. Kaldı ki Mürşid-i Kâmilden feyiz ve muhabbet almanın en temel kaidesi Allah Resulü (s.a.v.)’in yoluna sımsıkı sarılmaktan geçmekte. Bakın Gül neslin evladı Seyyid Fevzeddin Hz.leri bu hususta ne diyor:"Kalbim çalışmıyor, ya da beynim çalışmıyor diyorsanız, elbette çalışmaz. Nefsin hevasına kapıldığı sürece Allah'ın muhabbetini gönle yerleştirmek çok zor. Ancak nefsi ıslah ederek muhabbet kapılarını açabilirsiniz. Böylece kalpte çalışır, kafa da çalışır (akl-ı selim)." Anlaşılan bu cümlelerle, sofilerin muhabbet erleri olmasını ve kuru kalabalık olmaktan sakınmalarını dilemekte. Hatta sözlerinin akabinde: "Sofi daima nefsinin zıddını yapmalı. Nefsin hevesine kapılmamalı. Bu yüzden bu hale  'nefse muhalefet' denmiştir.  O halde nefsi başıboş bırakmamak gerekir. Şayet insan nefsini kontrol altında tutmazsa o insan kulluk idrakine varamaz. Unutmayalım ki, Allah ile kul arasında en büyük perde nefsidir. Dolayısıyla nefs perdesini kaldırmak elzemdir."  İşte bu sözlerden de anlaşıldığı üzere insan nefsin esiri olmamalıdır.

         Malum olduğu üzere Seyda Hazretleri (k.s.), Peygamber soyundan gelen bir  Evlad-ı Resuldür.  Yani soy ağacı bakımdan Resul-i Ekrem (s.a.v.)’in 30’ncu göbekten torunudurlar. Dahası O;  ehlibeyt neslinden olmanın şuuruyla hayatını tanzim eden büyük bir zattı.  Öyle ki Resulullah (s.a.v.)’in geçirmiş olduğu hayat biçimini esas alıp hayatı boyunca yaşamaya gayret etmiştir. Böylece Seyda Hazretleri'nin Sünnet-i seniyye’ye ittiba etme gayretinin sonucunda Allah Resulü'nün geçirmiş olduğu hayat çizgileri üzerinde tecelli edip gönüllerde Gönüller Sultanı olarak taht kurmuştur. Dile kolay peygamberlik Allah Resulü'ne 40 yaşında gelmişti. Seyda Hazretleri'ne de 40 yaşında halifelik nasib olmuştur. Üstelik Şeyh Ahmed el Haznevi’nin (k.s.) oğlu Şeyh Alâeddin’in işaretiyle Gavs-ı Bilvanisi (k.s.)’ın Medine-i Münevvere'ye götürmesinin akabinde halifelik gerçekleşmiş. Hani tasavvufta üçler yediler kırklardan bahsedilir ya,  gerçekten de 40 yaş onun için hayatının dönüm noktası olmasına yetmiştir.  Böylece manevi veraset bakımından da altın silsilede 38’nci basamakta yerini alır. Altın halkada yer aldığı silsile Peygamberimizden (s.a.v.) günümüze kadar uzanan manevi halkanın ta kendisi olup bu zincirin 38’nci durağında artık Seyda (k.s) vardır.  İyi ki de Seyda (k.s.), altın silsileyi şerife halkasında hak ettiği yerini almış, bu sayede ömrünün geri kalan 21 yılını insanları irşat etmekle geçirecektir. Hatta O, irşat postuna oturmadan evvelde hal ve hareketleriyle babası Gavs Hazretleri’nin çoktan dikkatini çekmiş olsa gerek ki "Ey oğul, Allah sana mübarek eylesin,  inşallah İmam-ı Rabbani Hazretleri'ni geçersin" duasına mazhar olacaktır. İşte baba duası bu ya,  Seyda (k.s.) 40 yaşında halifeliği aldıktan sonra dur durak bilmeden ömrünü Ümmet-i Muhammed’in kurtuluşuna adayacaktır. Öyle ki artık zamanın iman kurtarma zamanı olduğu bilinciyle arayış içerisinde olan herkesi manevi şemsiyesinin altına alır bile.

            Evet, O'nun dergâhına gelen ister Türk, ister Kürt, ister Laz, ister Çerkez her ne olursa olsun aynı halkada "Bir" oluyordu. Yetmedi Menzil’in manevi atmosferinde herkes kardeşçe yaşama şuuruna ermiş oluyordu. Böylece etnik kimlikler ayrılık sebebi olmaktan çıkıp gönüller Lafza-i Celal (Allah adında)  ikrarında birleşir de. Nasıl gönüller Lafza-i Celal zikrinde birleşmesin ki,  insanlar kalpten Allah Allah dedikçe aşkların en güzeli İlây-ı kelimetullah tutkusu ruh dünyalarında yankı bulup muhabbet fedaisi hüviyete bürünüyorlardı. Elbette ki böyle bir aşk bütün ayrılıkları bertaraf etmeye yetecek güçtedir. Düşünün ki her türden değişik siyasi görüşe sahip insanlar bir bakmışsın eski husumet duygularını bir kenara bırakıp aynı kaba kaşık çalaraktan çorba içtikleri gibi aynı safta Seyda Hz.lerinin imamlığında omuz omuza namaza durmaktalar. Keza Hatme-i Hâcegân halkasında dizler bitişik huşu işinde cem oluyorlar da. İlginçtir bu zamanda insanları bir araya getirip kaynaştırmak mümkün değilken nasıl oluyor da böyle bir atmosferde tüm dünyevi rütbe ve şanlar bir kenara atılıp aynı iklimde kaynaşma olunuyor doğrusu şaşmamak elde değil. Tabii ki, Saadat-ı Kiramın manevi tasarrufatını akılla izah etmek çok zor. Bunu ancak yaşayan bilir, yaşamayan bilmez elbet. Zaten yaşadıkça da Allah Resulü'nün "Ne Arabın Acem'e, ne de Acem'in Arab'a üstünlüğü var. Üstünlük takvadadır" sözlerinin tatbikatını her daim Menzil’de görmek mümkün olabiliyor. Yeter ki tevhid yolunda birlikte yaşamanın bütün çizgilerini Seyda Hazretleri’nin oluşturduğu manevi iklimde tatmanın kıymetini bilelim, gerisi gelir elbet.

       Bilhassa Seyda Hazretlerinin hayatına bakıldığında köy köy gezip zahiri ve manevi ilimlerle hemhal olduktan sonra bizatihi babasının adına Buhara dediği Menzil köyünde konaklayıp orada irşad faaliyetlerini yürüttüğünü görürüz. Seyda (k.s), değim yerindeyse konakladığı kuş uçmaz kervan geçmez köyü şehre taşımadı, tam aksine şehir insanlarını akın akın Menzil köyüne taşıyıp ziyaret edilir bir mekân haline getirmiştir. İşte o gün bugündür Menzil hala çekim merkezi olmaya devam etmektedir. İnancımız o dur ki bundan böyle de ziyaretler hiç kesilmeyecektir. Malum O’nun ilk dünyaya teşrif ettiği mekân Siirt'in Kozluk ilçesine bağlı Siyanus köyüdür. Köy çocuğu olmak çok güzeldir elbet, hele ilim uğruna köy köy dolaşıp başka köylere hicret edince de güzelliğine daha da bin güzellik katacaktır. Düşünsenize 1930 yılında doğduğu bu köyden daha 2 yaşında körpe çocukken Siirt’in Baykan ilçesine bağlı Taruni köyüne göç etme şerefine erecektir. Ne iyi etmişler de ailece buraya göç etmişler. Zira 15 yaşına kadar bu köyde hem zahiri hem de manevi ilimler yönünde yetişip gencecik nurani bir çehreye bürünmüş tığ delikanlı olacaktır. Ancak ne var ki bu yaşta ilim bakımından mesafe kat etmesine tahammül edemeyenler huzur vermeyince onun bu köyden gitmesine sebep teşkil edecektir. Hatta kıskançlık ve tahammülsüzlük illeti önce Seyda Hazretleri'nin çıkmasına, akabinde babası Gavs Hz.lerinin bu köyden uzaklaşmasını beraberinde getirecektir. Hani bunda da bir hayır vardır deriz ya hep, meğer bu çıkış ilerisine yönelik bir hazırlığın bir işaret taşıymış. Gerçekten de Seyda Hz.lerinin bu göçü Havil köyünde ikamet eden Hocası Molla Muhyiddin'in yanında 1,5 yıl zahiri ilimleri tahsil için bir göç olduğu anlaşılır.  Sonrasında Dilbe'ye gelir ve burada ise dayısı Molla Abdulbaki Hz.leri Hocalık eder. Sonrasında Narlıdere ve Nurşin köyüne hicret etmek vardır. Nurşin’de yarıda bıraktığı ilim tahsilini yine Seyda-i Molla Muhyiddin üstlenecektir. Şimdi tüm bu ilim koşuşturmalarından anlıyoruz ki,  Sadat-ı Kiram'ın yolunda gerekirse ilim için dünyanın öbür ucunda da olsa koşuşturma mecburiyeti vardır. Nitekim Seyda Hazretleri de çocukluk yaşından itibaren gerek Muhammed Diyâeddin’in (k.s.) torunu Şeyh Muhammed Nasır’la beraber uzun seneler zahiri ilmi tahsil için diyar diyar dolaşmakla,  gerekse en son babası Gavs-ı Bilvanisi (k.s.)'in yanında ilmi icazetini almakla tamamlayacaktır. İlmi icazet almak her baba yiğidin harcı değil elbet.  Hele Seyda Hazretleri söz konusu olunca bu üst seviyede doyumsuz bir ilim aşkı durumla karşılaşırız. Nitekim bu uğurda Narlidere köyünden sonra Kasrik köyüne hicret edilir. Fakat Kasrik zaman içerisinde, ilim taleb edenleri madden kaldıramaz hal alır. Bu yüzden ilim için her bakımdan müsait bir mekân olarak Gadir tercih edilir. Bu arada tarihin sayfaları 1964 yılına çevrildiğinde vatani vazifesi için askere gidecektir. Tabii terhis olduğunda Gadir’de tekrar kaldığı yerden durmak yok dergâh hizmetinde yola devam diyecektir. Ancak bir müddet sonra Gadir köyü de Gavs-ı Bilvanisi'yi kabullenmeyecektir, bunun üzerine köyün adına uygun davranıp gadr (göç) edeceklerdir. Gadr edildi de ne oldu, en nihayetinde göçlerin en güzeli gerçekleşip artık hemen herkesin dilinden düşürmediği şu meşhur Menzil köyünde konaklayacaklardır.

            Evet, kaderde Menzilde konaklamak da varmış. Zaten Menzil’de Durak köyü demek, dahası onca geçirilen hicret hayatı serüveninden sonra irşadın zirve yapacağı en son duraktır. Üstelik bu durak bize Medine’yi hatırlatır da.

           Menzil önceleri kıraç arazili bereketsiz bir köy olması bir yana aynı zamanda pek uğrak bir yer de sayılmazmış. Sanki Gavs-ı Bilvanisi (k.s.)’in yolunun düşeceği anı iple çeker bekler halde dururmuş. Geldiğinde zaten çiçek gibi açılır da. Nasıl çiçek gibi açılmasın ki, Gavs’ın işaretiyle bu topraklar ab-ı hayat suyla buluşur da.  Gerçekten de Menzil’de vurulan sondaj sıradan bir sondaj değildi, bilakis çorak ve kıraç olan topraklara hayat katıp zemzemi hatırlatan sondajdır bu. İşte, Gavs'ın işaretiyle çıkartılan bu su zaman içerisinde artan kalabalığa yetmez olunca bu kez Seyda Hz.leri tarafından bir başka sondajla da artan kalabalığın ihtiyaçlarını giderir hale gelecektir. Menzilde halen bugün olmuş bahçeler sulanıyorsa, tarlalar ekilip biçilip elde edilen ürün değirmene gönderiliyorsa biliniz ki mana âleminden işaret edilen bu sondajların neticesi bir durumdur. Yine Türkiye'nin dört bir yanından gelen misafirlere kazanlarla çorba kaynatılıp verilmesi de öyledir. Hakeza değirmende öğütülen unun Fatıma anamızın ekmek mayasıyla yoğrulup fırından çıkan ekmeğin ikram edilmesi de öyledir. Üstelik tüm bu ikramlar hiç kimsenin cebine dokunulmadan sunulmakta. Zaten Sadat-ı Kiram'ın hayatları incelendiğinde dergâhına gelen her kim olursa olsun çorba ve ekmek ikram ettikleri görülecektir. Bu demektir ki Seyda Hazretleri yeni bir şey keşfetmiş değil, sadece yaptığı Sadatlara mutabaat ederekten kıyamete kadar bu güzel geleneği sürdürmek olmuştur. 

          Her neyse, şimdi gelelim çile zincirinin bir başka halkasına. Günler günleri kovaladığı 1972 yılı gelip çattığında onun için hem hüzün yılı hem de sorumluluk üstlendiği yıl olacaktır. Dile kolay babası Seyyid Abdûhakim el Hüseyni’yi (Gavs-ı Bilvanisi) ebediyete uğurlayacaktır. Bu göç şimdiye kadar ki yaşadığı göçlerden çok farklıydı. Babası 24 Mayıs'ta Allah'a kavuşur da. Her nefis ölümü tadacak hükmü veli kullar içinde geçerli hüküm elbet. Ancak gözü arkada kalmayacaktır. Ne de olsa nakli mekân etmeden 2 yıl önce emaneti oğlu Seyda Hz.lerine Ravzayı Mutahhara’nın yanında halifeliği vermişti. Artık kendisinden sonra ki evrede 21 yıl sürecek yeni bir irşad hayatını sürdürecek oğlunu kabri şerifinde seyreyleyecektir. Zaten Seyda Hz.leri de babasının yokluğunu aratmayacak bir şekilde emaneti üstlenip Menzil’i adeta Şah-ı Nakşibend (k.s.)’ın Kasr-ı Arifan'ı diyebileceğimiz bir mekân hale getirerek adından söz ettirecektir. Ancak şu da var ki irşad süreci içerisinde çileler bir türlü yakasını bırakmayacaktır. Hani elması olan ağaç taşlanır ya,  malum Türkiye’de her on yılda yapılan darbeler hep can yakıcı olmuştur. Hele irşad halkası büyüdükçe Seyda Hazretleri'ni bu mekânda rahat bırakmayacaklardır. Allah Resulü'nün hayatında görülen çile yolculuğu Seyda Hazretleri'nin yaşantısına da yansır.  Maalesef 12 Eylül ihtilalinin acı meyveleri Seyda Hazretleri'ne de sirayet eder. Maalesef dedik, çünkü Seyda Hz.leri Menzil köyünden alınıp askerler tarafından bir jeeple Gökçeada’ya götürülür. Olsun çokta onun için önemi yok,  zaten kendisi sanki hiçbir şey olmamışçasına üç odalı bir eve yerleştiğinde şu mana yüklü sözleri dile getirmekten kendini alamaz da:     

       "-Şükredin, bir odamız daha oldu. Şükrümüzü artıralım. Bakın hem geniş bir yerde oturuyoruz, hem de bizi koruyan güvenlik görevlilerimiz var. Bizi her yerden gözetiyorlar da.”

        Hatta Seyda Hazretleri zaman zaman romatizma ağrıları için Gökçeada'da girdiği kuma baktığında "Sanki Medine'nin kumları gibi" demesi de bir başka mana yüklü inci sözler olarak yankı bulacaktır. Hiç kuşku yoktur ki dilinden dökülen bu inci taneli sözler Allah Resulü'nün, Mekke'den Medine'ye göçünü hatırlatan aynı zamanda Peygamberimize yürekten bağlılığını ortaya koyan sözler olarak gönüllere çoktan nakş olunur da

                   Seyda Hazretleri'nin ardından

         Peki ya hicret sonrası? Malum,  mecburi ikamete tabi tutulduğu o yıllarda Başbakan olarak Turgut Özal devreye girer. Başında Kenan Evren olmasına rağmen onun özel gayretleriyle Ankara Gülhane Hastanesi'nde tedavisi gerçekleşir. Neyse ki doktorlar, Ankara'da ikamet edilmesine dair heyet raporu verir de Gökçeada'dan dönüş vuku bulur.

            Malum, Özal halkın oyuyla seçilip başbakan olduğunda, Cumhurbaşkanı Kenan Evren'den Seyda Hz.lerinin sürgün cezasının kaldırılmasını ister. Fakat bu isteğinin Evren tarafından hoş karşılanmadığını bizatihi Evren’in kendi anılarında 'Midem Bulandı' itirafından anlıyoruz. Onun midesi bulana dursun Turgut Özal  kendine yakışanı yapıp  kendi gönül zaviyesinden Gönül Sultanının kıymetini şöyle değerlendirmiştir:

      "-O dönemde birçok kişi yargılanmadan cezalandırılıyordu, adı geçen zat da onlardan biriydi. Gökçeada'da mecburi ikamete tabi tutulmuştu, hem de hiçbir sorgulama geçirmeden."

       Gerçekten de Özal’ın şahsi gayretleri meyve verir de. Şimdi sormak gerekir, Özal bir Allah dostuna hizmet eder de maneviyattan nasiplenmez mi, hem de Seyda Hz.lerinin yaşadığı suikastın bir benzeri suikasta maruz kalmakla (Kartal Demirağ’ın attığı kurşunun eline isabet etmesiyle), yetmedi Türkî Cumhuriyetlerde zehirlenerek şahadete yürümesiyle nasiplenecektir.

        Gökçeada, Ankara derken en nihayet dönüş Menzil'edir. Dönüşü de bir bambaşkadır elbet. Hasretlik öyle yüreğine işlemişti ki, ilk iş Gavs Hazretleri’nin markadını ziyaret, ardından şükür namazı ve Mevlit… Öyle ki hicret dönüşü irşat halkası daha da bir bambaşka hal alacaktır. Adeta Allah Resulünün fetih yıllarını hatırlatan bir irşat gözlemlenir. Biz gözlemleriz de birileri de gözlemlemez mi, malum birtakım mahfillerde sinsi plan kurgulayarak gözlemleyeceklerdir. Pusuya yatıp fırsatını yakaladıklarında harekete geçmeyi ihmal etmeyeceklerdir. Nitekim bir bayram ziyareti esnasında bir gizli el, sofilerin arasına sızaraktan el öpme anında zehirli iğneyi eline saplayıp şırınga edecektir. Bir an kendimizi Seyda Hazretlerinin yerine koyduğumuzu varsaymış olsak feryadı figan eyleyip yeri göğü inleteceğimiz malum, ama o öyle yapmayıp sofilerin linç etmesine mahal bırakmaksızın sanki hiçbir şey olmamışçasına bu fiili işleyen şahsı affeder de. İşte merhamet abidesi olmak budur. Anlaşılan o ki kendisine girişilen bu suikastı bir sünnetin icrası olarak telakki etmiş.  Tıpkı Resulullah (s.a.v.)’in Haydar fethinin müteakibinde bir ziyafet sofrasında sunulan zehirli eti birazcık ısırmanın ardından affettiği gibi o da aynısını yapmıştır.  Gözden kaçıracağımız bir ilginç yönü de Allah Resulünün vefatına iki yıl kala bu zehir hadisesinin denk düşmüş olmasıdır.  İşte tam manasıyla mutabaat budur.

        Seyda Hz.lerinin gerek geçirdiği sürgün hayatı, gerek eline zehir şırınga hadisesi, gerekse kendi şahsi hastalıkları onu irşattan alıkoyamadı, bilakis çile çektikçe irşad dairesi daha da dalga dalga yayılıp Allah Resulünün Medine’den Mekke’ye dönüşünde ki fetih günlerini hatırlatan bir büyümeye dönüştü. Kendisi bir ara Menzil'den göz ameliyatı için Ankara'ya teşrif ettiğinde ve daha sonraki yıllarda ise romatizma ağrıları için Afyon'da Jeotermal kaplıcalarında tedavi ve istirahatı için geldiklerinde bile bir an olsun irşaddan geri durmamışlardır. Hatta Afyon dönüşü yol güzergâhı boyunca uğradığı bir takım yerlerde Sadat-ı Kiram'ın yoluna girmek isteyen taliplilere tövbe vermeyi de ihmal etmemiştir. Dahası yarın ölecekmiş gibi ahrete çalış hükmü gereği yine bir seferinde yine Afyona geldiğinde vefatına sayılı günler kala, herkesi şaşırtırcasına Afyon'da hutbe irad etmeleri çok ilginç bir vuslat anı olarak tarihe geçecektir. Şöyle ki, Seyda Hz.lerini yakından tanıyanlar şundan eminlerdi ki onun irşat faaliyetlerinden fırsat bulup sohbet edecek vaktinin olmadığıdır. Bu yüzden vefatına yakın dönemlerinde nerden geldiği bilinmeyen ve ansızın ardı arkası kesilmeyen sohbetlerin peşi sıra gelmesi herkesi derin derin düşündürmeye yetmiştir. İşte, bu sohbet onun artık ayrılış işaretiydi. Fakat zihinler o an şaşkın halde bu durumu çözecek basiretten yoksundu. Öyle ki, Seyda Hazretleri'nin veda konuşmasının son cümlelerinde;

       "... Sofiler ayakta çok beklediler. O'nun için sohbetime bu arada ara veriyorum. Cuma'ya kadar inşallah evimizde olacağız. Allah hepimizi affetsin..." diyor ve hiç bir sofi "Cuma'ya inşallah evimizde olacağız" sözünden vuslat anının yaklaştığını aklının ucundan bile geçirmiyordu.

       Evet, gerçekten de Seyda Hz.leri Cuma evinde oluyor ama bu dünyadan ve çok sevdiği sofilerinden ayrılaraktan 63 yaşında Rasullullah’a mutaabat edip ebedi istirahatgâhında Gavs’ın yanına defnedilerek veda eder. Şeb-i arus eylediği gün ise cumadır.  Ve ardından binlerce sofi gözyaşları içinde onu son yolculuğuna uğurlar. İşte o an yürekleri rahatlatacak birine ihtiyaç hâsıl olur ki, işte bu noktada oğlu S. Fevzeddin Hz.leri devreye girip sofileri şöyle teskin eder:

        "-Ağlamayın, Allah Resulü'ne ne yapıldıysa, babama da o yapılacak..."

         Evet, Seyda Hz.leri Ankara’nın Pursaklar ilçesinde Sultan camiinde cenazesi yıkandıktan sonra tabuta konulur da.  Tabut sofilerin omzunda otobüsün üst kısmında koltukların üzerine konularak Menzil'e defnedilmek üzere kafileler eşliğinde yola çıkıldığında boyunlar bükük hüzün doruktadır. Düşünsenize Seyda Hz.leri mevta halde ve son yolculuğunda da sofileriyle beraberdir. Menzile varıldığında bir anda Türkiye'nin dört bir yanından gelen yaklaşık 20 kilometreyi bulan uzunlukta araç kafilesi eşliğinde adeta mahşer gününü hatırlatan bir kalabalık oluşur. Artık vuslat anıdır. Nitekim cenaze namazının akabinde omuzlarda Gavs Hz.lerinin yanında toprağa verilir de. Toprağa verildiğinde Resulullah (s.a.v.)’in "Âlimin ölümü âlemin göçü" sözleri gönüllerde yankı bulur da. İşte bu yankı Hasan Kılıçatan'ın ilahisinde bir başka anlam kazanır da:

      Resulüllah'ın torunu

      Ceddin Muhammed Nebi

      Dertlerin dermanıydın

      Sen Gönüller Tabibi

      Zühd vera teslimiyet

      Nice sırlar sahibi

      Bıraktın bizleri

      Ağlattın Seydam...

      Mevlanaca Gel dedin

      Yunusca sevgi dedin

      Sevgi ile insanları daima birleştirdin

      Ayırmadan hiç kimseyi Hak yola davet ettin.

      Karanlıklar içindeydim bir zamanlar ben de

      Işık tuttun yoluma olgunlaştım sayende

      Bataklıklar içindeydim çiçek oldum sayende

      Bıraktın bizleri ağlattın Seyda.

      Seydam, Seydam, Seydam

      Ağlattın bizleri mübarek Seydam...

     Gerçektende Seyda Hazretleri'nin cenazesinde Türkiye’nin her bölgesinden insan ağlıyor ve gözyaşlarının akmasına mani olamıyordu.

      O şimdi babası Gavs Hazretleri’nin kabrinin yanı başında medfundur. O sofilerden ayrıldı ama bizden daha da hayırlılara kavuştu. Başta Allah Resulü olmak üzere dört büyük halifemiz Hz. Ebû Bekir-i Sıddık (r.a), Ömer-ül Faruk (r.a), Hz. Osman (r.a) ve Hz. Ali (k.v), Saadat-ı Kiramdan Şah-ı Nakşibend (k.s.) ve İmam-ı Rabbani (k.s.) gibi dostlarına kavuşup böylece Şeb-i Arus'a yürüdü.

       O'nun vefatı aslında bizlere dünyanın geçici olduğunu,  ahretin ise ebedi hayat olduğunu tekrar hatırlattı.  Nitekim S. Fevzeddin Hz.leri bu manada cenaze namazını müteakiben ağlayan sofilere şöyle seslenir de:

      "-Resulullah'ın ölümü sırasında Ebû Bekir-i Sıddık (r.a.), ağlayan Müslümanlara dönerek, 'kim Resulullah'a tapıyorsa, O ölümlüdür ve ölmüştür. Kim Allah'a tapıyorsa O diridir' demiştir. Aynı şeyi şimdi biz tekrarlıyoruz. Seydamız Allah'ın rahmetine kavuşmuştur. Biz ona değil, kendimize ağlıyalım. Onun yolundan gidelim. Kurmuş olduğu o evi yaşatalım. Kendimize merkez edinelim. Kendini geride bırakan ölmez buyruluyor. O ilmiyle kendini geride bıraktı ve ölmedi. O'na karşı iki görevimiz var. İlki onun yolunu takip etmek. O seviyeye nasıl çıkmışsa biz de aynı yolu takib ederek o seviyeye çıkmaya çalışmalıyız. Seyda Hazretleri: "Arkamdan bol bol Kur'an-ı Kerim okuyun buyuruyordu. Bizler de arkasından bol bol Kur'an-ı Kerim okuyalım."

        Hâsıl-ı kelam Allah’a şükürler olsun ki Seyda Hz.leri bizi yetim bırakmadı. Vefatını müteakip görevi devr alan kardeşi Gavs-ı Sani Abdulbaki (k.s)’de tıpkı Seyda Hz.leri gibi irşad faaliyetlerini aynı kararlılıkla yürütmektedir. Belli ki niyet hayır olunca akıbette hayır olmaktadır.

       Vesselam.

 http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/2600/seyda-hazretlerinin-hayat-seruveni.html

http://www.bayburtpostasi.com.tr/seyda-hazretlerinin-hayat-seruveni-makale,6274.html

GÖNÜLLER SULTANI SEYDA

                        

                                                                                              

                                 GÖNÜLLER SULTANI SEYDA

                     SELİM GÜRBÜZER

          Seyyid Abdulhakim El Hüseyni (Gavs-ı Bilvanisi) bir sohbetlerinde şöyle beyan buyurdular:

      "-Şah-ı Hazne (Ahmed-el Haznevi) vefat ettiğinde, onu gören de görmeyen de çok üzüldüler. Görenler; keşke çok amel işleseydik diye hayıflanırken, görmeyenler de keşke onu görebilseydik dediler."

      Şah-ı Hazne (k.s.) önceleri çok fakirmiş ama daha sonraları Suriye'nin ordusunu bile doyurmuş bir zattır. Bu arada Gavs-ı Bilvanisi (k.s)   hayatının birçok safhasında Şah-ı Hazne’yi ziyaret etmek uğruna sınırda mayın tehlikesini göze alıp ona ulaşmanın heyecanını yaşamasını bilmiştir hep. Üstelik Gavs-ı Bilvanisi (k.s.) Şah-ı Hazne'nin yanına varmazdan evvel Seyyid olması bir yana kendisi de âlimdi zaten.  Ve Şah-ı Hazne hakkında şöyle der:

      "-Eğer o’nu görmeseydim helak olacağımdan korkardım."

      İşte bu müthiş sözlerden anlaşılan o ki,  bir zat âlimde olsa,  peygamber nesebinden de olsa mürşit şemsiyesi altında gölgelenmek lazım gelir.  Seyyid Abdulhakim El Hüseyni Hz.leri nasıl ki Şah-ı Hazne (k.s.)'ın manevi tasarrufatı altında Gavs’lık makamına eriştiyse, Seyda Hazretleri de babası Gavs Hz.leri'nin manevi şemsiyesi altında Gönüller Sultanı olmanın şerefine nail olmuştur. Nitekim Gavs Hz.leri oğlu Seyda’dan (Muhammed Raşit’ten)  bahsettiğinde, Şah-ı Hazne bir şey sezmiş olsa gerek ki ‘Hele onu bana getirin bir göreyim’ demiş. Bunun üzerine Seyda Hazretleri büyük bir adap ve erkân içerisinde huzura vardığında Şah-ı Hazne'nin yüzü aydınlanıvermiş.  Düşünebiliyor musunuz Seyda Hz.leri Şah-ı Hazne (k.s) ile göz göze geldiğinde daha henüz dokuz yaşında toy bir çocuk olmasına rağmen Şah-ı Hazne (k.s) onda ki ışığı görür görmez hakkında şöyle demekten kendini alamaz da:

      "-Her ne kadar O’nun irşad zamanına yetişip cemaatinde bulunamazsak da,  o cemaatin çobanını gördük ya,  buna da şükür "  der.

        Evet, bu övgü dolu sözler karşısında adeta dilimiz tutulmakta,  başka ne diye biliriz ki,  bizler ancak Saadatların dediği gibi deriz: Şeyh odur ki yolun başından sonunu göre.

        Gerçekten de Sadatların bu sözü yerini bulur da.  Nitekim Seyda Hazretleri irşad hayatı boyunca hem Türkiyenin dört bir yanından hem de Türkiye dışından Menzil köyüne gelenlerin sayıca kalabalık olması bu gerçeği teyit eden bir durumdur.  Öyle ki,   yukarıda konumuzun başında belirttiğimiz üzere Gavs-ı Bilvanisi (k.s.)'in Şah-ı Haznenin vefatı ardından söylediği o söz, aynen Seyda Hazretlerinin vefatında da geçerlilik kazanır.  Evet,  Seyda (k.s.) dar-ı bekaya irtihal ettiğinde sofiler bir yandan gözyaşlarına hâkim olamazken bir yandan da zihinlerinden geçeni okumak pek zor olmaz. Ve zihnen şöyle iç geçirdiler;

         "-Acaba trilyonlarca para versek şimdi Seyda Hazretleri'nin arkasından iki rekât daha namaz kılabilir miyiz artık,  ne mümkün,  keşke hayatta iken çok amel işleseydik.”

Hadi sofilerin duygu selini anladıkta, peki ya Seyda Hazretleri’ni hayattayken onu dünya gözüyle görmeyenler ne dediler?  Malum, dünya gözüyle görmeyenler de her ne kadar onu "Adıyamanlı Hoca" veya "Menzil Şeyhi" olarak algılasalarda vefat haberini duyduklarında:

      "-Keşke biz de görebilseydik" dediler.

       İşte gören görmeyen herkesin hissiyatına tercüman olacak söz eski Türkiye Yazarlar Birliği Başkanı Dr. Mehmet Doğan’dan gelir.  Nitekim o,  Seyda Hz.leri hakkında şu tespitte bulunur: "Hiç kuşkusuz, Seyda Hz.leri 20 yıldır ülkemizde en çok sözü edilen mümtaz şahsiyetlerden bir zattır. "

      Gerçekten de, hemen herkesin dilinden düşmeyen büyük bir zattı o. Tabii onun derdi davası çok konuşulan bir şahsiyet olmak değildi,   tam aksine yediden yetmişe her kesimin övgüsüne ve kınamasına bakmaksızın Allah için irşad halkasını günden güne genişletme derdiyle dertlenen bir Mürşid-i Kâmildi o.  Hani buna dair bir emare veya delil nedir derseniz,  işte irtica haberleri ile ün salmış Kartel medyadan Doğan grubu bir gazete onun hakkında olmadık iftira haberlerini baş sayfasında büyük puntolarla vermesine rağmen o inandığı ve yüklendiği ehlisünnet yolunun misyonu gereği irşaddan vazgeçmemesi bunun en bariz göstergesidir.  Hatta malum medya grubu kamuoyundan pek yüz bulamamış olsa gerek ki çok önceden attığı manşetlere dayanak bulmak için habire muhabirlerini göndermeyi de ihmal etmez. Ancak Seyda Hazretleri'nin bu gelen gazeteci muhabirlerin sordukları suallere verdiği akıl dolusu cevaplar heveslerini kursaklarında bırakmaya ziyadesiyle yetmiştir.

         Nasıl mı? İşte gazeteci muhabirler ilk suallerinde;

        "-Niçin size Şeyh diyorlar" diye sorduklarında,

         Seyda Hazretleri cevaben şöyle der:

       "-Şeyh Arapça kaynaklı bir kelimedir. Anlamı yaşlı hocadır. Bunun için Şeyh diyorlar."

      Tekrar sorarlar:

      "-Şifa dağıtıyormuşsunuz..."

      Seyda Hz.leri cevaben:

      "-Size sorarım şifa cebimde mi ki dağıtayım... Bana gelenlere doktora gitmelerini söylüyorum. Onlar, her çareye başvurduklarını, ancak sonuç alamadıkları için bana geldiklerini söylüyorlar. Bu durumda onlara başka ne diyebilirim ki, Allah belanı versin mi diyeyim? Menzil'e gelenlerin büyük bölümü geri dönüyor. Dönmeyenler ise ceketini yastık yapıp camide, arabasında uyuyor. Türkiye'nin her yerinden kalkıp gelene nasıl git denir ki? Gelenlere şifa, huzur telkin ediyorum, çekip gidiyorlar, gerçekten tövbe etmek isteyenlere boy abdesti, Allah rızası için iki rekât namaz kılmalarını, tevbe edip uyumalarını tavsiye ediyoruz. Bir bölümünün gerçekten içkiyi bıraktığı halde, bir bölümünün yeniden içkiyi aradıklarını..." der.

        Gazeteci muhabirler bu kez hemen her gün buraya akın akın gelen insanlara ikram edilen yemeğin hikmetini sual ettiklerinde ise, Seyda Hazretleri cevaben önce bu yemeğin bir hikmeti olmadığını vurguladıktan sonra şöyle der:

      "-Bu kadar misafiri ağırlamak için büyük maddi güç gerek. Bizim gücümüz bu kadarına yetiyor. Buğdayı değirmenimizde öğütüyoruz. Ne bağış, ne de yardım alıyoruz. Bunu da teklif etmeye cesaret edemiyorlar. Gelenlerden bazen rahatsız da oluyoruz. Çünkü işimiz aksıyor"

         Bu arada gazeteci muhabirler hazır hızlarını almışken asıl can alıcı soruyu, yani Hürriyet Gazetesinin bir gün önce manşetten verdiği haberi Seyda Hazretleri'ne sormayı da ihmal etmezler:

      "-Kiliselerden yardım alıyormuşsunuz?"

      Seyda Hazretleri bunun üzerine:

    "-Kiliselerin Hıristiyanlığı yaymaya amaçladığını, Müslümanlık için para vereceklerine inanmadığını..."  dile getirdikten sonra cevaben şöyle der:

    "-Bunu kim iddia etmiş ve duyurmuş? Sizin aklınız buna alıyor mu? Böyle şey mi olur, onlar para verecek,  biz de İslamiyet’in tanıtımını yapacağız...  " 

       İlginçtir gazetecilerin ard niyetli olarak Menzile gelmiş olmaları çok açık ve netken, sanki ortada hiçbir ard niyet yokmuş gibi yine de Seyda Hazretleri o malum gazetecileri Hane-i Saadetine buyur etmekten imtina etmediği gibi onları misafir edip evine alır da.  İlginçtir gazeteciler Hane-i Saadete buyur edildiklerinde avludan geçip, iki katlı evin üst katına merdivenlerden çıkıp mutfaktan geçtiklerinde buzdolabının hemen yanı başında ecza dolabının içinde ilaçları gördüklerinde şaşa kalmışlardır. Niye şaşa kalmasınlar ki,  buraya geldiklerinde ne ummuşlardı ne buldular konuma düşmüşlerdi. Öyle ya kafalarında tasarladıkları şeyh için şifa dağıtıyor denmişti, bu nasıl şifa dağıtmaksa şifa dağıtan ilaç kullanıyordu. Oysa ortada şaşılacak bir durum yoktu. Kaldı ki, iyi bir gazeteci bir olayı araştırmaya koyulmadan kulaktan dolma haberler üzerine hemen peşin hükümle atılmaz, şunu iyi çok iyi bilmeleri gerekirdi ki; Seyda Hazretleri kafalarında sürekli tasarladıkları o okuyup üfleyen sıradanlaşmış hocalardan değildi,  tam aksine fen bilimlerine karşı tavrı kapısı ardına kadar açık bir Gönül Sultanıydı. Her neyse gazeteciler şaşa kalsınlar Hane-i Saadete mutfaktan sade döşeli odaya buyur edildiklerinde; Seyda Hz.leri son kez onlara şöyle açıklamalarda bulunur:

      "-Halen bulunduğumuz Menzil Köyü'ne, Siirt'in Baykan ilçesine bağlı Gadir Köyü'nden 1971 yılında taşınarak geldik. Menzil’e gelişimizden bir yıl sonra, babam vefat etti. Babam Şeyh Abdulhakim Erol, çevresinde çok sevilen, sayılan bir âlimdi. Bir ilim adamıydı. Seveni de çoktu.

      Bugün gelenlerin büyük bölümü, bizi de ziyaret ediyorlar. Bütün bunları güvenlik kuvvetleri de biliyor. Hiçbir suça karışmadığımız için, müdahale eden de olmadı. 12 Eylül darbesinden sonra, bir süre mecburi ikamette tabi tutuldum. Ama sonra serbest bıraktılar. Gezdiniz, gördünüz. Hiçbir gizli kapaklı bir işimiz yok. İsteyen gelip gezebilir. Kapımız herkese açıktır." (Bkz. Hürriyet Gazetesi 23 Ocak 1989 Pazartesi, Hayri köklü/Aziz Aykaç).  Ve böylece gazetecilerin ne umduk ne bulduk şaşkın bakışları arasında, Gönüller Sultanı net tavrını ortaya koymuş olur da.

          Aslında dedik ya, gazeteciler şu gerçeği bilmiş olsalardı,   belki de suizan kaynaklı bir takım masa başı uydurma haberlerin Peygamberimiz (s.a.v) döneminde de müşrikler tarafından yapıldığını fark etmiş olacaklardı. Evet, şu fani dünyada en çok iftiraya maruz kalan ve en çok çileyi çeken peygamberlerdir. Sonrasında ise sırasıyla sahabe, tabiin, tebei tabiin, âlimler ve mürşid-i kâmillerdir. İşte bu çile o kutlu kaynaktan sırasıyla Rabbani âlimlere de pay edilmiş olsa gerek ki; Seyda Hz.leri de çağımızda;

     "-Bir elime güneşi diğer elime de ayı verseniz, bu davadan asla vazgeçmem" buyruğunca hareket etmiştir. Elbette ki,  Peygamber kavlince hayatını idame eden böylesi bir zatın sevenlerinin çok olmasından gayet tabii ne olabilirdi ki.  Nasıl ki Peygamberimizi canından, malından, ailesinden ve her şeyinden çok seven sahabesi olmuşsa, hem nasıl bunun tam aksi bir tavırla O’na olmadık hakaretler yağdırıp her türlü sinsi planlar hazırlayaraktan hunharca katletmek isteyen müşrikler olmuşsa, aynen öylede peygamber hayatını düstur edinen mürşidi kâmillerin de milyonlarca seveni ve sofileri olacağı gibi her türlü iftira yapacak tıynette düşman ve münkirleri de olması gayet tabiidir elbet, bu kaçınılmaz bir gerçektir. Hiç kuşkusuz Yüce Allah'ın hikmetinden sual olunmaz amma şu da var ki dünya yörüngesinde döndüğü sürece hak ve batıl kutbu her devirde var olacaktır.  Besbelli ki kıyamete dek oluklar çift akmaya devam edecek, yani birinden nur, diğerinden kir akacak. Evet, oluklar çift kanaldan aka dursun ancak şu fani dünyada iyiler göç ettiğinde hayırla yâd edilirken,  kötülerin de lanetle anılacağı muhakkak.

       Bakın, Seyda Hazretleri bu dünyadan göç ettiğinde hayırla yâd edilmesi bir yana bu yolun kıyamete devamına yönelik ardından altı halife bırakıp öyle ruhunu teslim etmiştir. Bağlı olduğu aynı Silsile-i Şerifenin altın halkasından Mevlana Halid Zülcenaheyn (k.s.)  vefat ettiğinde ise ardından tam 400 halife bırakmıştı. Tabii yaşadığımız zaman o zaman değil, bu zamanda ancak bu kadar yetişebiliyor, buna da şükür demek gerekir.  Keza  zaman iman kurtarma zamanı olmuş. Kaldı ki;  gelinen noktada pek çok Tarikat-ı Aliyyenin şeyhleri ardından artık halife bırakamaz halde göç edip başında bulundukları tarikatı aliyelerin nisbetleri kesilirken Allah’a çok şükürler olsun ki; Gavs-ı Sani (k.s)’e uzanan şecerede yer alan Sadat-ı Kiram’ın halkası böyle değil. Dahası bu halkanın pirleri Şah-ı Nakşibend (k.s)’ın yolunu kıyamete dek sürdürebilmek için hem zahiri ilimlerin devamına yönelik medrese yolunu, hem de batını ilimlerin devamına yönelik dergâh yolunu canhıraş gayretlere yürütmeye devam ettirmekteler. Hatta İmam-ı Rabbani Hazretleri (k.s.), Nakşibendî yolunun kıyamete dek süreceğini müjdelemesine rağmen tüm Sadatlar en ufak rehavete kapılmaksızın büyük bir titizlikle irşad hayatını sürdürmesini bilmişlerdir. Nasıl sürdürmesinler ki, bakın Sadat-ı Kiram halkasının 38. basamağında yer alan Seyda Hazretlerine (k.s.), Resulullah (s.a.v.)'in sünnet-i seniyyesine sıkı sıkıya bağlı ve takipçisi olduğu içindir yediden yetmişe Gönüller Sultanı olarak taht kurmuştur.  Öyle ki,  yaşadığı hayatının tamamı Allah Resulü'ne tam mutabaat arzusuyla geçirmenin son demlerinde 63 yaşına gelip gelmediğini sorgulamayı bile ihmal etmemiştir. Nitekim oğlu S. Fevzeddin Erol:

      " -Babam yaşımı hesaplayın” dedi.  Tabii bizlerde hesaplamaya durduk, şu dedik bu dedik ama emin olmak için tekrar bize:

      " -Yaşıma iyi bakın " dedi.

      Evet,  bu durum karşısında;

     “-Anladım ki, babam 63'ü geçmek istemiyordu.”

    Gerçekten de Seyda Hz.leri tam tamına 63 yaşında Ankara’da Rahmet-i Rahman'a kavuşur da. Ankara'da ikamet eden büyük oğlu S. Fevzeddin Erol gözü yaşlı halde sofilere şöyle der:

      "-Eğer Seyda (k.s.)'in vasiyeti olmasaydı, O'nu çok sevdiği Ankaralı sofilerden ayırmazdım. Hayattayken yapımında çok titizlik gösterdiği Pursaklar camiinin bulunduğu yerde defnederdim. Ne var ki, vasiyeti vardı.  Zira vefat edersem beni Gavs'ın yanına defnedin demişti."

       Evet, Seyda Hz.leri, bu dünyadan göç etmesine göç etti ama o hep gönüllerde yaşıyor zaten. Bakın, Seyda Hz.lerinin rahle-i tedrisatından geçmiş halifelerinden Molla Yahya Hz.leri o’nun hakkında ne diyor:

      "-Halife bırakan mürşidi kâmil bu dünyadan göç etse de yaşar."

      Gerçekten de Seyda Hazretleri alışılmışın dışında yediden yetmişe herkesin dikkatini çekmiş büyük bir zattı. Hakeza kendisine bir şey sorulduğunda verdiği cevaplarda çok dikkat çekiciydi.  Nasıl mı? İşte sofilerden Seyda Hz.lerine:

      "-Kurban Hacca gideceğiz. Karayoluyla mı yoksa hava yoluyla mı gidelim" diye sorduklarında,   bu hususta şöyle demişlerdi:

         "- Hava yoluyla gidin de bir an evvel oralarda çokça amel ediniz." 

       Seyda Hz.leri aynı zamanda teknolojiye de çok büyük önem vermesiyle de dikkat çeken bir zattı. Malum olduğu üzere Gavs Hz.leri birçok hicret hayatı yaşadıktan sonra en son Menzilde yerleşmeye karar kılındığında ilk iş olarak burada kazma kürekle su çıkartılmıştı. Daha sonra ki yıllarda Türkiye'de teknolojik gelişmeler ilerleme kaydettikçe Seyda Hz.leri Menzilde su çıkarmak için kazma yerine bu kez sondajla su çıkartma işlemlerine başlatmıştı ki,  bu durum onun son derece tekniğe önem verdiğinin bir göstergesidir. Ayrıca yine Ankara Pursaklar civarında camii inşası yapımı sırasında da sondaj vurdurup su çıkartılmıştır. Kaldı ki, teknoloji Allah Teâlâ’nın Sâni’ sıfatının tecellisi hükmünde bir ilahi kanundur, yani adetullahtır. Dolayısıyla Seyda Hz.lerinin teknolojiye kayıtsız kalmaması sünnetullahı uygulamaktan başka bir şey değildir. 

       Sadece teknoloji mi, elbette ki buna Tıp bilimi de dâhildir.  Nitekim Seyda Hz.lerinin kapısına şifa niyetiyle gelen insanlara:

      "- Biz doktor değiliz,  gidin doktora " derdi hep. Buna rağmen kapısına dayanıp hala ısrar eden olduğunda ise:

      "- Allah şifa versin" derdi. 

        Hatta Seyda Hazretleri Tıp bilimine önem verdiği hayatının her safhasında o kadar net belli ediyordu ki, ekseri insanlar ameliyat olduklarında şikâyet ederken,  bizatihi kendileri gözünden katarakt ameliyatı olduklarında zerre miskal şikâyet etmeksizin doktora teslim olması çok manidardır. Hatta Tıp konusunda o kadar hassastı ki bu mesleğin icrasında bulunanlarında öyle olmasını isterdi.  Nasıl mı?

       İşte Tıp talebesi bir sofi:

      "-Kurban derslerim çok iyi değil" dediğinde,

       Seyda Hazretleri:

      "-Bize muhabbetin mi azaldı" deyip o sofiye derslerine çalışmanın Sadatlara muhabbet beslemeyle aynı eşdeğerde olduğunun mesajını vermiştir.

         Bazende öyle sorular olurdu ki;   her ne kadar sorulan soru dini mevzularla alakalı olsa da Seyda Hz.leri bir bakmışsın Fen bilimlerinden misal getirerekten cevap verirdi. Nitekim ilim sahibi bir zat bunca insanın vaaz ve sohbet olmaksızın akın akın Menzile gelmesini merak edip Seyda Hazretleri'ne sorduğunda:

       Seyda Hz.leri duvardaki elektrik kablosunu göstererek:

      "- Bu nedir?"

       İlim sahibi:

      "- Elektrik kablosu" der.

     Seyda (k.s.);

      "- Peki, bu elektrik kablosunda ne geçer?"

      İlim sahibi cevaben:

      "- Cereyan" der.

     Seyda (k.s.) bu kez:

      "- Peki, madem öyle, o halde içinden geçen cereyanı göstersene."

     Tabii İlim sahibi akıl dolusu bu misalde meselenin deruni yönünü anlamakta gecikmez, derken Menzil’de olup bitenden ders alıp, vaaz ve nasihatin tek başına insanları bir araya toplayamayacağını, insan aklının ötesinde tıpkı bir elektrik kablosunun içerisinde geçen bir elektriklenmeyle insanların irşat olabileceğini idrak etmiş olur.

       İşte bu elektriklenmedir ki, Seyda Hazretleri öz evlatlarından çok zamanını sofilere ayırırdı. Yetmedi onların dertlerini dinlediği gibi gelenlere çorba ve ekmek ikram etmeyi de eksik etmezdi.

        Evet, Menzil'de çorba ekmek hiç eksik olmaz.  Nasıl eksik olsun ki, değirmen insanların nefsini ıslah edip öğütülmesini, ekmek pişirilen fırın cehennemde günahların temizlenmesini, tüm bu güzelliklerin yaşandığı Menzil köyü ise Arafat ve mahşer gününü hatırlatan her türlü alâmetifarikanın ayyuka çıktığı mekândır. İlginçtir Türkiye’nin dört bir yanından buraya gelen insanlara hiç ara vermeksizin her gün kazanlarda çorba pişirilip ekmek yetişebiliyor. Ki, Seyda Hz.leri babası Gavs Hz.leriyle Menzile yerleştiklerinde bu topraklar önceleri kıraç topraklarmış, yani verimsiz araziymiş.  Tâ ki sondaj vurulup, tarla, bağ bahçe kurulup sulanıp ekilmeye başlanmış bu topraklarda adeta bereket fışkırmıştır.  Hiç kuşkusuz Sadatların amacı tarla bağ bahçe edinmek değildir,  tüm bu aktiviteler ilim yolunda hizmet için vardır. Kaldı ki Saadatlar bu dünyadan göç ettiklerinde bağ bahçe miras bırakmazlar, onların bıraktıkları tek miras ilimdir. Nitekim Seyda Hz.lerinin bize görünürde yansıyan ibadetleri her gün Kur'an'dan bir cüz okumak, hatme yapmak, vird çekmek,  Evvabin, Teheccüd, İşrak ve Duha (kuşluk) namazları kılmak gibi miraslardır. Zira bu hususta Seyda Hazretleri (k.s.) şöyle der:

     "-İlim olmadığı zaman cehalet olur. Cahilin abidi de, sofisi de hüsrandadır."

       Anlaşılan o ki;  enbiyaya varis olmak, ancak hem zahiri ilim hem de bâtıni ilimle olur. Bir insanda ilim zahiri olup, ilim bâtıni yoksa varis olamaz. Yine bir insanda ilmi bâtıni olup da ilmi zahiri yoksa yine varis olamaz. Mutlaka her ikisi olması lazım gelir ki Sadat-ı Kiram halkasına dâhil olabilsin. Zira Seyda Hazretleri her iki ilmede vakıf olduğu içindir Hasan Kılıçatan’ın seslendirdiği şu silsile-i şerif ilahisinin halkasında Gönüller Sultanı olarak yerini alabilmiştir: 

           Bu nurlu yol başladı Peygamberle

           Devam eder gelir Nakşibendî’yle

           Bu kapıda dolu gönül erleri

           Seyyid Abdulkadir Geylanilerle

           Şeyh Abdulhalık Gucdevaniyle

           Devam eder İmam-ı Rabbaniyle

           Rabbimin çift kanat verdiği yâri

           Şeyh Mevlana Halid Zülcenaheyn’le

           Şeyh Seyyid Abdullah Hazretleriyle

           Gör Şeyh Seyyid Taha O'nun izinde

           Her zamanının bir Gavsı var unutma

           Gavs-ı Hizanı girdi silsileye

           Eşşeyh Abdurrahman-i Tahi ile

           Şeyh Fethullah hemen O'nun peşinde

           Bu kapının sultanları hiç bitmez

           Eşşeyh Muhammed Diyauddin’le.

           Yer ile gök birbirine girse de

           Ahmed-el Haznevi girer sohbete

           Müridleri hal ehli cezbe ehli

           Gavs-ı Azam Seyyid Abdulhakim ile.

           Sultan-ul Müslim’in Muhammed Raşid ile

           Devam eder gelir bu yol bizlere

           Ya sultanlar sultanı Seydam ile

           Nazarı yetişir bütün evlere

           Gözünü aç bak şunu iyi belle

           Şimdi zaman Gavs-ı Sani Seyyid Abdulbaki'de

           Hasan der bil ki kıyamete dek

           Menzil'deki bu nur hiç bitmeyecek.

             Hâsıl-ı Kelam;  Seyda Hz.leri aramızdan ayrılsa da, o hala gönüllerde taht kurmuş halde yaşıyor, kıyamete kadar yaşayacak da.

             Vesselam.

http://www.enpolitik.com/kose-yazisi/2620/gonuller-sultani-seyda.html

http://www.bayburtpostasi.com.tr/gonuller-sultani-seyda-makale,7209.html